Лукьман пайгъамбрин насигьят

Лукьман пайгъамбрин насигьят

Гьямд ибшри сар Аллагьдиз ﷻ ухьу мусурмнарди халкь апIувализ! Гьюрматлу мусурман гъардшар ва чйир, ухькан гизафдариз ухьу фу бадали халкь дапIнаш кIваълан дубшна. Амма му ухьу асас фикир тувну ккуни ляхнарикан ву. Ихь ватанагьлийириз думу ляхникан кIваин апIбан бадали, Аллагьдин ﷻ амриинди, Лукьман пайгъамбари чан бализ гъапIу васиятнакан ктибтидиза.

 

Лукьман пайгъамбариз чан аьхир багахь дубхьнайиваликан аьгъю гъабхьиган, чахьна чан бализ дих апIуру ва кIуру: «Я йиз бай, узу увуз гизаф ляхнар васият апIурдарза, васият апIурайидар йирхьуб ляхин ву ва дурариъ ккебгърударинна, ккудукIрударинна илмар уч дапIна:

  1. Гьаму дюн’яйиин уву яшамиш шлу кьадартIан машгъул махьан;
  2. Аллагьдиъ ﷻ яв фукьан мюгьтаж’вал ади вуш, гьадму кьадар Аллагьдиз ﷻ ибадатвал апIин;
  3. Фукьан увуз Аьхиратдиъ дережа ккундуш, гьадму кьадар уву дидиз аьмалра апIин;
  4. Яв эллешмиш духьнайивал гардан жегьеннемдин цIиккан уьбхювал ибшри;
  5. Уву апIру гунагь яв сабурнан кьадар ибшри, яни Дугъан аьзабнакк увхьан фукьан сабур апIуз шулуш, гьациб кьадар;
  6. Увуз гунгьар апIуз ккун гъабхьиган, Аллагьдиз ﷻ ва малаикариз дярябкъру йишв абг.

Гъачай, мурариъ фициб мяна ади вуш, баян апIухьа. Сабпибдиъ дупна: гьаму дюн’яйиъ яшамиш шлу кьадартIан дид’ин машгъул махьан. Сар касдизкьан учв гьаму дюн’яйиъ фукьан гъузруш аьгъяйкIан, ва сарихьанкьан узу 20 йисан яшамиш шулза пуз шулин? Ваъ шулдар! Фила инсандин аьхир шулуш, саризкьан аьгъдар. Гьаци вуйиган, фукьан уву гьаму дюн’яйиъ яшамиш шулуш, гьадмукьан уву дид’ин машгъул йихь, дупна.

Кьюбпибдикан кIуруш, ибадат апIин Аллагьдиз ﷻ, яв Дугъаъ вуйи мюгьтаж’вализ дилигну. Эгер ухьуз Аьхиратдиъ дережа заануб дубхьну ккундуш, му дюн’яйиъ артухъси ибадат дапIну ккунду. Мушваъ ухьуз ккуниб вари апIури гъахьиш, Аьхиратдин утканваларихьан ухьу ярхла хьиди. Гьарсариз хьибди гьациб кьадарнаъ, фукьан дугъу гъазанмиш гъапIнуш. Ужудар аьмалар артухъ вуш, думу женнетдиъ хьиди, эгер харжидар гизаф гъахьнуш – жегьеннемдиъ. Шубубпи пунктранра кьюбпибдинсиб аьмал ву. Юкьубпибдикан кIуруш, ухьу фукьан ибадат гъапIишра, жегьеннемдихьан ярхла вуча пуз даршул. Саризкьан аьгъдар, чан ибадат кьабул гъапIнуш - гъапIундарш. Белки думу касди вари апIурайиб чан фицдар-вуш метлебар бадали гъапIнийкIан? Хьубпибдикан улхуруш, ухьуз варидариз аьгъяхьуз, душваъ шлу аьзабдихьан сабур апIуз даршлуб. Гьаз гъапиш, эгер гьаму дюн’яйиъ ихь хил’ин убхьурайи шид улубзиш, сабур апIуз даршули, дишлади жюрбежюр дармнар ишлетмиш апIури шулхьа. Хъа гьамус фикир апIинай: жегьеннемдин цIихьан ухьу фици сабур апIуйкIан? Аьхиримжи пунктнакан улхуруш, ухьуз варидариз аьгъяхьуз: наанди ухьу жини гъахьишра, жилар-завариъ Аллагьдиз ﷻ дярябкъру йишв адар. Гьамдихъди аьлакьалу саб гьикаят ктибтидиза.

Сар аьхю аьлимдин ади шул тялимар. Дурарикан санур дугъаз имбудартIан ккунир шулу. Хъа имбу тялимариз му ляхин кьабул шулдар, фицики мялимдиз думу имбудартIан ижмиди ккунди гъахьну. Му ляхникан аьгъю гъабхьу мялимди, дурариз дих дапIну, гъапну: «Закур дарсназ гъюруган, гьарури саб пеъ дубккну аьбкъинай, амма пеъ саризра дярябкъру йишвахь убккай».

Дарсназ гъюрудар, гьарури пеъ хьади, мялимдин табшурмиш тамам дапIну, гъюру, амма мялимдиз ккуни тялим фукIара хьтарди гъюру. Вари мугъ’ин аьлхъюз хъюгъру ва кIуру: «Магьа мялимдиз варитIан ккуни тялим фукIара хьтарди гъафну». Мурарин варидарин суалариз жаваб тувбан бадали, мялимди мугъаз суал тувру: «Уву гьаз фукIара хьтарди дуфнава?». Тялимди гъапну: «Уву учуз саризра дярякъру йишвахь убккай гъапнийва, хъа узу фукьан гъилицнушра, Аллагьдиз ﷻ дярябкъру йишв гъибихъундарзуз». Магьа гьамци вуйиган, узуз му тялим ккундузуз, - гъапну мялимди. Гьаци вуйиган, гьюрматлу мусурмнар, ухьу наан гьитIикIну гунгьар гъапIишра, Аллагьдиз ﷻ вари рябкъюра. Гъит Аллагьди гьаму Лукьман пайгъамбари чан веледдиз гъапIу васиятнахъди аьмал апIуз ухьузра тавфикьвал туври! Амин.

2026-09-01 (Рабиуль авваль 1448 г.) №9.


СУАЛ-ЖАВАБ

- Магьа гирами Пайгъамбар ﷺ бабкан духьнайи ваз улубкьна. Ич гъулаъ аьхю мажлис гъабхьну. Йиз аьхюну бай узуз думу мажлиснаъ иштирак махьан, хай шлуб дар кlури, удукьну дугъужвну. Чиб-чпин арайиъ гизаф дерд шлу гафарра гъахьнийич. Му жигьилариз гьапlнайкlан? Гьамус Аллагь ва Пайгъамбар ﷺ кlваин...


Яв унчIв марцц апIин!

Саб хизан цIийи хулариз удучIвну. ГвачIнинган нивкI’ан уягъ гъахьибси, хпир унчIв’ан гъилигиган, дугъаз гъуншди ккурттар ерццуз илирчури рякъюру.   - Лиг, фукьан марцциди дарди ккурттар дурччнаш, - гъапи дугъу жилириз. Жилири газат урхурайи ва хпири кIурубдиз фикир...


Ариш-веришдиъ натижа хьпан бадали урхру дюаь

Ариш-вериш апIру агьлари, иллагьки думу ляхниъ жюрбежюр хъуркьувалар гъахьидари, ужуб натижа хьпан бадали, гьарган «лихури, лихури ва хъанара лихури» духьну ккунду, кIури шулу…    Ав, ихь метлеб кIулиз удубчIвбан бадали, ухьу дидиз себебра улупну ккунду. Амма, эгер...


Гъиямат йигъ лавландин гъудгниз экбер тувган улубкьурин?

Аллагьу Тааьлайи инсанарихьан жиниди гъибтнайи ляхнар а. Дурар жиниди гъитувалин мурад-метребра инсанарин мянфяаьтназ ву. Гъиямат йигъ улубкьру вахт саризра ашкар дарувал гьадрарикан саб гьисаб шула.   «Гьяшия ас-Сави» китабдиъ дидин гьякьнаан гьамци дибикIна: «Аллагьу Тааьлайи саспи ляхнар...


Жюрбежюр гьюкуматариъ айи мистар

Афагъанистандиъ айи мист аль-Акьса мист Кутубия мист Меккайиъ айи мист Стамбулиъ айи мист Павлодара мист Турцияйиъ айи мист Болгар шагьриъ айи мист Кабус султандин мист Турцияйиъ айи Эртогрулгазыйин мист Бухарайиъ айи мист