Ихь аьлимарин зегьметниин лик иливурдархьа…

Ихь аьлимарин зегьметниин лик иливурдархьа…

Ихь аьлимарин зегьметниин лик иливурдархьа…

«Аьлимар пайгъамбрарин ирс-агьлар ву» - гьамци дупна Пайгъамбарин гьядисдиъ. Гьаму гьядисдиан гъаври шулхьаки, илим аьгъю дапlну дидихъди гъягъру агьлариз фициб заан дережа улупнаш.

 

Варидарихьан аьлимар хьуз даршул, варидарихьан, гьяйифки, илимдин аьгъюваларра гъадагъуз даршул, гьаци вуйиган ухьу илим аьгъюдари кlуруб, аьлимари кlуруб аннамиш дапlну ккунду.

Аьхиримжи вахтари илим зат аьгъю дарапlу ксари аьлимариси гафар апlура. Интернетдиъ шлин-вуш саб гафнахъ хъпехъунза кlури, аьлимарихъди гьюжатназ удучlвура.

Аьламатнан вахт ву! Эй жигьил, гьялак махьан, увуз саб тереф аьгъю гъабхьну кlури, гьюжатназ муудучlван, диндин аьгъювалар ккудукlрудар дар, увутlан ужуйи аьгъюдарихьан гьерх, мялумат гъадабгъ, ахтармиш апlин.

Ваъ, илим урхури йисар адауз ккундар, шлубкьан ухди саб гьядис, саб аят аьгъю дапlну, чпи варитlан аьгъюдар вуйиганси улупура.

Гьациб рякъ улупнийинхъа Пайгъамбари ﷺ? Хъа дугъан асгьябари? - Ваъ, дурари ухьуз аьгъювалар гъадагъбан рякъ улупну, аьхюр-бицlир аьгъю апIру рякъ улупну. Хъа ухьуз дици ккундархьуз. Саспидариз, мусурмнар чиб-чпихьан ярхла шлуган, рягьят шулу. Пайгъамбарин ﷺ уммат жара апlуз ккунидар вуйкlан?

Имам Аьгьмаддихьан вуйи гьядисдиъ дупна: «Аьхюдариз гьюрмат адрур, бицlидарихьна рягьимлувал адрур, аьлимарин гьякь аьгъдрур ухькан дар». Ари лигайчва, жигьилар, му гьядисдиъ фици дупнаш.

Аьлимарихьна гьюрмат ади дубхьну ккунивалин гьякьнаанра гизаф гьядисар а. Магьа дурарикан сабунубдиъ Пайгъамбари ﷺ гьамци кlура: «Фуну касди аьлим исккан гъапlиш, дицир кас Аллагьу Тааьлайи Гъиямат йигъан исккан апlур».

Жара гьядисдиъ дупна: «Фуну касди аьлимдиз зарар тувиш, дугъу узуз зарар тувра, узуз зарар тувури Аллагьдиз ﷻ зарар тувра. Хъа Аллагьу Тааьлайиз зарар туву касдиз жегьеннем гьязур дапlна».

Сабсан гьядис кlваин апlурхьа. Пайгъамбари ﷺ гъапну: «Илим урхру рякъюъ учlву касдиз Аллагьу Тааьлайи женнетдиз рякъ пчlу апlур».

Мицдар гьядисар хъанара гизаф ктухуз шулу. Йиз фикриан, ихь жигьиларин аьлимарихьна гьюрмат хьпан бадали, гьамрарра чlяаьн ву.

Саспи мистариз душну, жигьиларин аьгьвалат гъябкъган, цlиб дердра кмиди шулу. Жвуван гъулан имамдихьна гьюрмат адрувал лап ужуйи дарди рябкъюру.

Гъачай ихь Пайгъамбарин ﷺ гафарихъди гъягъюхьа. Гъачай шлубкьан артухъ чиб-чпин арайиъ гьюрмат ади яшамиш шухьа. Чиб-чпик кайи тахсрар, нукьсанвалар агури гъахьиш, дурар ктрур адар. Эгер ухьу думу нукьсанвалар ккеркну ужуб тереф абгури гъахьиш, ихь арайиъ гьюрматра ва жямяаьтдиъ хъуркьуваларра шул.

Гъит ихь гележег акуб ибшри, жигьил наслариз яшлуйириз гьюрмат апlуз тавфикьвал туври, хъа яшлуйиризра имбударихьна рягьимлувалиинди хьуз кюмек туври! Амин!

 

 

Ансар Рамазанов

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Жаназа гъудган шли дапlну ккуниб ву?

Жаназа гъудган мусурмнарин жямяаьтдиин али фарз ву (фарз аль-кифая). Гьаддиз, эгер жямяаьтдин арайиан сар касдикьан жаназа-гъудган алапlиш, имбударилан фарз алдабхъура ва дурариз гунагьра шулдар. Хъа сарикьан думу ляхин дарапlиш, вари жямяаьт гунагьнаъ шулу.   Жаназа-гъудган сар касди апlуб...


Гьаму дюн’ятIан заан вуйи гъудган

Гьаму дюн’я ва вари му дюн’яйиъ айибтIан заанди ва багьалуди вуйи гъудган айин?   Имам Муслимдихьан вуйи Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ гьамци дупна: ركعتا الفجر خير من الدنيا وما فيها   «ГвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт суннат-гъудган заанди ву гьаму...


Шуран абйир-бабариз даккунди вушра, думу хпирди гъадагъуз шулин?

Никягь апIувалин шартIарикан саб риш чан вали касди швуваз тувувал ву. Хъа дугъан вали ксарикан сарпир вуди шуран адаш шула. Эгер адашиз ккундарш, думу шурахъди фици никягь диврухъа?   Жара рякъяр агури лицуб герек дар. Эгер гьадму шурахъди гележег ккабалгуз ккундуш, сабпи нубатнаан дугъан...


Цlийи йисаъ учlвнахьа!

Ассаламу аьайкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Магьа гьижрайиинди 1448-пи йис улубкьна. Мугьяррамдин ваз цlийи йисандин сабпи ваз ву. Му вазлин дахилнаъ гирами Аьшурайин йигъра а. Мусурман касдиз му ваз лап заануб ву.   Гьарсар касди чан ккудубшу йисандин натижйир адагъну ккунду, ва думу йисан...


Гирами Кьур’андиан вуйи насигьятар

Гирами Кьур’ан инсаниятдин аьхиризкьан варидариз насигьят вуди дебккнайиб ву. Аллагьу Тааьлайин душваъ дупнайи гафарихъди гъягъюри гъахьиш, инсандиз му жилиинра, аьхиратдиъра аьхю ужувлар шул. Магьа ичв фикриз гирами Кьур’андин «Гьюжурат» сурайиан вуйи насигьятар туврача....