Дурар гъавриъ гъахьнийкlан?

Дурар гъавриъ гъахьнийкlан?

Дурар гъавриъ гъахьнийкlан?

Аллагьу Тааьлайин кьудратлувалариз мухур гьивуз шлу кьувват инсанарихьан яратмиш апlуз шлуб дар. Анжагъ таваккул Аллагь…

 

Коммунист рюгьниинди къанажагъ абцlнайи сар кеспагьли Ислам диндиин машгьур вуйи сар муъмин касдихъди гюрюшмиш шулу: «Учву, мусурмнари, инсан аьхиратдиъ женнетариз гьязур апlурачва. Дугъриданна, инсан чlуру-пис ляхнарихьан гьадагъури, ужуб яшайиш бадали Кьур’андин аятар, Пайгъамбарин () гьядисар халкьдин арайиъ тертиб апlури илчlихначва. Учура, коммунистари, дюньяйиин инсаниятдиз душманвал адру, уьзур-аьзият даршлу девир - коммунизм бадали женг зигурача. Ихь кьюбиб терефарин шинтар саб вушра, ихь чиб-чпихъди вуйи наразивалин мяна фу ву, мушваъ фаркьлувал фукlара айин?

- Фаркьлувал зурбаб ву, - ихтилат ккебгъру муъмин касди. – Ужуб тажруба айи нежбер жвуву, шубуб-юкьуд йисан лайикьлу саягъниинди уьхявра хъапlну, чан хутlлиъ мубараквалиинди дяхинра убзуру. Вахт-сяаьтра хъубкьру, гьяйран шлу саягъниинди экинра гьязур шулу. Гъи-закур комбайнра тlапlну, ясана хил’инди дубгну сатlи апlарза, кlури имиди, дифран кьюкькьана алдру завариан тlурфан, ягъмур-керемат гъядябхъну, хъубкьнайи экин хил’ан адабхъуру. Учву жилиин яратмиш апlурча кlурайи коммунизмра гьациб вуйи. Хъа Аллагьу Тааьлайи яратмиш гъапlуб Дюньяйинра, Ахиратдиъра чlур апlуз шлу кьувват ади вуш, гьаму ляхнарин гъайгъударвалиъ учву духьну ккунийда.

Учву яратмиш апlурча кlурайи коммунизм набшди? Дупну ккундуки, октябрин инкъилаб гъалиб гъабхьи йисари Россия дюньяйин вари гьюкуматарин кьяляхъ хъимбу касиб къурулуш вуйи. Ав, коммунистарихьан халкьар сатlи апlуз, чпиз ккунибдин гъаврикк ккауз гъабхьну. 1941-1945-пи йисари фашистариин ихь зяиф уьлкейи гъалибвалра гъадабгъну. Ужуб яшайиш, миллетарин арайиъ сабвал, гьюрмат коммунистари гъазанмиш гъапlну. Анжагъ Аллагьу Тааьлайин кьудратлувалариз инкарвал дебккбиинди, чпин хусуси удукьувалариз икрам апlбиинди, дин Исламдиз кlур йивбиинди, гьадму сел алабхьну гъубху хутlлиъ айи экинси, социализм барбатlра гъабхьну. Увуз аьгъю дапlну ккундуш, магьа ихь тябии дару илмари туврайи натижа. Гьамускьан учву гъавриъ гъахьнийиш, баладайи-гьа…

Мусурман халкьди, Исламдихьна вуйи гьевеслували социализм барбатl хьувалин гьайифвалар зигури адар, Ислам бадали вари жюрейин читинваларикк ккюгъра. Амма гьяйифки, манигъвал апlрудар гизаф а. Гьамциб гьялнаъ ахънайи ухьу Аллагь, Пайгъамбар, дин Ислам, шариаьт бадали жвуван жан къурбан дапlну ккуни йишв’ин чпин хусуси нефсар бадали дин Исламдиз кьюрш йивура. Ислам дин, шариаьт хлиъ дибиснайидар чпин нефсари за ккюрхра. Гьяйифки, аднахъ. девлетарихъ хъергнайи мурариз Исламдин ччивариин кислота улубзурайиваликан хабарра шуладар. Хабар ашра, вижма ктар. Гьамцдар бин ккадру, асул-къайда-къанун адру, чпин кlул’инди вуйи гьюкмар тешкил апlурайи ксари, дикъатлуди арайиз гъюрайи жигьил насил шаклувалихьна хура. Халкьдин жямяаьтлугъ аьлакьйир, табшуругъар Ислам дин зиина вуйи ксариина ихтибарлу дапlну ккунидар ву, амма мициб жавабдарвалихьан тялукь вуйи ксар гизаф ярхла а.

Саб яш дубхьнайи ксар вари шагьидар вухьаки, йирси мистлан алдабхъу гъван, йирси гакlвлин кьатl чпин али йишвариин гъузуйи, мистануб ву кlури, гучlуйи, кучурдайи. Гъи мистарикан бязи инсанариз чпин хусуси игьтияжариз хазна дубхьна.

Гизаф ихтиятвал дапlну ккуни, жавабдарвал айи шариаьтдин гьюкмар-арканар бязи инсанари чпин аннамиш’валарихъди дюз гъюрубси ккабалгура. Кьур’андин гьюкмарикан, Пайгъамбарин гьядисарикан хабар айи аькьюллу ксари му ляхнар фици гьисс апlураш, аьжайиб ляхин ву.

Эй дин-гъардшар! Ихтият хьуб лазим ву, ихь кьяляхъ иблис шейтlан хъа. Мушв’ин фурс апlувал лазим шуладар. Шли фурс, дамах апlураш, думу дугъак шейтlни капlрайиб ву, дугъан устад шейтlан ву. Хъа гьякь даргагьнаъ ухьуз шейтlан даягъ хьибдарда.

 

 

Заки Дашдемировдин «Имтигьян» китабдиан (Махачкала, 2005 й., 192 м.)

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Гьаму дюн’ятIан заан вуйи гъудган

Гьаму дюн’я ва вари му дюн’яйиъ айибтIан заанди ва багьалуди вуйи гъудган айин?   Имам Муслимдихьан вуйи Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ гьамци дупна: ركعتا الفجر خير من الدنيا وما فيها   «ГвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт суннат-гъудган заанди ву гьаму...


Хизан, хизан…

Ихь аьхю абйириланмина ухьухьна хизан бадали дурубкьнайиб саб ву: эгер увуз хизан уьбхюз ккундуш, читинвалар алахьруган, ккюгъну ккунду ва дурар гьял апlуз чарйир агури ккунду. Гьяйифки, му гафарин вари гъаври адар. Жилири му гафар анжагъ хпиризтlан кайидар дар кlура, хъа хпирисана му гафар жилириз...


Ничlрас гъулаъ цlийи имам

Табасаран райондин варитlан ачухъди ккабалгнайи гъуларикан саб Ничlрас гъул ву. Му гъул жямяаьтдин арайиъ аьхюдарихьна гьюрмат ади, бицlидарихьна рягьимлувал ади янашмиш шулайиб ву.   Рягьматлу Хайирбег халу му гъулаъ имамди вуйи вахтна дарсариз гизаф бицlидар гъюри шуйи. Гъул-жямяаьтдин...


Жаназа гъудган шли дапlну ккуниб ву?

Жаназа гъудган мусурмнарин жямяаьтдиин али фарз ву (фарз аль-кифая). Гьаддиз, эгер жямяаьтдин арайиан сар касдикьан жаназа-гъудган алапlиш, имбударилан фарз алдабхъура ва дурариз гунагьра шулдар. Хъа сарикьан думу ляхин дарапlиш, вари жямяаьт гунагьнаъ шулу.   Жаназа-гъудган сар касди апlуб...


Лукьман пайгъамбрин насигьят

Гьямд ибшри сар Аллагьдиз ﷻ ухьу мусурмнарди халкь апIувализ! Гьюрматлу мусурман гъардшар ва чйир, ухькан гизафдариз ухьу фу бадали халкь дапIнаш кIваълан дубшна. Амма му ухьу асас фикир тувну ккуни ляхнарикан ву. Ихь ватанагьлийириз думу ляхникан кIваин апIбан бадали, Аллагьдин ﷻ амриинди, Лукьман...