Уьсман асгьябдин женнетдин къуйи

Уьсман асгьябдин женнетдин къуйи

Медина шагьрин гъирагъдихь, Пайгъамбарин ﷺ мистхьан 5 км манзил ади, «Вади аль-Акьикь» кIуру йишваъ багъдиъ шид айи гъуйи айи. Думу гъуйдиз Пайгъамбарин ﷺ вахтна «биъру Рума» (Румдин гъуйи) кIури гъахьну, хъа гъи думу инсанариз Уьсмандин гъуйи кIури, машгьур ву.

Уьсман асгьябди Мединайиз гьижра апIруган, дугъаз мусурмнариз штухъди читинвалар айиб аьгъю гъабхьну. Душваъ айи инсанар артухъ шулайивализ лигну, шид цIибтIан адайи ва, дидихьна гьижра апIруган, Меккайиан вуйи мусурмнарра Мединайиз гъафну.

Мединайиъ вари гъуйириъ айи шид кьилзиб ва кьутIкьлишин алиб гъабхьну, анжагъ Румийин гъуйдиъ айи шид ктарди, думу марцциб ва ицциб вуйи. Думу гъуйдин эйси жугьуд гъахьну ва дугъу шид масу туври, гьаддиин гъазанмиш апIурайи. Пайгъамбари ﷺ думу эйсийиз инсанариз гьадму шид кьимат дарди ишлетмиш апIуз мумкинвал тув, дидин ерина увуз женнетдиъ гъуйи хьибди, гъапну. Амма жугьуд думу шид инсанарихьна тувуз рази гъахьундар ва, йиз хизан уьбхюрайиб гьаддилан вуйи гъазанж ву, гъапну.

Думуган Пайгъамбар ﷺ мусурмнарихьна илтIикIну ва, гьадму масу гъадабгъуриз женнетдиъ гъуйи хьибди, гъапну. Ва дидихъди саб шартIра дивну - шли думу гъуйи гъадабгъиш, гьадму касдира имбударира му шид сабси ишлетмиш апIуб. Яни йизуб вуйиз кIури дарпиди. Уьсман асгьябди думу гъуйи дишлади гъадабгъуз ният гъапIу, амма жугьуд касди дугъаз масу тувдар. Гафар апIури Уьсман асгьябди гъуйдин гьацI гъадабгъуз йикьрар гъапIу. Гьадму вахтнахъанмина мусурмнарира, жугьдарира сад йигъ арайиан идипури му гъуйдиан шид ишлетмиш апIури гъахьну. Саб вахтналан Уьсман асгьябди думу гъуйи 35 агъзур диргьамдихъ тамамди гъадабгъуру.

Пайгъамбари ﷺ Уьсман асгьябди думу гъуйи вари жямяаьтдихьан ишлетмиш апIуз пешкешди тувуб ккун гъапIу ва Усман асгьяб Пайгъамбарин ﷺ гафарихъ хъпехъну. Гьамци Пайгъамбарин ﷺ ккуни асгьябарикан санурин жумартвалиинди Мединайиъ айи агьларин штухъди кьитди вуйи суал гьял гъабхьну. Чав масу гъадабгъу гъуйи вушра, дугъу аьхювал апIури гъахьундар ва, штуз гъушган, имбу инсанарси, чан нубат гъяйиз жергейиъ дугъужвури гъахьну. Уьсмандин ччвурнахъ хъайи гъуйдин цалар цIийи алаури, гизаф дигиш`валар гъабхьну. Гъуйи гъидин йигъазра ими, амма душваъ шид гъубзундар.

ИЛЬГИЗ САЛАВАТОВ

2026-04-01 (Шавваль 1447 г.) №4.


«Ишракь» гъудган

Му гъудган жямяаьтдихъди апIуб суннат дар. Бязи аьлимари «зугья» ва «ишракь» гъудгнар саб ву кIура, хъа аьхю пай аьлимари, «ишракь» гъудган - думу ригъ гьудубчIвбалан кьяляхъ гъудгнар апIуз карагьат вуйи вахт ккудубшган апIру суннат-гъудган ву,...


«Витр» гъудган

Жямяаьтдихъди дарапIру суннатарик кахьрайидарикан шула «витр» суннатарра. Дидин варитIан цIиб саб ракааьт ву. «Витр» гъудган апIуз шулу гьацира шубуб ракааьт, хъа хьуб, ургуб, урчIвуб ва варитIан артухъ - йицIисаб ракааьт.   Саб ракааьттIан артухъ апIуз ният айириз дурар кью-кьюб ракааьтди апIуб...


Хилар жикIуз даккни бицIир

Ассаламу алейкум, йиз бицIи дустар! Гъи узу ктибтидизачвуз сар бицIи балкан ва, гьяятдиан хулаз гъафиган хилар жикIувал мянфяаьтсуз ляхин ву, кIуру дугъан фикрикан.   Дугъан ччвур Мягьмуд вуйи. Абйир-бабари дугъаз гьарган, гьяятдиан гъафиган, ясана уьл ипIуз дусруган, сабпи нубатнаан хилар...


Гъиямат йигъ кlваин гъабхьиган Пайгъамбар гьаз гъяаьлхънийкlан?

Гъиямат йигъан вари инсанари чпин ляхнарихъан-аьмаларихъан жаваб тувди. Думу гьациб йигъ хьибди, гьаруриз лайикь вуйи къарар адабгъруб ва адабгъру къарариъра гъалатl даршлуб. Гьадму йигъан вари инсанариз чпи гъапlу ляхнар улупиди.   Гьаму жилиин чав гъапlу ужувлан ляхин, думу фукьан бицlиб...


Суал-жаваб

- Ич гъуландари гьаму йисан ушварин сэъ жилирихьан гьудучlвнайи шураз уч гъапlну. Амма гьадму касдиз рубкьруганси шуладарзуз. Дугъаз Дербент шагьриъ ужуб багьа квартира а, думутlанна гъайри яшайишра гьадму чаш ушварин сэъ тувдаринтlан гизаф ужи ву. Гьаму дюшюшдиъ дурарин ушварин сэъ фици шул? -...