Мусурман касдиз галстук идибтIуз ихтияр айин?
Ассаламу алейкум, аьзиз мусурман чвйир ва чйир! Мусурман касди галстук идибтIбан гьякьнаан гизаф улхувалар шулу. Саспидари, хай шулдар, хъа саспидарисана, хай шулу, кIури, гьарури чпин фикрар арайиз хури шулу. Гьаму макьалайиъ ухьу, иншаАллагь, дидин гьякьнаан шариаьтдиинди фици шулаш, ачухъ апIидихьа.
Мусурман кас мусурман дарурихьан заълан лигувалиан тафавутлу духьну ккунду, гьаци ву алабхьру палатдиъра - гьаддихьна ухьуз Ислам динди теклиф апIура. Ляхин алиб гьадму вуки, фуну палатдиъ инсанарин чпин хусусивал улупураш, кяфирарихьан вуйи фаркьвал гьациб палатдиъ а,
Мисалназ, индуистари «зуннар» (гирами ккабхъруб) гардандикк ккабхъру. Эгер мусурман касди аьгъдарди думу ккабхъиш, дугъаз гунагь адар. Хъа эгер дугъу индуистариз ухшар хьуз ният ади ккабхъиш, думу гьярам ляхин шула, гьаз гъапиш диди мусурман касдин мусурман дарудариз ухшарвал улупувал шула.
Галстукдин гьякьнаан кIуруш, эгер галстук ккадрабхъди гъитуз шулуш, гьаци ужу ву. Хъа эгер думу гьюкуматдин ляхниъ ади, ясана жара себеб ади ккабхъну ккундуш, душваъ хай даршлуб фукIара адар.
Улихь вахтари галстук, белки, мусурман дарударин палатдин пай вушлийи, ва гьаддиан гьадмугандин диндин аьлимари мусурмнариз думу ккабхъуб гъадагъа гъапIнушул! Хъа гъийин йигъан мусурмнарин арайиъ галстук ккабгъувал лап артухъ дубхьна. Яни галстук ккабхъувал мусурмнарин алабхьрударикан дубхьна ва думу анжагъ мусурман дарудари ккабхъруб вуйивалиан удубчIвна. Гьаддихъди сабси, думу ккабхърудар мусурман дарудариз ухшарвал улупрударикан шуладар.
Гьамусдин аьлимари галстук ккабхъуз хай шулу, кIуру фетва адабгъна, гьаз гъапиш палат алабхьувалиинди, шлиз вуш ухшар вуйивал улупувал, жара шартIариз дилигну, дигиш шлуб ву. Шариаьтдиъ гьамциб къанун а: «Вахтар гъягъюри, гьюкмарра дигиш хьуз мумкин ву».
Ухшар хьувал гъапиган, дидинна дюзди гъаври ади ккунду: фицдар дюшюшариъ думу хай шулаш, хъа фицдариъсана хай шулдарш. Саб кIуруб, ухшар хьувал гьярам ву, эгер гьадму апIурайи ляхин шариаьтдиъ гьярам дапIнайиб вуш. Кьюб кIуруб, эгер думу къанундиъ айиб дарш, думу апIуз ихтияр тувнайидарикан шула.
Дупну ккундуки, эгер мусурман касди саб ляхин мусурман дарудариз ухшарвал улупуз кIури ва учвра гьадрарикан сар хьуз кIури апIураш, дициб дюшюшдиъ хай шлу ляхинра гьярамарикан шула. Мусурман касдиз дициб ният ади ляхнар апIуз гьичра хай шулдар. Гьамдиан аьгъю шулаки, эгер мусурман касди анжагъ кяфирариз ухшарвал улупури галстук ккабхъраш, думуган дицир кас Пайгъамбарин ﷺ гьаму гафарикк ккахъра:
ومن تشبه بقوم فهو منهم
«Фуну касди жара халкьариз ухшарвал улупураш, думу гьадрарикан ву» (Имам Аьгьмад, Абу Дауд).
Хъа ухьу зиихъ гъапиганси, гъийин йигъаз галстук гизаф мусурмнари ишлетмиш апIура ва гьаци думу кяфирарин хусусиб вуди гьичра гьисаб шуладар. Ари гьаддиз диндин аьлимари думу идибтIуз хай шлувалин фетвара адабгъна.
Хъанара дупну ккундуки, палатдихьнаси, галстукдихьнара чан улупнайи шартIар а. Мисалназ, шелкдикан вуйи галстук идибтIуз ихтияр адар, ясана галстук чан гъурулушдик шелк айиб дубхьну ккундар ва гьацира дидик шариаьтдиъ гъадагъа дапIнайи шиклар кади ккундар ва гь.ж.
Гъит Аллагь ﷻ кюмек ишри!
