Гъудгнин дижикlну адру вахтна мистаъ учlвбакан
Гъудгнин дижикlну адру вахтна мистаъ учlвбакан
Мист ибадат апlуз тикмиш дапlнайи Аллагьу Тааьлайин жилиин али хал ву. Саб жюрейинра ибадат дарапlишра, иътикафдиз ният дапlну мистаъ дусбанра кмиди аьхю саваб шула.
Хулаъ гъудгнин дижикlну, мистаз ибадат апlбан бадали гъушу касдиз гьарсаб алдабгъу ликрин аьхю саваб бикlура. Гьаци думу касдин гунгьаринра аьфв апlуру. Думутlнна гъайри, мистаз ярхи рякъюъди, хъа кьяляхъ гъюруган - жикъи рякъюъди гъягъюб ужу ву.
Абу Гьурайрайи Пайгъамбарин ﷺ гафар хура:
«Шли жвуван хулаъ гъудгнин дижикlну, Аллагьу Тааьлайи дидикlнайидарикан фукIа тамам апlуз мистаз гъушиш, саб алдабгъу ликрихъан дугъан саб гунагьнан аьфв апlуру, хъа тмуну ликрихъан дугъан дережа за шулу» (Муслим, 666; Ибн Гьиббан, 2044)
Уьсман ибн Аьффанди гъапнуки, узуз Пайгъамбари ﷺ, чав гъудгнин дижикlну ккудубкIиган, гьамци кlури гъеебхьунзуз:
«Гьаму узу гъудгнин гъижикlубси дижикlну, хъасин мистаз дуфну, кьюб ракааьт гъудган дапlну дусиш, дугъан вари ккудушу гунгьарин аьфв апlур». (Бухари, 6433)
Гьаму гьядисариан гъаври шулаки, мистаз гъягъруган ва мистаъ учlвруган, гъудгнин дижикlну ади ккунду.
Хъа гъудгнин дижрикlди мистаз гъушиш, фици хьибди? Мистаъ гъудгнин дижикlну адарди учlвурин гьял фициб шул?
Зиихъ дупнайибдиан гъаври шулаки, мистаз гъягъруган хулаъ имиди гъудгнин дижикlну гъягъюб ва мистаъ учlвруганра гъудгнин дижикlнади хьуб аьхю савабнан ляхнарикан ву. Гьацира мистаъ учlвуриз мист гирами апlбан суннат апlуб ужи ву.
Мист гирами апlбан суннат Пайгъамбарин ﷺ ижми суннатарикан шула. Фунуб вушра мистазди учlву касдиз думу сунна шула, анжагъ Меккайиъ айи Гьярам мистаъ ктарди.
Абу Гьурайрайи Пайгъамбарин ﷺ гафар хура: «Учвкан фужкlа мистазди учlвган, гъит кьюб ракааьт суннат дарапlди дудрусди». (Ибн Мажагь, 1012)
Гъудгнин дижикlну адарди мистаъ учlвуб ужу дар, карагьат ву. Эгер гъудгнин хьтарди учlвнуш, дицир касди мистаъ дусайиз гьаму дюаь 4 ражари урхуб ужи ву:
«Субгьяна-Ллагьи ва-ль-гьямду ли-Ллягьи ва ля илягьа илля Ллагьу ва-Ллагьу Акбар, ва ля гьявля ва ля кьуввата илля би-Ллягьи-ль-Аьлиййи-ль-Аьзим».
Шафии мазгьабдин адлу аьлим, имам Аль-Хатlиб аш-Ширбинийи чан «Мугъни аль-Мугьтаж» китабдиъ гьамци бикlура:
«Гъудгнин дижрикlди мистаъ учlвуб карагьат ву, хъа эгер гьаци вушра фужкlа учlвиш, гъит гьаму гафар йипри: "Субгьяна-Ллагьи ва-ль-гьямду ли-Ллягьи ва ля илягьа илля Ллагьу ва-Ллагьу Акбар". Дугъриданна, гьаму гафар, чпин заанвализ лигну, кьюб ракааьт гъудгниз барабар ву».
Думутlанна гъайри имам Нававийи "Аль-Азкар" китабдиъ дибикlна, ихь мазгьабдин адлу аьлимари гъапну: "Мистаъ учlву касдиз, гъудгнин дижикlну адарди, ясана жара гьациб себеб ади, мист гирами апlбан суннат апlуз мумкинвал адарш, дицир касди 4 ражари гьаму дюаь дурхну ккунду: “Субгьяна-Ллагьи ва-ль-гьямду ли-Ллягьи ва ля илягьа илля Ллагьу ва-Ллагьу Акбар”". Ибн Ар-Риф‘айи му дюаьйихьна гьаму гафарсана аьлава гъапlну: "Ва ля гьявля ва ля кьуввата илля би-Ллягь".
Мист гирами апlбан суннат апlуз шулдарш, гьаму дюаь урхуб ужу ву, гьаз гъапиш му гафар гьятта гьяйванатарира ва жара шейарира кмиди текрар апlрудар ву.
Гирами Каламдиъ дупна (мяна): "Аллагьу Тааьлайиз тасбигь дарапlру саб шейъкьан адар, Дугъаз гьямд апlура ва Думу Сар вуйивалин шагьидвал хура" ("Сафват ат-тафасир", сура Аль-Исра: 44)
Шафии мазгьабдин адлу аьлим имам Шамсуддин ар-Рамлийи чан «Нигьаят аль-Мугьтаж» китабдиъ дибикlна:
«Ибн Ар-Риф‘айи зиихъ улупнайи гафарихьна аьлава гъапlну: "Ва ля гьявля ва ля кьуввата илля би-Ллягь", хъа жара аьлимари гьаму гафарра аьлава дапlна: "Аль-Аьлиййи-ль-Аьзим", му гафарин мяна аьхюб ву, думу гьяйванатарин, жара шейарин дюаьра ву».
