Инсанвалин заан лишнар

22-пи январь, кьюрдун аьхъю йигъ вуйи. Мягьячгъала шагьрин Альбурикент поселокдин агьли Магилав Хайруллаев, аьдат вуйиганси, гвачIниндин гъудган дапIну, ушв гьибтуз гьязур шулайи.

Думу Росгвардияйин майор, батальондин командирин заместитель ву. Гъи думу, аьдат вуйиганси, вахтниинди ляхниз душну, гъуллугъчйирин арайиъ гьаруриз чан ляхин улупну ккундийи. Магьа гьарйигъандин ляхнар апIувал, телефондин зенг дуфну, кьатI гъапIу. Зенг апIурайир гъунши Камалутдин вуйи. Йиз гъунши мици ухди зенг апIрур дайи, аьхи, фу гъабхьнийкIан, кIуру фикрарра ади, дугъу телефон за гъапIу, амма кьюб гафтIан гъеебхьундар: «Учуз кюмек апIин!» Гьаму гафар дупну, сарун гъуншдин сес хъдубтIнийи, ва узу думу читинвалиъ айибдин гъаври гъахьунзу.

«Сабпи фикрар пожар дубхьнашул кIури, дишлади дурарин хуларин терефназди гъилигунза, амма вари ужи вуйи. Хулаъ айидаризра фукIара дарпиди, дишлади гъуншдихьна гьялак гъахьунза», — ктибтура Магилавди.

Гъуншдин раккнар хъяркьнайи, гьаддиз цаллантина улдучIвунза. Лигуруш, хулан раккнар тIаънайи.

«Узу дих апIруган, сарира жаваб тувдар. Хулаъ гьич саб сесра адайи. Сарпир вуди Камалутдин гъяркъюнзуз. Думу, ушвниан кафра удубчIвури. хулан кьялаъ дахънайи. Дишлади узу думу гьяятдиз адагъза», — кIваин апIура Магилавди.

Хулаз кьяляхъ учIвну, дугъу имбударра чIатинди адагъу — гъуншдин хпир ва дугъан 4 велед.

«БицIидар за хьуз чалишмиш шуйи, амма кьувват адарди алдакуйи. 14 йисаъ айи бицIирин мелз кьяляхъ гъябгъюз хъюбгъю. Узуз дугъан мелз бисуз ккун гъабхьизуз, амма дугъу йиз тIубариин гъанцI алабхъу», — ктибтура Магилавди. Чаз айи медицинайин аьгъювалариинди кюмек апIуз даршулайибдин гъаври духьну, думу чан хпир Марзигат Умаровнайиз дих апIуз гьялак гъахьи. Дугъан хпир ихь республикайин перинатальный центриъ лихура. Гьарайнах хпир хъуркьган, дурар кьюредра гъуншйириз кюмек апIуз гьялак гъахьи.

Хъасин мялум гъабхьиганси, му хизан гъубгу газраан бугъмиш хьуз хъюгъю. Магилавдизра, сабпи ражари хулазди учIвган, чав хътIюбкъю газраан цIиб читин гъабхьнийи, ликарра шули-даршули алдагъуз хъюгъю.

«Хпир хъади гъюруган, гъалабалугъдиан ва хътIюбкъю газран кумраан ликар алдагъуз даршули гъахьунзу. Амма гьаци вушра, хул’ан марцци гьавайихьна вари адагъунча. Хпири мелз кьяляхъ гъябгъюрайидар вари гъвал’инди дитуб тIалаб гъапIу. Гьаци гъапIган, дурариз цIиб рягьят хьуз хъюбгъю», — кIваин апIура Магилавди.

Дурариз сабпи кюмек гъапIумитIла, скорыйиз дих гъапIнийи. Духтрар дишлади дуфну хъуркьу, амма думу йигъан миркк айивализ лигну машиндихьан дурарин хуларихъна багахь гъюз гъабхьундайи. Йиз хпир дурарихъди хъмиди, узу йиз машиндиъди духтрар хьади гъюз гъушза. Сарпидарди бицIидар гъахбанди гъахьича, ва рякъюъ имидитIан, бицIидарин больницайин кIулин духтриз зенг дапIну, йишвар ккабалгуб тIалаб гъапIунча.

«Духтрариз аьхю чухсагъул, дурари чпиан удукьруб вари гъапIну ва магьа бицIидар чIивиди гъузну», — гъапну Магилавди.

Дугъан гафариинди, гъунши Камалутдиндин хулаъ печка-буржуйка кабхьну гъабхьну. «Лигру гьялариан, йишвну саб арайиъ газ цIиб гъабхьну, амма хъасин хъанара хъипган, клапандин форсунка гъилибхундар, ва гвачIниндизкьан газ гъябгъюри гъубзну. Магьа му хизан бугъмиш хьуз хъюгъбан себеб», — къайд гъапIну дугъу.

Альбурикент поселокдин агьали Магилав Хайрулаевди, му хизан уьрхюбтIан гъайри, хъасин мурариз хуларин айитI ремонтар апIузра кюмек гъапIну.

«Йиз дустар, мирасар уч дапIну, ич дакьатарихъ дурариз отопление гъизигунча, цIийи пластиковый унчIвар гъивунча (думугандиз унчIвариин пленкатIан алдайи). Гьямд ибшри Аллагьу Тааьлайиз, магьа сарун дурариз газарихъди вуйи саб жюрейинра читинвалар амдар», — ктибтура Магилавди.

Фу ляхин себеб дубхьну, уву мици гъапIунва кIури гьерхган, Магилав Хайрулаевди чан уьмриъ гъабхьи дюшюш ктибтну: «2010-пи йисан узу думутIан читин гьялнаъ ахъунзу. Хулаз гъафиган, газ гъябгъюрайиб аьгъдарди, зарарнаканра хабар адарди, акв кубхьунза ва гьадму вахтна взрыв гъабхьну. Йиз жандак, лиъ хайлин гъубгнийиз, 50 проценткьан, маш аьгъю даршлуси гъабхьну. Москва шагьрин жюрбежюр больницйириъ 7 вазликьан дахъну имиза, машнан лиъ дигиш гъапIну, саб-швнуб операция гъапIну. Фицдар читинвалариан удучIвнуш, кIваинди илмийиз, магьа гьаддиз Аллагьу Тааьлайи узуз му ксариз кюмек апIуз амур гъапIну. Уьзур туврур ва сагъ апIрур анжагъ сар Аллагь ву».

Гьаму бицIи поселокди гъабхьи гьядисайиъ гъийин читин заманайи ухьуз варидариз дарс а, — гъардаш’лин, сабвалин дарс ва халкьарин арайиъ ислягьвал хьувалин дарс.

Магилав авар халкьдикан ву, хъа Камалутдин гъумугъ халкьдикан, ва дурар, имбу ихь ватанагьлийирси, гъуншивалиъ, чиб-чпихъди ужудар аьлакьйириъ яшамиш шула, ва фуж фуну халкьдикан ву, фуну райондиан вуш, фикиркьан туврадар.

«Ихь гьюкуматдин гележег анжагъ сабвалиъ шулу. Хъа халкьар жара апIувалиан саб мянфяаьтра адар. Узу кюмек гъапIу кас гъумугъ ву. Амма думу фуж вушра, сабпи нубатнаан, думу йиз диндин гъардаш ву, гъунши ва Аллагьдин лукI ву. Узу дугъан хулаз кюмек апIуз учIвруган, думу фу халкьдикан вуш, дугъу фу дин хъапIраш, фикиркьан гъапIундарза. Дугъаз кюмек гъапIунза, гьаз гъапиш думу инсан ву», — къайд гъапIну Магилав Хайрулаевди.

Жвуваз зарар ашра, тмунуриз кюмек апIру мисалар ихь халкьдин арайиъ гизаф а. Ихь халкь саб читинвализра дилигди, тмунуриз кюмек апIуз гьарган гьязур ву.

Магьа мартдин эвелиъ Владикавказдиъ урчIвубпи классдиъ айи Артури заълан миркк йивнайи штукк ккахърайи чан дуст Дамир азад гъапIну. Хъа гьадму вахтна Орёл шагьриъ полицияйиъ лихурайи Армен Саркисян ва Вениамин Лазоренкойи газраан отравиться духьнайи 4 кас квартирайиан адагъну, кюмек гъапIну.

Мицдар ужувлан дюшюшар гизаф а, амма ихь терефнаан гъабхьи саб чIуру дюшюшди гьамрар вари ккаъра. Гьаддиз ухьу артухъси ужувлан, савабнан ляхнар апIури, чIурубдихьан ярхла шули духьну ккунду.

Сар кас саб читинвалиъ айиган, дугъаз кюмек апIайиз улихь ччвур фуж вуяв, фу халкьдикан вуна, дин фу вуяв, кIури гьерхри шулдар. Варидари сабпи нубатнаан думу инсан ву дупну, кюмек апIури шулу.

Хъа сар кас читин гьялнаъ айиган, кюмек гъапIдариз варидариз кIваантIан чухсагъул пуз ккундузуз. Гъит Аллагьу Тааьлайи ужувлар, бахтар, шадвалар тувричвуз, гьарурин гележек акуб ибшри.

Аьбдулла Мягьяммадов