Ихь Пайгъамбарикан ﷺ адлу инсанарин гафар
Ихь Пайгъамбарикан ﷺ адлу инсанарин гафар
«Узу гьарган Мугьяммаддин диндихьна аьхю гьюрмат ади шуйза. Йиз фикриан му аьламатнан дин ву ва гьаддиз инсанарра дидихьна багахь шулу. Йиз фикриан, Мугьяммадин дин Европайиъ лап ужуйи ккабалгур кlураза.
Чпин аьгъдрувалиан, ясана фанатизмвалиан саспидари думу кlару динси улупну. Дугъри кlуруш, саспидари европалуйириз Мугьяммаддин дин варитlан чlурубси улупну. Дурарин фикриз Мугьяммад лап чlурур гъахьну. Узу му адлу касдин уьмур ахтармиш гъапlунза ва гьамус кlуразаки, думу, дугъриданна, лап заан къайдайин кас гъахьну. Пуз шулуки, думу инсаниятдиз азадвал тувур ву. Якьинди аьгъязузки, эгер думу кас гъийин девриъ яшамиш шулайиш, дугъу му жилиин ислягьвал ипуйи ва ухьу, дугъриданна, шадвалиъ шуйхьа. Аьлава апlурзаки, чпин вахтна адлу Карлайли, Гиббонди, ва Гётейи Мугьяммадин диндиз заан кьимат тувну, ва гъи магьа гизафдари дугъан дин кьабул дапlна. Ва гьацира пуз шулуки, Европайиъ Ислам дин гужал шула.
Джордж Бернард Шоу, ирландияйин драматург, писатель, романист
«Думу поэт дар, Пайгъамбар ﷺ ву. Мугьяммадди ухьухьна гирами Калам гъабхну. Думу мусурмнариз вуйи къайда ву, хъа шли-вуш гъибикlу китаб дар».
Иоганн Вольфганг Гёте, немецкий поэт, мыслитель
«Мугьяммад инсанарин терефнаан аьхю гьюрматназ лайикь ву. Имбудариз лигай: гьич сарихьанра чпи кlуруб арайиз адабгъуз гъабхьундар, гьич сар касдинра кlвахьна рубкьуз гъабхьундар. Инсанарин арайиъ ислягьвал ипбан бадали, дурари вари жара гъапlну. Хъа Мугьяммаддин дин дициб дар».
Петр Чаадаев, урусиятдин мыслитель ва публицист
«Европа йигълан-йигъаз ис абхъра. Дурарин улупурайи ачухъ терефнан кьяляхъ чиб-чпи йихувал, стресс, жвуву жвув йикlувал, наркотикар, арагъ убхъувал ву. Чиб-чпихьна вуйи ккунивал ва гьюрмат имдар. Варидариз йикIбахьан гучlура. Хизан-кюлфетдиз кьимат амдар. Гьюкуматарин улихь хьайидарихьан му ляхниан кlул адабгъуз шуладар. Европайин улихь саб рякътlан хьимдар, азадвалин рякъ. Думу Ислам диндин рякъ ву. Жараб фукlара адар».
Ричард Белл, аьлим, аьрабист
«Улихь хьайидари шубуб ляхин кlулиз адагъну ккунду: ужувлахъна гъювал, вари ляхнарин улихь хьувал; инсанарин саламатвал уьбхюб; вари жвуван халкь саб йишв’ин жалб апlувал. Гьамцдар ксар Пастер ва Салк сабпи ляхнихьна лайикь ву. Ганди ва Конфуций саб терефнаан, хъа Александр Македонский, Цезарь тмуну терефнаан кьюбпи ляхнихьна лайикь ву. Иса ва Будда анжагъ шубубпибдихьна тялукь шула. Йиз фикриан вари вахтарин варитlан кlакlнаъ айир ва вари гьаму шубуб къайда сатlи апlуз гъахьир Мугьяммад ву…»
Жюль Массерман, американский ученый
«Чав кlуруб кlулиз адабгъбан бадали, Мугьяммад вари читинваларикк аьгь апlуз гьязур вуйи. Учв улихь хьайир вушра лап уткан хасиятнан кас гъахьну. Гьарсар касдихьна аьхю гьюрмат ади гъахьну. Дугъан заанваликан Мугьяммаддин хъуркьувалари кlура.
Дугъан терефназ апlру чlуру гафар, йиз фикриан, сарун гьапlруш аьгъдру ксари кlури гъахьну. Мициб заанвал гъазанмиш гъапlу жара кас сарун ухьуз аьгъдархьуз».
Уильям Монтгомери Уотт, британияйин арабист, Эдинбургдин университетдин почётный профессор ва Исламдин историяйиан, философияйиан ва медениятдиан айикьан ляхнарин автор
«Узуз, миллионариинди инсанарин юкlар гъадагъу кас фуж вуш, аьгъю апlуз ккун гъабхьунзуз. Якьинди кlуразаки, Ислам дин ханжлихъди гужал гъабхьиб дар гьа… Думу гужал хьпан себебар заан къайдайиинди вуйи марццишин, Пайгъамбарин утканвал, чаин али вари важиблу ляхнар заан къайдайиинди тамам апlувал, чан дустарихъди, чахъди гъягърударихъди вуйи уткан аьлакьа, сарихьанра гучl адрувал ва якьинди чан Агъайихъ хъугъувал ву».
Махатма Ганди, один из руководителей национально-освободительного движения Индии
«Ислам – къанун ву, душваъ гьаму дюн’яйин ва рюгьнан ляхнар сатlи дапlна, дурар чиб-чпихьан жара апlуз шулдар. Ислам диндин кlул илим ва аькьюл ву. Ислам динди инсан лап заан дапlна. Му диндиъ жвуван зегьмет заан дапlна ва тмунурин мал-мутмуйик кучуз хай шулдар. Ислам диндиъ гьякь дару ляхнар, чlурувалар гъадагъа дапlна. Марксизм ва капитализмдиъси дарди, Ислам диндиъ инсан заан дапlна ва вари Аллагьу Тааьлайин улихь саб ву».
Роже Гароди, французский писатель,редактор газеты «L’Humanite»
«Пайгъамбари ухьухьна гирами Калам гъабхну ва суткайиъ 5 гъудган. Варитlан заан вуйиб ва кlваинди гъибтну ккуниб – Сар Аллагьтlан гъайри ибадат апlуз лайикь вуйир фужкlара адар. Имбудар - гъудган апlуб, ушв бисуб, ужудар ляхнар апlуб… Узура Меккайиз гъягъюз мурад-метлеб ади гъахьунза. Варидарихъди сатlиди дугъужвуз, Кябайин багахьна гъягъюз…».
Пауло Коэльо, бразильский писатель
«Мугьяммад пайгъамбар адлу правитель гъахьну. Дугъу халкь гьякьвалиин сатlи гъапlну ва дугъан заанвал хьпан бадали думу чlяаьн ву. Дугъу инсанар ифи удубзбахьан азад гъапlну ва ислягьвалихъна гъахну. Дицир касдихьна варидарин гьюрмат дубхьну ккунду».
Лев Толстой, русский писатель
«Дурариз (Мугьяммад дяркъну даккнидариз) акувалин ерина цlа рябкъюра, ужувлан ерина - чlурувал. Гьарсаб ужувлан ляхин дурариз варитlан чlурубси рябкъюра. Дурариз рябкъюрадарки, Мугьяммаддин хилиъ айи «ханжал» саб ву – инсанарихьна рягьимлуди хьуб, ислягьвал, чиб-чпихьна гьюрмат. Дугъан яракь ханжалтlан учlруб ву».
Пандит Гянандра,индийский деятель
«Саб гьяйифвал зигураза, узу яв вахтна адарди хьувал, я Мугьяммад! Инсаниятдиз саб ражари гъяркъну варитlан заан вуйир ва сарун рякъидар. Яв улихь кlул ис апlураза».
Отто Бисмарк, рейхсканцлер Германской империи
