Умра-2025

Умра-2025

Ассаламу аьлайкум, аьзиз ватанагьлийир!

Гьямд ибшри Сар Аллагьдиз! Магьа йислан-йисаз табасаран халкьдин арайианра гьяждиз ва уьмрайиз гъягърударин кьадар артухъ шула.

 

2025-пи йисан, 3-пи декабри, 120 кас табасаранлуйир гирами жилариина бицlи гьяж - уьмра апlуз гъушну. Дурарин машнаъ айи инчl, разивал гъябкъган, кlваз лап хуш шуйи.

Магьа юкьуб сяаьтналан гирами жилариина хъуркьунчу. Сабпи нубатнаан, Пайгъамбарин ﷺ мистаз душну, Мугьяммад пайгъамбариз салам тувунча. Миржид йигъандин арайиъ му гирами мистаз гъягъюри, жвуван фарз гъудгнар Пайгъамбарин ﷺ мистаъ апlури гъахьунча. Гьаз гъапиш гьядисарикан сабунубдиъ дупнаки, фуну касди 40 гъудган Пайгъамбарин ﷺ мистаъ гъапlиш, дицир касдик жегьеннемдин цlа кубкlидар.

Медина шагьриъ айи зияратаризра душну, дюъйир апlури, Пайгъамбарин ﷺ ва дугъан асгьябарин уьмрикан ктибтури, гьамци мушваъ йигъар-йишвар адаунча.

Хъа Угьуд дерейиз душну, душваъ гъахьи гьядисйирикан яркьуди ктибтган, инсанариз лапра кьабул гъабхьну. Дугъриданна, вари Медина шагьур ва дидин гъирагъарихъ хъайи йишвар вари Ислам диндин эвелиъ аьхю гьядисйир гъахьидар ву.

Мединайиъ вари ляхнар тамам дапlну, магьа автобусариъди, уьмрайиъ учlвру йишвахьна ният апlуз гъафича. Гьарсар касди фици ният дапlнаш дилигну, магьа вари лизи палат алабхьну, уьмрайиъ учlву.

Инсанар гирами Кяба рябкъюз лап гьялакди вуйи. Жвуми йигъан гвачlниндин гъудган хьайиз саб сяаьт ккимиди магьа гирами Кябайин гъвалахъ дугъужвча. Кяба гъябкъган, гизафдарин уларилан нимгъар гъягъюз хъюгъю. Йисариинди телевизориан, интернетдиъ уву лигурайи Кяба магьа яв улихь дугъубжвна.

 

 

 

 

Кябайилан ургуб ражари илдицури тlаваф дапlну, Сафа ва Марва дагъларин арайиъ саъю дапlну, кlулин чlарарикан сакьюдар кадатlну, магьа уьмра ккудбкlча.

Меккайиъ имбу йигъари жвуван кечмиш гъахьи багахьлуйирихъан, мирасарихъан уьмра апlури, душваъ айи зияратариз гъягъюри гъахьунча.

Аьрафа дагъдиина за духьну, узухъди хъайи дестейиз яркьуди думу дагъдикан ва душв’ин гъахьи ляхнарикан ктибтунза.

Магьа лап гьялакди му 14 йигъра гъубшу. Уларилан нимгъар гъягъюри гирами Меккайиан удучlвуз мажбур гъахьича.

Гирами Кябайихъна душну, аьхиримжи тlаваф дапlну, Кябайик хиларра кучну, кlваъ пашманвал ади Меккайиан удучlвунча.

Мекка шагьриан удучlвайизкьан варидари хъанара чпиз му гирами жилар кьисмат хьуз дюъйир апlурайи.

 

 

 

 

Гъит Аллагьу Тааьлайи му гирами жилариина хъанара ухьуз теклиф апlри. Гъит душваз гьелелиг душну адрударизра думу кьисмат ибшри! Амин!

Дупну ккундуки, му табасаранлуйирин дестейиъ айидар Табасаран ва Хив районариан, Дербент ва Огни, Каспийск ва Мягьячгъала шагьрариан уч духьнайи гьяжйир вуйи.

Гъит Аллагьу Тааьлайи мурарин уьмра кьабул апlри, мурарин гележек акуб ибшри ва мурариз хъанара му гирами жилар кьисмат апlри!

 

 

Ансар Рамазанов

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Жаназа гъудган шли дапlну ккуниб ву?

Жаназа гъудган мусурмнарин жямяаьтдиин али фарз ву (фарз аль-кифая). Гьаддиз, эгер жямяаьтдин арайиан сар касдикьан жаназа-гъудган алапlиш, имбударилан фарз алдабхъура ва дурариз гунагьра шулдар. Хъа сарикьан думу ляхин дарапlиш, вари жямяаьт гунагьнаъ шулу.   Жаназа-гъудган сар касди апlуб...


Ничlрас гъулаъ цlийи имам

Табасаран райондин варитlан ачухъди ккабалгнайи гъуларикан саб Ничlрас гъул ву. Му гъул жямяаьтдин арайиъ аьхюдарихьна гьюрмат ади, бицlидарихьна рягьимлувал ади янашмиш шулайиб ву.   Рягьматлу Хайирбег халу му гъулаъ имамди вуйи вахтна дарсариз гизаф бицlидар гъюри шуйи. Гъул-жямяаьтдин...


Хизан, хизан…

Ихь аьхю абйириланмина ухьухьна хизан бадали дурубкьнайиб саб ву: эгер увуз хизан уьбхюз ккундуш, читинвалар алахьруган, ккюгъну ккунду ва дурар гьял апlуз чарйир агури ккунду. Гьяйифки, му гафарин вари гъаври адар. Жилири му гафар анжагъ хпиризтlан кайидар дар кlура, хъа хпирисана му гафар жилириз...


Иблис инсанарин варитIан аьхю душман ву

Ухьу гьякь рякълан алдаъбан бадали иблисди гизаф зегьмет зигуру. Гъийин заманайиъ саспи инсанари чиб-чпихъди аьлакьйир пуч апIуру, чиб-чпи душмнарси дисуру, амма дурариз гьякьикьатдиъ чпин душман фуж-вуш аьгъдар.   Аллагьу Тааьлайи Чан гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Дугъриданна...


Гирами Кьур’андиан вуйи насигьятар

Гирами Кьур’ан инсаниятдин аьхиризкьан варидариз насигьят вуди дебккнайиб ву. Аллагьу Тааьлайин душваъ дупнайи гафарихъди гъягъюри гъахьиш, инсандиз му жилиинра, аьхиратдиъра аьхю ужувлар шул. Магьа ичв фикриз гирами Кьур’андин «Гьюжурат» сурайиан вуйи насигьятар туврача....