Гъибайинна футнийирин гьякьикьат

Аьгъю йибхь, Аллагьди увуз кьувватра туври, Пайгъамбри гъапну: «Футна (гъиба) – уву инсан дугъаз даккни гафниинди кIваин апIуб ву».

Мугьяммад Пайгъамбрихьан «Я Аллагьди Гьаънайир, узу кIурайиб, гьякьниинди инсандиъ чаъ айиб вуйин?» гьерхиган, дугъу жаваб тувру: «Эгер уву кIурайиб дугъаз хас вуш, уву гъиба гъапIунва, хъа думу дугъак ктарш, уву инсандикан футна гъапIунва».

Футнийирикан (намима) улхуруш, му инсанарин арайиъ наразиваларизна гъярхьбариз вуйи хабрар ву. Лап марцци шариаьтди футнийир апIуз гъитудар, гьаз гъапиш Пайгъамбри ﷺ гъапну: «Вариудукьру ва ВаритIанзаану Аллагьдиз ﷻ варитIан даккнидар, инсанарин арайиъ футнийир апIури, гъалмагъалар ирчрайидар ву».

Гъибайин ва футнийирин хатlавал

Дугъриданна, гъибана футнийир апIуб хасиятнан чIуру гъиллигъарикан саб ву. Гьаму жюрейин чIуру гъиллигъар кайирихьан, я Аллагьу Тааьлайиз багахь хьуз, ясана бедендин марццивал адрурихьанси, Дугъаз икрам апIуз шулдар. Аллагьдин ﷻ хатурна кюмек гъадагъбан бадали, Агъа аьгъю апIру рякъюъ учIву мюридра, гьадму чIуру гъиллигъарихьан марццир духьну ккунду. Мидкан Аллагьу Тааьлайи гъапну (мяна): «Аллагьу Тааьлайи марццишин гъапIуртIан, зурба бахтлу апIурдар». Якьинди, Аллагьу Тааьлайин хайирлувалихъ инсан мягьрум апIбан метлебниинди гъибана футнийир апIувал варитIан чIуру ва читинвалар арайиз хру ляхин ву.

Футнийириан инсанарин аькьюлсузваларна аскканвалар рякъюрайиган, аьлимари, Аллагьу Тааьлайиз чан лукI мюриддин гьавайи ляхнари хъял ккапIра кIури, фикир апIура. Гьаддиз, тIарикьатдин муршидари, ухьу ихь гъардшарин тахсиркарваларикан футнийир дарапIбан теклиф дивра. Мюриддикан тахсир ктубчIвуб Аллагьу Тааьлайин Чан дамагълу лукIран диндикан вуйи ккушвккушвар яваш алаъбан бадали апIурайи амурра хьуз мумкин ву. Белки, чакан ктубчIву тахсир гардандиъ дибисну, кIваантIан ккарагу мюрид аьризра хътаркур. Гьамци вуйивал, Ибн Атаиллагьдин гафарира тасдикь апIура: «Чан къуру дамагъариан сарра гьяспикк ккадрурин икрамвалтIан, чаз нефс мютIюгъ гъапIу аьссивал заанра ву».

Гъибайинна футнийирин гьякьикьат