Жилириз хъайивал апIузди хпири пул ча гъапну

Жилириз хъайивал апIузди хпири пул ча гъапну

Жилириз хъайивал апIузди хпири пул ча гъапну

Саб ражари Пайгъамбар ﷺ аьсгьябарихъди дуснайи вахтна, дина Язиддин риш Асма гъюру. Думу Пайгъамбарихьна ﷺ илтIикIну: «Уву узуз жвуван багъри адашси, дадаси вузуз. Узу увухьна вари дишагьлийирин терефнаанси дуфнайир вуза.

Ригъ удубчIвру терефнаан ригъ алабхъру терефназкьан вуйи вари дишагьлийири узу кIурайибдиин рази шул. Аллагьу Тааьлайи уву гьякь`вал хьади вари жиларихьнара, дишагьлийирихьнара гьаъна ва учу увухъ ва уву гьау Агъайихъ хъугърача. Узу гизафсиб вахт хулаъ деъну, веледариз лигури адапIру дишагьлийирикан вуза. Ва учву жилар жвумийин гъудгниз гъягъбиинди, жямяаьт-гъудгниз гъягъбиинди, гьар йисан гьяждиз гъягъбиинди, Аллагьдин ﷻ рякъюъ жигьад апIбиинди учутIан заанди вучва. Хъа учу, учву гьяждиз ясана наанкIа гъушган, ичв мал-мутму уьбхюри шулча, учвуз ккурттар дирхури шулча, амма учву апIурайи савабнан ляхнариъ иштирак хьуз шуладарчухьан, я Аллагьди ﷻ гьаънайир!»

Пайгъамбари ﷺ аьсгьябарихьан гьерху: «Учвуз саб ражнукьан диндин суаларин гьякьнаан дишагьлийирин мелзналан гьамутIан уткан суалар гъеерхьунчвуз?» Хъасин Пайгъамбари ﷺ думу дишагьлийихьинди илтIикIну гъапну: «Гъарах кьяляхъ ва варидарихьна рубкь, учвкан, фунури чан жилирихьан думу фтиин рази шулуш гьерхну, гьадгъаз ккуниб тамам апIуруш, гьадгъу гъапибдиз ав кIуруш, гьадму варитIан ужур ву. Гьаму ляхнар тамам гъапIган хпиризра жилиризсиб саваб шулу. Му гафар гъеерхьган, Асма «Ла илагьа илла ллагь. Аллагьу Акбар!» гафар текрар апIури, шадди гъушу. (Абу Давуд)

Гьюрматлу чйир, гьаму ихтилатнаан ухьу, ихь улихьна вуйи мусурман чйири фици Аллагьу Тааьлайин разивал абгури гъахьнуш, гъаври шулахьа. Хъа гьамус гъачай лигухьа, ихь вахтарин дишагьлийири гьапIраш. Гизаф дишагьлийириъ ягь, намус имдар. Дурарикан саспидариз чпин хизандин дердкьан ктар. Гьаз узу мици кIура? Гьаз гъапиш узу саб гьядисайин шагьид гъахьунзу ва дидин кьяляхъ кIулиз жюрбежюр фикрар арайиз гъафнийиз. Думу гьядиса ктидибтди гъузуз хьибдар, гъит имбударикьан фикир апIри.

Магьа улихьнаси кьюб машин чиб-чпихъ гъивну. Дурарикан сабунубдиъ айирин ликриз иццру гъапIну, ва саб-кьюб гьяфтайи думу больницайиъ дахъну гъузну ккундийи. Хъа тмуну машиндиъ айидаризра, му ляхин гъабшиган, цIиб дерд гъабхьну ва дугъахьна больницайиз гъягъюри, фу кюмек лазим вуш, гьерхри гъахьну. Му хатIа хьпан чпин машиндин кьиматра тувнийи. Гьаму ляхнар вари ужу хьпан кьяляхъ мюгьтал шлу саб ляхин гъабхьнийи. Лик гьудубшвну дахънайи жилирихьна дугъаз цIиб вахтна хъайивал апIуз кIури больницайиз чан хпир гъафнийи. Ва му хпири, хатIа ктубчIвдарикан гъафиган, кIури гъахьну: «Узуз гьаму йиз жилириз хъайивал апIбанди пул тувай. Гьаз узу мугъаз хъайивал апIуру, эгер пул тувурдарш. Учвкан хатIа гъабхьну, ва учву узу мугъаз хъайивал апIузди пул тувну ккунду. Узу мугъан марццишинра дапIну ккунду». Му гафар гъеерхьган, мушвахь хьайи инсанар вари мюгьтал гъахьнийи. Чан жилириз хъайивал апIузди пул ча кIуру хпир шулинхъа, кIури, вари чиб-чпихьинди лигуз хъюгъю.

Магьа, аьзиз ватанагьлийир, фициб йигъахъна ухьу дуфнаш лигайчва! Вари гъалатI шлудар ву ва ихь терефнаанра гьамциб ляхин ктубчIвуз мумкин ву, багъишламиш апIидихьа дупну ккуни йишв’ин, мугъу чан жилириз хъайивал апIузди чазкьан аьгъдрударихьан пул ча кIура. Жилир - иццури больниццайиъ, хъа хпир - пул гьисаб апIбахъ. Аллагь ﷻ кюмек ишри!

Учвкан варидарикан, гьюрматлу мусурман гъардшар, ккун апIураза: гьар гъудгнихъ ухьузра ва ихь мусурман чйиризра гьякь мусурмнар хьуз дюаь апIинай. Ихь халкьдин арайиан, гьяйифки, ягь, намус лапра гьялакди гъябгъюра. Гьядисдиъ дупна: «Дюаь мусурмнарин яракь ву». Гьаци вуйиган ихь мусурмнариз дюаь апIидихьа ва ухьу гьякьлу рякъюхъна гъюр кIури, умудра кивдихьа.

Мугьяммад аль-Кьагьиби

2026-05-01 (Зуль Къаида 1447 г.) №5.


Дишагьлийи шалвар алабхьбакан

Суал: Дишагьлийириз хулаъ айи вахтна жилиринубсиб шалвар алабхьуз ихтияр айин?   Жаваб: Дишагьлийи Шариаьтдиинди жара чаз мягьрам дару жилар хьайи йишвахь чан жандак ккебкну ккунду. Эгер ухьу дишагьлийири, шубари гьяятдиъ заълан туника, юбка алдарди шалвар алабхьбакан кIури гъахьиш, дици хай...


Гирами гъурбан машквар багахь шула

Мусурмнарин варитIан асас машквар улубкьура! Гьямд ибшри Аллагьу Тааьлайиз магьа аьгъзрариинди ихь гьюкуматдиан мусурмнари му гирами машквар Мекка ва Медина шагьрариъ адапIура.   Мусурман касдин кIваъ айи заан ниятарикан ва метлебарикан гьисаб шула. Улихь нумрайиъ гьяждихъди аьлакьалу...


Гъудган марцциди апIуз себеб шлу къайдйир

Мусурман касди апIру вари жюре ибадатариз чпин улупнайи къайдйир а, яни фарзар, суннатар ва жара дапIну ккуни ляхнар. Му ляхнар мусурман касди апIурайи ибадат заан дережайиинди кьабул апIбан бадали герек шлудар ву.   Хъа думу ибадат кьабул апIбан бадали, думу гьацира Аллагьу Тааьла бадали,...


Гьяждин вахт улубкьна

Гьяж апIувал ибадатарикан варитIан кьиматлуб ву, гьаз гъапиш думу жандкиинди ва дакьатариинди апIурайиб ву.   Пайгъамбари ﷺ дупна:   "مَنْ حَجَّ فَلَم يَرْفُثْ, وَلَمْ يَفْسُقْ رَجَعَ كَيَوْمِ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ" Мяна: «Фуну касдира гьяж гъапIиш, эгер думу вахтна дишагьлийихъди сатIи...


Пайгъамбари ﷺ улупу рякъ

Бургьанкент гъулан имам Рамазан Шихбабаевдихъди вуйи интервью   Ихь жигьил имамарикан ва дурари гъабхурайи диндин ляхнарикан мялумат тувуб давам апlурахьа. Улихь нумрариъ ухьу гъапиганси, жигьилари чпин уьмрин рякъ диндихъди аьлакьалу апlувал заан ляхнарикан ву, ва гьарсар кас дурариз...