Ихь аьлимарин зегьметниин лик иливурдархьа…

Ихь аьлимарин зегьметниин лик иливурдархьа…

Ихь аьлимарин зегьметниин лик иливурдархьа…

«Аьлимар пайгъамбрарин ирс-агьлар ву» - гьамци дупна Пайгъамбарин гьядисдиъ. Гьаму гьядисдиан гъаври шулхьаки, илим аьгъю дапlну дидихъди гъягъру агьлариз фициб заан дережа улупнаш.

 

Варидарихьан аьлимар хьуз даршул, варидарихьан, гьяйифки, илимдин аьгъюваларра гъадагъуз даршул, гьаци вуйиган ухьу илим аьгъюдари кlуруб, аьлимари кlуруб аннамиш дапlну ккунду.

Аьхиримжи вахтари илим зат аьгъю дарапlу ксари аьлимариси гафар апlура. Интернетдиъ шлин-вуш саб гафнахъ хъпехъунза кlури, аьлимарихъди гьюжатназ удучlвура.

Аьламатнан вахт ву! Эй жигьил, гьялак махьан, увуз саб тереф аьгъю гъабхьну кlури, гьюжатназ муудучlван, диндин аьгъювалар ккудукlрудар дар, увутlан ужуйи аьгъюдарихьан гьерх, мялумат гъадабгъ, ахтармиш апlин.

Ваъ, илим урхури йисар адауз ккундар, шлубкьан ухди саб гьядис, саб аят аьгъю дапlну, чпи варитlан аьгъюдар вуйиганси улупура.

Гьациб рякъ улупнийинхъа Пайгъамбари ﷺ? Хъа дугъан асгьябари? - Ваъ, дурари ухьуз аьгъювалар гъадагъбан рякъ улупну, аьхюр-бицlир аьгъю апIру рякъ улупну. Хъа ухьуз дици ккундархьуз. Саспидариз, мусурмнар чиб-чпихьан ярхла шлуган, рягьят шулу. Пайгъамбарин ﷺ уммат жара апlуз ккунидар вуйкlан?

Имам Аьгьмаддихьан вуйи гьядисдиъ дупна: «Аьхюдариз гьюрмат адрур, бицlидарихьна рягьимлувал адрур, аьлимарин гьякь аьгъдрур ухькан дар». Ари лигайчва, жигьилар, му гьядисдиъ фици дупнаш.

Аьлимарихьна гьюрмат ади дубхьну ккунивалин гьякьнаанра гизаф гьядисар а. Магьа дурарикан сабунубдиъ Пайгъамбари ﷺ гьамци кlура: «Фуну касди аьлим исккан гъапlиш, дицир кас Аллагьу Тааьлайи Гъиямат йигъан исккан апlур».

Жара гьядисдиъ дупна: «Фуну касди аьлимдиз зарар тувиш, дугъу узуз зарар тувра, узуз зарар тувури Аллагьдиз ﷻ зарар тувра. Хъа Аллагьу Тааьлайиз зарар туву касдиз жегьеннем гьязур дапlна».

Сабсан гьядис кlваин апlурхьа. Пайгъамбари ﷺ гъапну: «Илим урхру рякъюъ учlву касдиз Аллагьу Тааьлайи женнетдиз рякъ пчlу апlур».

Мицдар гьядисар хъанара гизаф ктухуз шулу. Йиз фикриан, ихь жигьиларин аьлимарихьна гьюрмат хьпан бадали, гьамрарра чlяаьн ву.

Саспи мистариз душну, жигьиларин аьгьвалат гъябкъган, цlиб дердра кмиди шулу. Жвуван гъулан имамдихьна гьюрмат адрувал лап ужуйи дарди рябкъюру.

Гъачай ихь Пайгъамбарин ﷺ гафарихъди гъягъюхьа. Гъачай шлубкьан артухъ чиб-чпин арайиъ гьюрмат ади яшамиш шухьа. Чиб-чпик кайи тахсрар, нукьсанвалар агури гъахьиш, дурар ктрур адар. Эгер ухьу думу нукьсанвалар ккеркну ужуб тереф абгури гъахьиш, ихь арайиъ гьюрматра ва жямяаьтдиъ хъуркьуваларра шул.

Гъит ихь гележег акуб ибшри, жигьил наслариз яшлуйириз гьюрмат апlуз тавфикьвал туври, хъа яшлуйиризра имбударихьна рягьимлувалиинди хьуз кюмек туври! Амин!

 

 

Ансар Рамазанов

2026-04-01 (Шавваль 1447 г.) №4.


«Витр» гъудган

Жямяаьтдихъди дарапIру суннатарик кахьрайидарикан шула «витр» суннатарра. Дидин варитIан цIиб саб ракааьт ву. «Витр» гъудган апIуз шулу гьацира шубуб ракааьт, хъа хьуб, ургуб, урчIвуб ва варитIан артухъ - йицIисаб ракааьт.   Саб ракааьттIан артухъ апIуз ният айириз дурар кью-кьюб ракааьтди апIуб...


Аьхълушнаан таяммум апIбан гьякьнаан

Лап аьхъюшин айиган, ясана сагъ’вал ужийи дарувалианра таяммум апIуз шулу. Аьхъюшин айи ва шид мани апIуз даршлу дюшюшар цIибтIан шулдар, гьаци вуйиган, му вахтна таяммум дапIну, гъапIу гъудгнар кьаза дапIну ккунду.   Уьзриан таяммум апIуб Аьзарлуйиз ясана жандик саб зиян кайи касдиз...


Гъиямат йигъ кlваин гъабхьиган Пайгъамбар гьаз гъяаьлхънийкlан?

Гъиямат йигъан вари инсанари чпин ляхнарихъан-аьмаларихъан жаваб тувди. Думу гьациб йигъ хьибди, гьаруриз лайикь вуйи къарар адабгъруб ва адабгъру къарариъра гъалатl даршлуб. Гьадму йигъан вари инсанариз чпи гъапlу ляхнар улупиди.   Гьаму жилиин чав гъапlу ужувлан ляхин, думу фукьан бицlиб...


«Ишракь» гъудган

Му гъудган жямяаьтдихъди апIуб суннат дар. Бязи аьлимари «зугья» ва «ишракь» гъудгнар саб ву кIура, хъа аьхю пай аьлимари, «ишракь» гъудган - думу ригъ гьудубчIвбалан кьяляхъ гъудгнар апIуз карагьат вуйи вахт ккудубшган апIру суннат-гъудган ву,...


Суал-жаваб

- Ич гъуландари гьаму йисан ушварин сэъ жилирихьан гьудучlвнайи шураз уч гъапlну. Амма гьадму касдиз рубкьруганси шуладарзуз. Дугъаз Дербент шагьриъ ужуб багьа квартира а, думутlанна гъайри яшайишра гьадму чаш ушварин сэъ тувдаринтlан гизаф ужи ву. Гьаму дюшюшдиъ дурарин ушварин сэъ фици шул? -...