Ужувлан ляхниъ аьхю шадвал

Ужувлан ляхниъ аьхю шадвал

Фуну касдиз вушра, чав гъапIу ужувлан ляхнизна, гафназ чухсагъул кIуруган, хуш шулу. Гьацира инсандиз хуш шулу, чав гъапIу ужувлан ляхнихъди имбударра гъягъюри гъахьиш.

 

Хъа варитIанна аьхю шадвал гьадму вуки, эгер инсанари думу ужувлан ляхин чпин хилиз дибисну дидихъди гъягъяюри гъахьиш.

Абу Гьурайрайи ктибтураки, сар касди Пайгъамбариз ﷺ  гъапну:

«Я Аллагьди Гьайнайир, инсанди саризра аьгъдарди ужувлан ляхин апIуру, хъасин инсанариз дидкан хабар  гъеебхьиган, думу рази шулу». Пайгъамбари ﷺ  жаваб туву: «Дугъаз кьюб саваб а: саб саваб думу ляхин чав саризра аьгъдарди апIбан, хъа тмунубсана – инсанариз дидкан хабар хьпан» (Тирмизи).

Абу Масъуд аль-Ансарийи дупна,  Пайгъамбарихьна ﷺ  дуфну, сар касди гъапи: «Узу ужувлан ляхин апIурза ва думу саризра аьгъдарди гъибтурза, хъа инсанариз дидкан аьгъю гъабхьиган, разира шулза». Пайгъамбари ﷺ  дугъаз гъапну: «Увуз кьюб саваб а: саб саваб думу ляхин саризра аьгъдарди апIбан, хъа тмунубсана – инсанариз дидкан хабар хьпан» (ТIабарани).

 

Гьябиб ибн Сабитди ктибтура, Асгьябари Пайгъамбариз ﷺ  гъапну: «Учу ужувлан ляхнар жиниди апIури шулча, хъасин инсанариз дурарикан хабар гъабхьиган, юкIв шад шулу». Пайгъамбари ﷺ  жаваб туву: «Учвуз кьюб саваб а: саб думу жиниди апIубан, тмунубсана инсанариз думу ляхин аьгъю хьпан» (Ибн Шайба).

Имам Тирмизийи гъапну: «Саспи аьлимари му гьядисдиз гьамциб мяна тувра: инсандин терефназди ужувлан гафар кIуруган, дугъаз кьюбпи саваб шула. Гьаз гъапиш Пайгъамбари ﷺ  дупна: «Учву Аллагьдин ﷻ жилиин али шагьидар вучва, хъа малаикар Аллагьдин ﷻ завариин али шагьидар ву» (Табарани, Имам Ахмад).

Жара аьлимари кIураки, инсандиз кьюб саваб а, эгер чан нумунайихъди имбударра гъягъюр кIури думу касдин умуд кади гъабхьиш.

Абу Муса Аль-Ашъарийи дупна:

«Эй инсанар! Учву яшамиш шулачва гьациб вахтна, эгер сари саб ужувлан ляхин гъапIиш, дугъаз дидхъан анжагъ саб саваб шул. Хъа дугъриданна ичв кьляхъ гьацдар вахтар улуркьидики, саб ужувлан ляхин гъапIуриз кьюб саваб бикIиди» (Саид ибн Мансур).

Эгер инсан, гьаму чав гъапIу ужувлан ляхнихъан имбударира нумуна гъадабгъур кIури, шад шули гъахьиш, дугъаз кьюб саваб а. Хъа эгер дугъу думу ляхин учв инсанарин арайиъ ад айир хьпан бадали апIури гъахьиш, думуган дугъаз саваб ваъ, хъа апIру ужувлан ляхин рияъ апIури, яни улупбаз бадали апIруб шул. Ва гьадму чав жиниди гъапIубдин савабдихъ мягьрум хьузра мумкин ву.

Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьуз гьарсаб ляхнихъ ужуб ният ади хъюгъюз кюмек туври!

 

 

Мугьяммад Султанов

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Бурж кьяляхъ тувурдарш, гьапIну ккунду?

Ислам диндиъ сари тмунуриз кюмек апIинай, дупна, гьелбетда, фужкIа саб читин гьялнаъ айи вахтна. Гьацдар кюмек апIуваларикан саб, инсан читин гьялнаъ ахъган, дугъахьна буржди пул тувувал ву.   Аьбдуллагь Ибн Уьмари Пайгъамбарин ﷺ гафар хура: «Мусурман мусурмандиз гъардаш ву, ва дугъу...


Гьякьлу имам…

Ассаламу аьлайкум, аьзиз ватанагьлийир! Гьаму бицlи макьалайиъ ихь имамари гъахурайи читин ва жавабдар ляхнарикан ктибтуз ккундузуз.   Имамвал, сабпи нубатнаан, Аллагьу Тааьлайин улихь гизаф жавабдарвал алиб ву. Аллагьу Тааьлайи гирами аятар, Пайгъамбарин ﷺ гьядисар имамди жямяаьтдихьна,...


Йишвандин гъудгнариъ урхурайиб сес ягъалди, хъа тмундариъ жвувакди гьаз кlуру?

Гвачlниндин, лавландин ва хъитlирхбандин гъудгнарин сабпи кьюб ракааьтариъ ягъалди гьаз убхуйкlан, хъа имбу гъудгнариъ жвувакди гьаз урхуйкlан, кlури суал шулу. Му суалнан гьякьнаан гизафдариз аьгъдар, гьеле гъудгнар апlурайидариканра саспидариз кмиди.   Гирами Каламдиан гъудгниъ сес ягъалди...


Дамагълувал фу вуйкlан?

Инсандин чаз айи гьюрмат, ккунивалианси, разивалианра чахьна айи табиаьтдин гьисс ву.   Бязи инсанар жвув кьадарсуз ккунивалиан, Аллагьдин ﷻ имбу лукIар, сарра гьяспикк ккадарди, фурс кади шулу. Гьамци инсан инсанарихьинди даккунди, дурар саймиш дарапIри, саринра гаф гъададабгъри, имбудар...


Велед бабкан гъахьиган убккру аькьикьайикан

Аькьика – велед бабкан гъахьиган, Аллагьу Тааьлайиз гьямд апIури, убккру гьяйванат ву. Гьяйифки, ухьухь му ляхниз думукьан фикир туврадар, гьеле Пайгъамбарин ﷺ ижми суннатарикан вушра.   Аькьикьа апIбан гьюкум Шафии, Малики ва Гьямбали мазгьабариинди, аькьикьа Пайгъамбарин ﷺ лапра...