Мусурман дару касдиин гъудган алапIбакан

Мусурман дару касдиин гъудган алапIбакан

Кяфир касдиин жаназа гъудган алапIуб гьярам ву. ДумутIанна гъайри, эгер думу мусурман вуш, кяфир вуш шаквал аш, думуганра гъудган алапIуб гьярам шула. Гьацира кафир касдиз, гунгьар аьф апIрияв, кIури, дюаь апIуз хай шулдар.

 

Мусурман дару ксарин бицIир йисарикк ккуркьайизкьан кечмиш гъахьиш, дугъ’ин я гъудган алапIурдар, ясана майтихъди аьлакьалу жара ляхнар тамам апIурдар, бицIиди имиди кечмиш гъахьидар женнет агьлийир вушра.

Мусурмнарихъди мясляаьтнан йикьрарнаъ ади яшамиш шулайи кяфирариин (зиммий) кафан иливуру ва накьвдик кивру. Му ляхнариз харж апIруб вари кечмиш духьнайирин дакьатарикан харж апIуру. Эгер чаз дакьатар адарш, думу уьрхюрайирин нафакьайикан фаркьат апIуз харжар апIуру, дицирра адарш - байтул малиан.

Эгер сар касди, фулану мусурман кас диндиан удучIвну кIури, хъа тмунурисана ваъ, думу кечмиш хьайизкьан мусурманвалиъ имийи, кIури гъапиш, дицир касдиин жаназа гъудган алапIуру, гьаз гъапиш ухьу дугъан эвелихьна гъягъюргьа. Хъа дугъан эвел мусурманвалиъ айивал гъабхьну.

 

Жаназа-гъудган мистаъ алапIбакан

Жаназа-гъудган мистаъра алапIуз хай шулу. Пайгъамбари ﷺ Сугьяйл кIуру асгьябдиин ва дугъан гъардшиин мистаъ гъудган алапIну. Гьацира Абу Бакр кечмиш гъахьиган, Уьмар асгьябди ва имбу сагьябари дугъ’инра мистаъ гъудган алапIнийи. Хъа гьадму майтихъанмина мист чиркин шулуш, хай шулдар.

Эгер саб дестейи кечмиш духьнайирин жаназа-гъудган алапIнуш, имбударилан фарз алдабхъуру, амма имбударизра жаназа алапIуб сунна ву.

Хъа саб ражари саб жаназайиин гъудган алапIуриз кьюбпи ражарира гьадму жаназайиин гъудган алапIуб сунна дар, думутIанна гъайри саспи аьлимари думу ляхин карагьат ву кIура.

 

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Нач`валин гьякьикьат

«Гьяя» кIуру гафнан мяна гъапIу ляхнин нач`вал ва кIван утанмиш`вал ву. Хъа суфйирин «гьяя» гафнан мяна нач`вал ва юкIв умун апIувал шула. Суфйирин имам Джунайд аль-Багъдадийи «нач`вал» гафнан мяна гьамци ачухъ гъапIну: «Мициб гьял, Аллагьу Тааьлайин...


Дамагълувал фу вуйкlан?

Инсандин чаз айи гьюрмат, ккунивалианси, разивалианра чахьна айи табиаьтдин гьисс ву.   Бязи инсанар жвув кьадарсуз ккунивалиан, Аллагьдин ﷻ имбу лукIар, сарра гьяспикк ккадарди, фурс кади шулу. Гьамци инсан инсанарихьинди даккунди, дурар саймиш дарапIри, саринра гаф гъададабгъри, имбудар...


Велед бабкан гъахьиган убккру аькьикьайикан

Аькьика – велед бабкан гъахьиган, Аллагьу Тааьлайиз гьямд апIури, убккру гьяйванат ву. Гьяйифки, ухьухь му ляхниз думукьан фикир туврадар, гьеле Пайгъамбарин ﷺ ижми суннатарикан вушра.   Аькьикьа апIбан гьюкум Шафии, Малики ва Гьямбали мазгьабариинди, аькьикьа Пайгъамбарин ﷺ лапра...


Йишвандин гъудгнариъ урхурайиб сес ягъалди, хъа тмундариъ жвувакди гьаз кlуру?

Гвачlниндин, лавландин ва хъитlирхбандин гъудгнарин сабпи кьюб ракааьтариъ ягъалди гьаз убхуйкlан, хъа имбу гъудгнариъ жвувакди гьаз урхуйкlан, кlури суал шулу. Му суалнан гьякьнаан гизафдариз аьгъдар, гьеле гъудгнар апlурайидариканра саспидариз кмиди.   Гирами Каламдиан гъудгниъ сес ягъалди...


Суал-жаваб

- Ич гъул думукьан аьхюб дар, аш саб 50-60 хизан. Му гъулаъ яшамиш шули 40 йис вуйиз. Узуз аьгъю вахтарихъанмина вари гъуландариз кьюр касдихьан зарар а. Дурари, фу дапlнура, зарар тутрувди гъитдар. Хярар уршвру вахтн - дурарин кlуллан, хифар уч апlруган - гьадрарилан. Гьамцдар зарар кайи ксар ву....