Нюгь пайгъамбарин чан бализ вуйи васият
Нюгь пайгъамбарин чан бализ вуйи васият
Ухькан гьарури уьмрин аьхириъ жвуван багахьлуйириз: баяриз, шубариз, чвйир-чйириз - васият гъибтри шулу. Инсанари чпин васиятнаъ гьаму дюн’яйин ва Аьхиратдин ляхнарикан чпин ният гъибтру. Хъа фициб васият апIури гъахьнийкIан пайгъамбрари? Му макьалайиъ варитIан аьхю пайгъамбрарикан сар вуйи Нюгь пайгъамбари чан бализ гъибту васиятнакан улхидихьа.
Гирами Каламдиъ, Нюгь пайгъамбар гьаму жилиин 950 йисан яшамиш гъахьну, кIури дупна.
«Аллагьу Тааьлайи Нюгь пайгъамбар чан халкьдихьна дурар Аллагь сар вуйивалихъна теклиф апIуз гьаъну. Думу дурарин арайиъ 950 йисан дурар диндихъна теклиф апIури яшамиш шули гъахьну, амма дурари му теклиф кьабул гъапIундар. Ва дурар, гьаци Аллагьдихъ ﷻ хъугъувал адарди, Аллагьу Тааьлайихьан вуйи дюн`яйиин улубчIву штукк ккахьну гъийихнура ву. Аллагьу Тааьлайи Чан гаф дибисну, Нугь пайгъамбарна дугъахъ хъугъну гимийиъ эъдар вари шид улубчIвувалихьан гъюуьрхну. Дурарин му гьядиса чпин кьяляхъ гъахьидариз аьламатси гъубзну» («аль-Анкабут» сурайин 14-15 аятарин мяна, тафсир «аль-Мунтахаб»).
Инсан фукьан гизаф вахтна му жилиин яшамиш гъахьишра, Аьхиратдиз гъягъювал гьарурихъ хъайиб ву. Гьациб йигъ гъафну му пайгъамбаринра. Нюгь пайгъамбарин Аьхиратдиз гъягъру вахт багахь гъабхьиган, дугъу чан бализ чахьна дих дапIну, васият гъапIну. Дидкан Мугьяммад пайгъамбарин гьядисдиъ дупна.
Аьбдула бин Амрйи Пайгъамбарин ﷺ гафар хура:
«Нюгь пайгъамбарин Аьхиратдиз гъягъру вахт багахь гъабхьиган, дугъу чан бализ гъапну:
«Узу увуз кьюб ляхин васият апIураза, хъа кьюбсан ляхнихьан ярхла йихь, кIураза. Васият апIураза ижмиди «Ла илагьа илла Ллагь» гафарихъан хъчIихуб. Дугъриданна, вари ургуд заварна ургуд жилар терезарин сабуну кIулиин иливну, хъа тмуну кIулиин «Ла илагьа илла ллагь» гафар иливиш, гьаму гафар гъагъиди ву, заанди ву…
Ва гьацира «Субгьяналлагьи ва бигьямдигьи» кIуру гафар увуз васият вуйиз. Дугъриданна, гьаму гафариинди вари махлукьатари Аллагьу Тааьла зикир апIуру, ва му гафар ризкь рубкьуз себеб шлудар ву.
Ва гьацира увуз кьюб ляхнихьан ярхла хьуб васият апIураза: Аллагьу Тааьлайиз шерик’вал апIувалихьан ва агъирвалихьан».
Мугьяммад пайгъамбарихьан гьерхнийи: «Я Расулаллагь, учуз шерик’вал фу вуш, аьгъю гъабхьунчуз, хъа агъирвал фу ву? Эгер учкан сариз ужудар ликариин алахьрудар аш, му агъирваликан вуди шуйкIан?» «Ваъ», - гъапну Пайгъамбари ﷺ. Хъанара гьерху: «Хъа эгер гьарган машкврангансиб палат алабхьури гъахьиш?» «Ваъ», - гъапну Пайгъамбари ﷺ. Хъанара гьерху: «Хъа ужуб гьяйван айивал?» «Ваъ»,- гъапну Пайгъамбари ﷺ. Хъанара гьерху: «Хъа эгер сарилан инсанар илдицури гъахьиш, му агъирвал гьисаб шуйкIан?» Пайгъамбари ﷺ: «Ваъ», - кIури жаваб туву. Думуган инсанари гьерху: «Я Расулаллагь, хъа дици вуш, агъирвал фу ву?» Пайгъамбари ﷺ жаваб туву: «Агъирвал гьякь`валихьан ярхла хьуб ва инсанар гьяспикк ккадрауб ву» (имам Аьгьмад).
Васият апIувал хусуси вуди гьамциб къайдайиинди дапIну ккунду. Яни жвуван наслариз насигьят шлуганси, дурарин диндихъ ижмиди юкIв шлуганси.
Аллагьу Тааьлайи ухьуз фукьан вушра ниъматар тувна, ва вари гьаму ниъматарихъан ухьу ва ихь веледари гьямд апIруганси, ужубдихьна багахь шули, чIурубдихьан ярхла шули духьну ккунду.
Агъирвалин лишнарихьан ярхла духьну ккунду. Инсандик фукьан ужудар лишнар кашра, заан кьимат дугъаз туврашра, эгер гьаму ляхнар тухъди апIуз шулдарш, яни агъирвал кIваан идипуз шулдарш, гьаддихъди сабси инсандин вари ляхнар чIур шула.
Гьаддиз, гьюрматлу гъардшар ва чйир, ужувлан ляхнар шлубкьан артухъди апIуз, чIурубдихьан ярхла хьуз ва гьацира пайгъамбрари, аьлимари ухьуз гъитнайи васиятар заан дережайиинди тамам апIуз ухьу чалишмиш духьну ккунду.
Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьуз сагъ’вал хъайи ярхи уьмур туври, ухьу гьякь рякъюъди гъягърударикан апIри, имандиин, Исламдиин мюгькам апIри! Амин!
