Дурар гъавриъ гъахьнийкlан?

Дурар гъавриъ гъахьнийкlан?

Дурар гъавриъ гъахьнийкlан?

Аллагьу Тааьлайин кьудратлувалариз мухур гьивуз шлу кьувват инсанарихьан яратмиш апlуз шлуб дар. Анжагъ таваккул Аллагь…

 

Коммунист рюгьниинди къанажагъ абцlнайи сар кеспагьли Ислам диндиин машгьур вуйи сар муъмин касдихъди гюрюшмиш шулу: «Учву, мусурмнари, инсан аьхиратдиъ женнетариз гьязур апlурачва. Дугъриданна, инсан чlуру-пис ляхнарихьан гьадагъури, ужуб яшайиш бадали Кьур’андин аятар, Пайгъамбарин () гьядисар халкьдин арайиъ тертиб апlури илчlихначва. Учура, коммунистари, дюньяйиин инсаниятдиз душманвал адру, уьзур-аьзият даршлу девир - коммунизм бадали женг зигурача. Ихь кьюбиб терефарин шинтар саб вушра, ихь чиб-чпихъди вуйи наразивалин мяна фу ву, мушваъ фаркьлувал фукlара айин?

- Фаркьлувал зурбаб ву, - ихтилат ккебгъру муъмин касди. – Ужуб тажруба айи нежбер жвуву, шубуб-юкьуд йисан лайикьлу саягъниинди уьхявра хъапlну, чан хутlлиъ мубараквалиинди дяхинра убзуру. Вахт-сяаьтра хъубкьру, гьяйран шлу саягъниинди экинра гьязур шулу. Гъи-закур комбайнра тlапlну, ясана хил’инди дубгну сатlи апlарза, кlури имиди, дифран кьюкькьана алдру завариан тlурфан, ягъмур-керемат гъядябхъну, хъубкьнайи экин хил’ан адабхъуру. Учву жилиин яратмиш апlурча кlурайи коммунизмра гьациб вуйи. Хъа Аллагьу Тааьлайи яратмиш гъапlуб Дюньяйинра, Ахиратдиъра чlур апlуз шлу кьувват ади вуш, гьаму ляхнарин гъайгъударвалиъ учву духьну ккунийда.

Учву яратмиш апlурча кlурайи коммунизм набшди? Дупну ккундуки, октябрин инкъилаб гъалиб гъабхьи йисари Россия дюньяйин вари гьюкуматарин кьяляхъ хъимбу касиб къурулуш вуйи. Ав, коммунистарихьан халкьар сатlи апlуз, чпиз ккунибдин гъаврикк ккауз гъабхьну. 1941-1945-пи йисари фашистариин ихь зяиф уьлкейи гъалибвалра гъадабгъну. Ужуб яшайиш, миллетарин арайиъ сабвал, гьюрмат коммунистари гъазанмиш гъапlну. Анжагъ Аллагьу Тааьлайин кьудратлувалариз инкарвал дебккбиинди, чпин хусуси удукьувалариз икрам апlбиинди, дин Исламдиз кlур йивбиинди, гьадму сел алабхьну гъубху хутlлиъ айи экинси, социализм барбатlра гъабхьну. Увуз аьгъю дапlну ккундуш, магьа ихь тябии дару илмари туврайи натижа. Гьамускьан учву гъавриъ гъахьнийиш, баладайи-гьа…

Мусурман халкьди, Исламдихьна вуйи гьевеслували социализм барбатl хьувалин гьайифвалар зигури адар, Ислам бадали вари жюрейин читинваларикк ккюгъра. Амма гьяйифки, манигъвал апlрудар гизаф а. Гьамциб гьялнаъ ахънайи ухьу Аллагь, Пайгъамбар, дин Ислам, шариаьт бадали жвуван жан къурбан дапlну ккуни йишв’ин чпин хусуси нефсар бадали дин Исламдиз кьюрш йивура. Ислам дин, шариаьт хлиъ дибиснайидар чпин нефсари за ккюрхра. Гьяйифки, аднахъ. девлетарихъ хъергнайи мурариз Исламдин ччивариин кислота улубзурайиваликан хабарра шуладар. Хабар ашра, вижма ктар. Гьамцдар бин ккадру, асул-къайда-къанун адру, чпин кlул’инди вуйи гьюкмар тешкил апlурайи ксари, дикъатлуди арайиз гъюрайи жигьил насил шаклувалихьна хура. Халкьдин жямяаьтлугъ аьлакьйир, табшуругъар Ислам дин зиина вуйи ксариина ихтибарлу дапlну ккунидар ву, амма мициб жавабдарвалихьан тялукь вуйи ксар гизаф ярхла а.

Саб яш дубхьнайи ксар вари шагьидар вухьаки, йирси мистлан алдабхъу гъван, йирси гакlвлин кьатl чпин али йишвариин гъузуйи, мистануб ву кlури, гучlуйи, кучурдайи. Гъи мистарикан бязи инсанариз чпин хусуси игьтияжариз хазна дубхьна.

Гизаф ихтиятвал дапlну ккуни, жавабдарвал айи шариаьтдин гьюкмар-арканар бязи инсанари чпин аннамиш’валарихъди дюз гъюрубси ккабалгура. Кьур’андин гьюкмарикан, Пайгъамбарин гьядисарикан хабар айи аькьюллу ксари му ляхнар фици гьисс апlураш, аьжайиб ляхин ву.

Эй дин-гъардшар! Ихтият хьуб лазим ву, ихь кьяляхъ иблис шейтlан хъа. Мушв’ин фурс апlувал лазим шуладар. Шли фурс, дамах апlураш, думу дугъак шейтlни капlрайиб ву, дугъан устад шейтlан ву. Хъа гьякь даргагьнаъ ухьуз шейтlан даягъ хьибдарда.

 

 

Заки Дашдемировдин «Имтигьян» китабдиан (Махачкала, 2005 й., 192 м.)

2026-06-01 (Зуль хижжа 1447 г.) №6.


Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди гъягърур сагъ хьиди

Диндин медицина лап яркьуб ва девлетуб ву, душваъ улупнайи себебариинди жюрбежюр уьзрарихьан сагъ хьуз шула, Аллагьдин ﷺ амриинди.   Мугьяммад Аьбдурягьмановдихъди учу му темайин гьякьнаан сюгьбат гъубхунча, думу учв Мягьячгъала шагьриъ айи Абубакаровдин ччвурнахъ хъайи Медицинайин центриъ...


Суал-жаваб

- Йиз суалназ яркьуди жаваб тувуб ккун апlураза. Фуну гъулаз, шагьриз саламдиз гъушишра, гъи варийишвариъ инсан кечмиш хьпахъди аьлакьалу суалар читинди дугъужвна. Иллагьки гьаму саб суалназ, шариаьтдиъ улупнайиси, кьатl`иди жаваб тувайчва: инсан кечмиш духьну 52 кlуру йигъ къайд апlуз хай шулин...


Йишвну инсан фаркьат апIуз хай шулин?

Инсан фукьан вахтна му жилиин яшамиш гъахьишра, ухди-кьанди кечмиш шлур ву. Инсан кечмиш гъахьиган, чIивиди имбурин вазифа думу кас шариаьтдиъ улупнайиганси фаракьат апIуб ву.   Майтихьна вуйи 4 фарз а: жибкIувал, кафнигъян гъидиржувал, жаназа гъудган алапIувал ва накьвдик кивувал. Инсан...


Ипни хьуз кIури ушв гъибисуриз саваб айин?

Ушв бисувал лап аьхю саваб айи ибадатарикан саб ву. Ушв бисувалин хусуси шартI ният вари ушв батIил апIру вари дюшюшарихьан ярхла хьуб ву.   Гьаци вуйиган, ахсрар ккивхъанмина лавландин гъудгнин вахтназкьан инсанди ушв батIил шлу дюшюшар гъапIундарш, дицирин ушв бисувалин шартIар тамам апIувал...


Жилариз хай шлу гъизилин ва арсран гьякьнаан

Жилариз гъизил гьадабтIнайи хъюхъ протезламиш апIуз, тIубарин кIакIар алдарш, дурар протезламиш апIуз ва силбар протезламиш апIури ишлетмиш апIуз хай шулу.   Мураринра чпин шартIар а, мисалназ, гъизилин силбар утканвализ иврайидар вуш - ваъ, хъа мюгьтаж’вал ади вуш - хай шулу. Жандин саб гьендем...