Мусурман дару касдиин гъудган алапIбакан

Мусурман дару касдиин гъудган алапIбакан

Кяфир касдиин жаназа гъудган алапIуб гьярам ву. ДумутIанна гъайри, эгер думу мусурман вуш, кяфир вуш шаквал аш, думуганра гъудган алапIуб гьярам шула. Гьацира кафир касдиз, гунгьар аьф апIрияв, кIури, дюаь апIуз хай шулдар.

 

Мусурман дару ксарин бицIир йисарикк ккуркьайизкьан кечмиш гъахьиш, дугъ’ин я гъудган алапIурдар, ясана майтихъди аьлакьалу жара ляхнар тамам апIурдар, бицIиди имиди кечмиш гъахьидар женнет агьлийир вушра.

Мусурмнарихъди мясляаьтнан йикьрарнаъ ади яшамиш шулайи кяфирариин (зиммий) кафан иливуру ва накьвдик кивру. Му ляхнариз харж апIруб вари кечмиш духьнайирин дакьатарикан харж апIуру. Эгер чаз дакьатар адарш, думу уьрхюрайирин нафакьайикан фаркьат апIуз харжар апIуру, дицирра адарш - байтул малиан.

Эгер сар касди, фулану мусурман кас диндиан удучIвну кIури, хъа тмунурисана ваъ, думу кечмиш хьайизкьан мусурманвалиъ имийи, кIури гъапиш, дицир касдиин жаназа гъудган алапIуру, гьаз гъапиш ухьу дугъан эвелихьна гъягъюргьа. Хъа дугъан эвел мусурманвалиъ айивал гъабхьну.

 

Жаназа-гъудган мистаъ алапIбакан

Жаназа-гъудган мистаъра алапIуз хай шулу. Пайгъамбари ﷺ Сугьяйл кIуру асгьябдиин ва дугъан гъардшиин мистаъ гъудган алапIну. Гьацира Абу Бакр кечмиш гъахьиган, Уьмар асгьябди ва имбу сагьябари дугъ’инра мистаъ гъудган алапIнийи. Хъа гьадму майтихъанмина мист чиркин шулуш, хай шулдар.

Эгер саб дестейи кечмиш духьнайирин жаназа-гъудган алапIнуш, имбударилан фарз алдабхъуру, амма имбударизра жаназа алапIуб сунна ву.

Хъа саб ражари саб жаназайиин гъудган алапIуриз кьюбпи ражарира гьадму жаназайиин гъудган алапIуб сунна дар, думутIанна гъайри саспи аьлимари думу ляхин карагьат ву кIура.

 

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Чиб-чпихьна сабурлувалиинди янашмин йихьай

Адашиз сар хъпебехъру чIуру бай ади гъахьну. Дугъу кми-кмиди абйир-бабариз гиран ктапIуйи. Гьар ражари бали чаз гиран ктапIган, адаш жара хулазди учIвну, душван цIализ ккум йивури гъахьну, гьаци чав сабурнахъна гъюз кIури. СацIиб вахтналан думу цалик ккум йивуз йишв кимдайи.   Саб ражари бай...


Ничlрас гъулаъ цlийи имам

Табасаран райондин варитlан ачухъди ккабалгнайи гъуларикан саб Ничlрас гъул ву. Му гъул жямяаьтдин арайиъ аьхюдарихьна гьюрмат ади, бицlидарихьна рягьимлувал ади янашмиш шулайиб ву.   Рягьматлу Хайирбег халу му гъулаъ имамди вуйи вахтна дарсариз гизаф бицlидар гъюри шуйи. Гъул-жямяаьтдин...


Иблис инсанарин варитIан аьхю душман ву

Ухьу гьякь рякълан алдаъбан бадали иблисди гизаф зегьмет зигуру. Гъийин заманайиъ саспи инсанари чиб-чпихъди аьлакьйир пуч апIуру, чиб-чпи душмнарси дисуру, амма дурариз гьякьикьатдиъ чпин душман фуж-вуш аьгъдар.   Аллагьу Тааьлайи Чан гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Дугъриданна...


Жаназа гъудган шли дапlну ккуниб ву?

Жаназа гъудган мусурмнарин жямяаьтдиин али фарз ву (фарз аль-кифая). Гьаддиз, эгер жямяаьтдин арайиан сар касдикьан жаназа-гъудган алапlиш, имбударилан фарз алдабхъура ва дурариз гунагьра шулдар. Хъа сарикьан думу ляхин дарапlиш, вари жямяаьт гунагьнаъ шулу.   Жаназа-гъудган сар касди апlуб...


Гьаму дюн’ятIан заан вуйи гъудган

Гьаму дюн’я ва вари му дюн’яйиъ айибтIан заанди ва багьалуди вуйи гъудган айин?   Имам Муслимдихьан вуйи Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ гьамци дупна: ركعتا الفجر خير من الدنيا وما فيها   «ГвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт суннат-гъудган заанди ву гьаму...