Зуль-гьижжа вазлин эгьемият фициб ву?
Магьа гирами Зуль-гьижжа ваз улубкьна. Му ваз Ислам диндин хьубпи мурхьул вуйи гьяж тамам апIуз ккунидар ккилигури шлу ваз ву. Гьаму вазлиъ вари дюн’яйиан мусурмнар Мекка шагьриз уч духьну, Аллагьу Тааьлайин улихь жвув’ин али фарз тамам апIру ваз ву.
Гьацира Зуль-гьижжайин ваз мусурмнари варитIан гьюрматлуди кIваин апIру вазарикан саб ву. Думу гъадагъа дапIнайи юкьуб вазликанра (Ражаб, Зуль-гьижжа, Зуль-кьаида, Мугьяррам) сабунуб ву. Гьадму вазари Аллагьу Тааьлайи дявйир гъахуб, гъалмагъалар апIуб ва ифи удубзуб гъадагъа дапIна. Иллагьки гьаму вазлин садпи йицIуд йигъ варитIан гирами вуйидар гьисаб апIура.
Зуль-гьижжайиз мусурмнарин асас машквар ‘Ид- аль-Адгья (Гъурбан машквар) дахил шула, думу вазлин 10-пи йигъан улубкьуру. Зуль-гьижжайин вазлиъ мусурмнар гьяждиз гъягъюру, хъа гьяждиз гъягъювал Исламдин асас шартIарикан, дурариин али хьуб фарзнакан саб ву. Думу вазлиз гьацира гирами йигъарикан сабуну йигъ - Аьрафайин йигъ (9-пи йигъ) - дахил шула. Гьадму йигъан гьяждиз душнайидар Аьрафайиз гъюру. Аьрафайин йигъан агъзур ражну «Ихлас» сура гъурхиш, ужи ву, гьадрарикан гьарсаб «Бисмиллагьийилан…» ккебгъри. Гьядисдиъ дупнайиганси, «Шли Аьрафайин йигъан агъзур ражну «Ихлас» сура гъурхиш, дугъак кайи вари гунгьарин Аллагьди ﷻ аьфв апIур». Жара гьядисдиъ гьацира дупнаки, Аллагьдиз ﷻ варитIан ккуни ва варитIан багьалу йигъар Зуль-гьижжайин сабпи йицIуд йигъ ву. Гьадму вазлин сабпи урчIвуд йигъан, иллагьки Аьрафайин йигъан, ва дидиз улихьна вуйи йигъанра, гьяждиз душнайидари ктарди, имбудари ушв бисуб ужу ву.
Аьйшайихьан вуйи гьядисдиъ кIурайиганси, сар жигьили Зуль-гьижжайин вазлин садпи йицIуд йигъан ушвар дисури гъахьну. Гьаддин гьякьнаан Пайгъамбарикна ﷺ гъапнийи. Ва дугъу, гьаз ушвар дисураш, гьерхнийи. «Эй йиз уларин акв, дурар гьяждин йигъар ву, ва гьяждиз душнайидарин дюъйир себеб духьну, ужувлар шлувалик умуд кивраза», - кIури, жаваб тувнийи жигьили. Ва думуган Пайгъамбари ﷺ гъапнийи: «Гьадму йигъари гъибису гьарсаб ушвраз варж лукI азад апIбазсиб, варж гьяйванат садакьайиан тувбазсиб ва жигьад кIули гъабхбаз варж гьяйван тувбазсиб кьадарнан саваб багъиш апIиди, хъа Аьрафайин йигъан ушв гъибисуриз- кьюд агъзур лукI азад апIбазсиб, гьадму кьадарнаъди гьяйванатар садакьа пай апIбазсиб ва жигьад апIбаз гьадму кьадарнаъди гьяйвнар тувбазсиб саваб багъиш апIиди».
Гьядисариъ гьацира дупнаки, Аьрафайин йигъан ушв бисбаз тувру багъишнан кьадар кьюд йисан ушвар дисбаз лигну тувру багъишнан кьадарназ барабар ву. Гьадму йигъан ушв гъибисурин кьюд йисандин гунгьарин аьфв апIиди, иншаАллагь. Хъа шли Аьрафайин йигъаз улихьна вуйи кьюд йигъан ушвар гъидисиш, Айюб пайгъамбаризсиб багъиш тувди, хъа Аьрафайин йигъан ушв гъибисуриз - Иса пайгъамбаризсиб. Гьадму йигъари ибадатдиъ вахт гьапIуб ва игьтияж айидариз садакьа тувуб ужи ву.
