Дагъустандин тарихдиъ сабпи ражари вуди

Дагъустандин тарихдиъ сабпи ражари вуди

Дагъустандин тарихдиъ сабпи ражари вуди

Дагъустандин халкь аьламатнан ва заан хъуркьувалар айиб ву. Фициб читин гьялнаъ ашра, ужувлан ляхнар заан дережайиинди кIулиз адагъуру.

Мягьячгъала шагьриъ “дюаь” урхбан серенжем

Аьхиримжи вахтари гизафдарин кIвак гъалабалугъвал кабхъна. Гизафдар читин гьялнаъ а, амма гьаци вушра Рабиуль Аввалин ваз ккебгъхъанмина мусурмнари вари йишвариъ Пайгъамбариз ﷺ бахш вуйи мажлисар тикмиш апIури, душваъ читин гьялнаъ айидариз ва гьацира ихь гьюкуматдиъ ислягьвал хьувализ дюаь апIури шулу.

Магьа Мягьячгъала шагьрин кIулин майдандиин (центральный площаддиин) Дагъустандин тарихдиъ сабпи ражари вуди Пайгъамбар ﷺ бабкан гъахьи вазлиз бахш вуди аьхю мажлис кIули гъубшну. Му мажлисназ жюрбежюр йишвариан 20 агъзурихьна инсанар уч гъахьну.

Мажлисназ дуфнайи инсанарин юкIвариъ разивал ади, дугъриданна, дурариз чпи вари читинвалар гъитну, мушваз уч духьнайибси гъабхьну.

Алимари чпин улхбариъ гъийиин йигъан инсанарин кIваъ айи читинвалариз себеб шлу вязйир гъапIну, хъа улхбарин арайиъ мавлидар, нашидар, зикрар урхури гъахьну.

Фикир тувай, сабишв’инди 20 агъзур касди меркездин кьялан майдандиин дугъужвну зикир апIувал Дагъустандин тарихдиъ гъабхьиб вуйинхъа?! Ваъ! Му ляхнихъан гьямд апIурахьа Аллагьу Тааьлайиз.

УдучIвну гъулху Ислам илмарин доктор Мугьяммад аль-Урмийи гъапну: «Аллагьу Тааьлайи ихь Пайгъамбар ﷺ читин гьялнаъ айиган, уву сабур апIин, я Мугьяммад, гъапну. Узуз вари рябкъюразуз ва йиз ихтияр дарди гьич саб ляхинра шлуб дар. Гьаддиз му гафар ихь вахтнахьнара хуз шулу. Ухьу саб читин гьялнаъ, дерднаъ айи вахтна фикир дапIну ккундуки, Аллагьу Тааьлайиз вари рябкъюра, Дугъан ихтияр дарди гьич саб ляхинра шлуб дар ва гьаддиз хусуси вуди сабур апIуз аьгъяди ккунду ва жвуван вари ляхнар Аллагьу Тааьлайиин гъитруганси духьну ккун. Эгер ухьу, Аллагьу Тааьла кIваълан гьаъну, Дугъхъанди ухьу фукIа тамам апIурача кIуруш, думу гьякь шуладар, ва дици дубхьнура ккундар»

Мажлис кIули гъабхурайи аьлим Мугьяммадрасул Саадуевди артухъдиси Пайгъамбариина ﷺ салават урхбакан ва зикир апIбакан мялумат тувну.

Варидари чиб-чпихъди зикир урхури

Кьбила Дагъустандиъ айи муфтиятдин вакил Гьюсейн Гьяжиевди уч духьнайидариз Пайгъамбарихьна ﷺ дубхьну ккуни ккуниваликан ктибтну. «Йигъар-йишвар гъягъюра. Ухьухьна заан дин хьади гъафи Расулюллагь имдар, амма думу ихь юкIвариъ гьаргандиз а. Хъа дугъахьна вуйи ккунивал артухъ апIуб гьарсариин али буржи ву. Думу кас ухьу заан къайдайиинди ккун апIури, дугъан уьмрикан аьгъю апIури ва салаватар артухъси урхури гъахьиш, ари гьадму ву дугъахьна вуйи ккунивал», - къайд гъапIну Гьюсейн Гьяжиевди.

Му мажлиснаъ, жилар-дишагьлийир сягьнайиина удучIвну, Пайгъамбари ﷺ Меккайиан Мединайиз гьижра апIругандин сцена улупган, гизафдарин уларилан нивгъар гъягъюз хъюгънийи, дурарихьан ишуб дебккуз шулдайи, фицики гьятта Пайгъамбарин ﷺ вахтна ухьу яшамиш шлугансиб гьял гъабхьнийи.

Мажлиснан аьхириъ варидари сатIиди зикир урхуз хъюгъган, дугъриданна, вари уч духьнайидари Аллагь ﷻ кIваин апIурайиб аьгъю гъабхьну. Варидари сатIиди: жиларира, дишагьлийирира, кьабидарира, бицIидарира - «Ла илагьа иллаЛлагь» кIури, кьялан майдандиин урхуз хъюгъган, юкIв гизаф шад шуйи ва ихь гележег ужуб шул ва хъанара акуб шул кIури, умуд кивуз рягьят гъабхьну.

Гъит Аллагьу Тааьлайи му мажлис кьабул апIри, мушваъ аьгъзрариинди гъурху салаватар, дюъйир, зикрар кьабул апIри ва гьарсарин гунгьарин аьфв апIри. Му дюньяйиъ ислягьвал ибшри.

Мажлиснан аьхириъ варидари сатIиди ихь жилиин ислягьвал ккун апIури дюаь гъапIну.

Ансар Рамазанов

2026-09-01 (Рабиуль авваль 1448 г.) №9.


Гьядис гьякьлуб вуш, ари гьадму йиз мазгьаб ву

Мазгьабар дерккру вахтари, гьядисарикан фундар гьякьлудар вуш, фундарсана зяифдар ва инсанари ктагъдар вуш, аьгъяди гъабхьундар – магьа саспидари гьамци кlури шулу.   Гъи интернет айивалиан, мусурмнарин арайиъ фукьан манзил ашра, саб гъулаъ айиганси гаф-чlал апlуз шулу. Гьаддиз...


Яв унчIв марцц апIин!

Саб хизан цIийи хулариз удучIвну. ГвачIнинган нивкI’ан уягъ гъахьибси, хпир унчIв’ан гъилигиган, дугъаз гъуншди ккурттар ерццуз илирчури рякъюру.   - Лиг, фукьан марцциди дарди ккурттар дурччнаш, - гъапи дугъу жилириз. Жилири газат урхурайи ва хпири кIурубдиз фикир...


Гъиямат йигъ лавландин гъудгниз экбер тувган улубкьурин?

Аллагьу Тааьлайи инсанарихьан жиниди гъибтнайи ляхнар а. Дурар жиниди гъитувалин мурад-метребра инсанарин мянфяаьтназ ву. Гъиямат йигъ улубкьру вахт саризра ашкар дарувал гьадрарикан саб гьисаб шула.   «Гьяшия ас-Сави» китабдиъ дидин гьякьнаан гьамци дибикIна: «Аллагьу Тааьлайи саспи ляхнар...


Ариш-веришдиъ натижа хьпан бадали урхру дюаь

Ариш-вериш апIру агьлари, иллагьки думу ляхниъ жюрбежюр хъуркьувалар гъахьидари, ужуб натижа хьпан бадали, гьарган «лихури, лихури ва хъанара лихури» духьну ккунду, кIури шулу…    Ав, ихь метлеб кIулиз удубчIвбан бадали, ухьу дидиз себебра улупну ккунду. Амма, эгер...


Ипни хьуз кIури ушв гъибисуриз саваб айин?

Ушв бисувал лап аьхю саваб айи ибадатарикан саб ву. Ушв бисувалин хусуси шартI ният вари ушв батIил апIру вари дюшюшарихьан ярхла хьуб ву.   Гьаци вуйиган, ахсрар ккивхъанмина лавландин гъудгнин вахтназкьан инсанди ушв батIил шлу дюшюшар гъапIундарш, дицирин ушв бисувалин шартIар тамам...