Ужувлан ляхниъ аьхю шадвал

Ужувлан ляхниъ аьхю шадвал

Фуну касдиз вушра, чав гъапIу ужувлан ляхнизна, гафназ чухсагъул кIуруган, хуш шулу. Гьацира инсандиз хуш шулу, чав гъапIу ужувлан ляхнихъди имбударра гъягъюри гъахьиш.

 

Хъа варитIанна аьхю шадвал гьадму вуки, эгер инсанари думу ужувлан ляхин чпин хилиз дибисну дидихъди гъягъяюри гъахьиш.

Абу Гьурайрайи ктибтураки, сар касди Пайгъамбариз ﷺ  гъапну:

«Я Аллагьди Гьайнайир, инсанди саризра аьгъдарди ужувлан ляхин апIуру, хъасин инсанариз дидкан хабар  гъеебхьиган, думу рази шулу». Пайгъамбари  жаваб туву: «Дугъаз кьюб саваб а: саб саваб думу ляхин чав саризра аьгъдарди апIбан, хъа тмунубсана – инсанариз дидкан хабар хьпан» (Тирмизи).

Абу Масъуд аль-Ансарийи дупна,  Пайгъамбарихьна ﷺ  дуфну, сар касди гъапи: «Узу ужувлан ляхин апIурза ва думу саризра аьгъдарди гъибтурза, хъа инсанариз дидкан аьгъю гъабхьиган, разира шулза». Пайгъамбари  дугъаз гъапну: «Увуз кьюб саваб а: саб саваб думу ляхин саризра аьгъдарди апIбан, хъа тмунубсана – инсанариз дидкан хабар хьпан» (ТIабарани).

 

Гьябиб ибн Сабитди ктибтура, Асгьябари Пайгъамбариз ﷺ  гъапну: «Учу ужувлан ляхнар жиниди апIури шулча, хъасин инсанариз дурарикан хабар гъабхьиган, юкIв шад шулу». Пайгъамбари  жаваб туву: «Учвуз кьюб саваб а: саб думу жиниди апIубан, тмунубсана инсанариз думу ляхин аьгъю хьпан» (Ибн Шайба).

Имам Тирмизийи гъапну: «Саспи аьлимари му гьядисдиз гьамциб мяна тувра: инсандин терефназди ужувлан гафар кIуруган, дугъаз кьюбпи саваб шула. Гьаз гъапиш Пайгъамбари ﷺ  дупна: «Учву Аллагьдин жилиин али шагьидар вучва, хъа малаикар Аллагьдин завариин али шагьидар ву» (Табарани, Имам Ахмад).

Жара аьлимари кIураки, инсандиз кьюб саваб а, эгер чан нумунайихъди имбударра гъягъюр кIури думу касдин умуд кади гъабхьиш.

Абу Муса Аль-Ашъарийи дупна:

«Эй инсанар! Учву яшамиш шулачва гьациб вахтна, эгер сари саб ужувлан ляхин гъапIиш, дугъаз дидхъан анжагъ саб саваб шул. Хъа дугъриданна ичв кьляхъ гьацдар вахтар улуркьидики, саб ужувлан ляхин гъапIуриз кьюб саваб бикIиди» (Саид ибн Мансур).

Эгер инсан, гьаму чав гъапIу ужувлан ляхнихъан имбударира нумуна гъадабгъур кIури, шад шули гъахьиш, дугъаз кьюб саваб а. Хъа эгер дугъу думу ляхин учв инсанарин арайиъ ад айир хьпан бадали апIури гъахьиш, думуган дугъаз саваб ваъ, хъа апIру ужувлан ляхин рияъ апIури, яни улупбаз бадали апIруб шул. Ва гьадму чав жиниди гъапIубдин савабдихъ мягьрум хьузра мумкин ву.

Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьуз гьарсаб ляхнихъ ужуб ният ади хъюгъюз кюмек туври!

 

 

Мугьяммад Султанов

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Гирами Кьур’андиан вуйи насигьятар

Гирами Кьур’ан инсаниятдин аьхиризкьан варидариз насигьят вуди дебккнайиб ву. Аллагьу Тааьлайин душваъ дупнайи гафарихъди гъягъюри гъахьиш, инсандиз му жилиинра, аьхиратдиъра аьхю ужувлар шул. Магьа ичв фикриз гирами Кьур’андин «Гьюжурат» сурайиан вуйи насигьятар туврача....


Бицlидарин шадвалин йигъар

Ассаламу алейкум, аьзиз ватанагьлийир! Аьхиримжи йисари бицlидарин тятlиларин вахтна Дагъустандин тамам вари шагьрар-гъулариъ бицlидар диндихъди таниш апlру дарсар гъягъюри шулу.   Гьар йисан бицlидарин натижйириз лигруган, юкlв шад шулу. Улихь вахтари мицдар мумкинвалар адайи, думуган,...


Шуран абйир-бабариз даккунди вушра, думу хпирди гъадагъуз шулин?

Никягь апIувалин шартIарикан саб риш чан вали касди швуваз тувувал ву. Хъа дугъан вали ксарикан сарпир вуди шуран адаш шула. Эгер адашиз ккундарш, думу шурахъди фици никягь диврухъа?   Жара рякъяр агури лицуб герек дар. Эгер гьадму шурахъди гележег ккабалгуз ккундуш, сабпи нубатнаан дугъан...


Жаназа гъудган шли дапlну ккуниб ву?

Жаназа гъудган мусурмнарин жямяаьтдиин али фарз ву (фарз аль-кифая). Гьаддиз, эгер жямяаьтдин арайиан сар касдикьан жаназа-гъудган алапlиш, имбударилан фарз алдабхъура ва дурариз гунагьра шулдар. Хъа сарикьан думу ляхин дарапlиш, вари жямяаьт гунагьнаъ шулу.   Жаназа-гъудган сар касди апlуб...


Гьаму дюн’ятIан заан вуйи гъудган

Гьаму дюн’я ва вари му дюн’яйиъ айибтIан заанди ва багьалуди вуйи гъудган айин?   Имам Муслимдихьан вуйи Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ гьамци дупна: ركعتا الفجر خير من الدنيا وما فيها   «ГвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт суннат-гъудган заанди ву гьаму...