Уьмра бицlи гьяж ву

Уьмра бицlи гьяж ву

Уьмра бицlи гьяж ву

Аллагьу Тааьлайи мусурмнариз саспи ляхнар фарз вуди дерккна, хъа саспидарсана тамам гъапlиш, аьхю савабар тувра. Аьхю гьяж тамам апlуз кlури ихь инсанари йисариинди пул уч апlури шулу, гьаз гъапиш гъийин йигъан гьяждин кьимат уч апlуз гьарурихьан шулдар.

 

Йисариинди дагъустанлуйир аьхю гьяждиз гъягъюра, ва думу ляхнихъан ухьу кlваантlан гьямд дапlну ккунду. Ав, аьхю гьяждин гьякьнаан гизафдариз мялумат а, хъа бицlи гьяж вуйи уьмрайин гьякьнаан фици вуйкlан? Ихь саспидарин фикир вуки, уьмра фарз дар кlури, гьаддиз гьаци фикир тутрувди гъибтра.

Аьгъю апlинайки, бицlи гьяжра, думу тамам апlуз мумкинвал айи касдиз, фарз шула. Магьа гъийин йигъаз уьмра 79 агъзурилан ккебгъра ва 115 аьгъзуриина шула. Эгер инсандиз гьамциб кьимат тувуз мумкинвал ади, жвуван рякъра кlулиз гъабхуз жандин сагъвал ва пулин дакьатар аш, дицир касдиз уьмра апlуб фарз шула.

Имам Шафиийи ва имам Аьгьмадди уьмрара гьяжси фарз ву кlура. Дурари далил вуди гирами Каламдиан аят хура: «Учву гьяж ва уьмра тамам апlинай Аллагь бадали» («аль-Бакьара»).

Гьядисдиъра дупнаки, саб ражари Айшайи Пайгъамбарихьан ﷺ гьерху: «Я Расулаллагь, дишагьлийириз жигьад фарз вуди илипнайин? Пайгъамбари жаваб туву: «Дурарин жигьад гьяж ва уьмра тамам апlуб ву».

Хъа уьмра Рамазандин вазли тамам апlбан асас заанвал а. Имам Бухарийихьан вуйи гьядисдиъ дупна: «Рамазандин вазли тамам гъапlу уьмра гьяждик мисал шула».

Имам Муслимдихьан вуйи гьядисдиъ дупна: «Рамазандин вазли тамам гъапlу уьмра узухъди гьяж тамам апlбак мисал ву».

Гьацира дупнаки, инсанди гьяждиз ва уьмрайиз гъапlу харжар агъзрариинди ражари саваб артухъ туврайидар ву.

Гирами жилариина гъушган, душваъ саваб артухъ айи ляхнар лап гизаф а. Эгер инсандиз гьадина гъягъруган тамамди гьязур духьну, марцци ният ади гъабхьиш, дугъу апlру ибадат Аллагьу Тааьлайи кьабул апlур ва гирами ругарилан багъри юрдариз гъюрур гунгьарихьан марцц духьну гъиди.

Хъа дици хьпан бадали, сабпи нубатнаан, ухьу жвуван фарзарихъди вуйи ляхнар кlваантlан ахтармиш дапlну ккун. Гирами жилариина гъушган, фу дапlну ккундуш аьгъю апlуру. Жвуван гъудган гьякьлуб хьпан бадали, аьгъю касдихъан марцциди гъудгнин чlалар дургъуру, урхурайи сурйир гъалатlар ктарди марцциди урхуру – гьамрар вари дикъатнаан фикир тувну ккуни ляхнар ву.

Гьяждиъ гъушганра кмиди рябкъюри шулуки, гизафдариз фарз гъудган дишди тамам апlуз аьгъдар, урхувалик гизаф гъалатlар шулу. Гьамци инсанди гирами жилариин чан апlурайи ибадат чlур апlуру.

Гьяждиз ва уьмрайиз ухьу гъягъруган, сабпи нубатнаан, эгер шлихъдикьан гафар-чlалар апlурадарш, сифте мясляаьт дапlну ккун, чиб-чпихьан аьфаллугъ гъадабгъуб чарасуз ву. Инсанарин арайиъ айиб Аллагьу Тааьлайи аьфв апlурдар, чпин арайиъ мясляаьт дарапlдикьан гагьди. Гьаддиз эгер инсанариз му ляхникан хабар адарш, гьамдизра дикъат фикир тувну ккун.

Сабсана ляхниз фикир тувай! Гьяждиз, ясана уьмрайиз гъягъюрайидар туристарси духьну ккундар. Кlул ис дапlну, Пайгъамбари ﷺ ликар алдагъу жилар ву дупну фикир апlури духьну ккунду. Мекка ва Медина шагьрариъ гьарсаб йишв тарихдиъ аьхю гьядисйир гъахьидар ву. Мидкан кlваълан магьапlанай.

Дагъустандиан гьяждиз, ясана уьмрайиз гъягъру гьарсаб дестейихъди сар руководитель хъади шулу. Думу касди гьарсарин суалариз жавабар туври, аьгъдрубдикан мялумат туври шулу. Руководители ухьуз ихь фарзар гьякьлуди тамам апlуз кюмек тувру. Мекка ва Медина шагьрариъ айи зияратариз хъади гъягъюру ва Ислам диндин тарихдиъ гъахьи гьядисйирикан яркьуди мялумат тувру.

Гьаддиз, сабпи нубатнаан, жвуван руководители кlурубдихъ дикъатниинди хъпехъури духьну ккунду.

Гьяйифки, саспидарин гьадина душну гъювал чlяаьн шул кlуруганси фикир ву. Гьяждиз, ясана уьмрайиз душнайидар ярхи йигъ-йишв гостиницайиъ шулу. Дици дубхьну ккундар. Мекка ва Медина шагьрарин кlулин мистариъ гъапlу гъудгнар имбу мистариъ гъапlдартlар лап заанди саваб туврудар ву. Думу гирами жилариин туву садакьа, гъапlу ужувлан ляхнарра гьаци артухъ савабар туврудар ву.

Гьаддиз, гьюрматлу ватанагьлийир, эгер ичв гьяж апlуз мумкинвалар адарш, хъа уьмрайиз дакьатари мумкинвал тувраш, думу тамам дапlну ккунду. Гъийин заманайиъ, аьгъдайчуз кlури, гъибтуз хай шулдар. Варидариз мялумат а, имамари, аьлимари ктибтура ва, эгер аьгъдруб ашра, душну гьерхуб герек ву.

Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьуз гьяж ва уьмра заан дережайиинди тамам апlуз ихласвал туври ва думу гирами жилариина гъягъюз жандин сагъвал ва пулин дакьатаринра кюмек туври.

 

Ансар Рамазанов

2026-02-01 (Шябан 1447 г.) №2.


Тагьажуд гъудгнин заанваликан

Тагьажуд – хъитlирхбандин гъудгниъ кьяляхъ сацlибкьан нивкl апlбалан кьяляхъ гвачlниндин гъудган хьайиз апlру суннат гъудган ву.   Тагьажуд суннат апlру вахт Тагьажуд гъудгнин вахт гвачlниндин гъудгнин вахт улубкьайиз ву. Нивкl фукьан вахтна давам гъабхьишра, эгер гвачlниндин гъудгнин...


Суал-жаваб

  Ушв дибиснайи вахтна улариъ дарман убзуз хай шулин? Улариъ дарман убзувалиан ушв батIил шулдар, гьятта дидин тIяаьм ушвниъ гъабхьишра.   Папрус зигували ушв батIил апIурин? Ав, гьаз гъапиш кумрахъди айитIинди никотинра гъябгъюру.   Хилин тIуб’ан, ясана таблиан ифи...


Сугьюриъ уьл ипIбан дережайикан

Сугьюриз гъудужвуб, сигьриндиккна уьл ипIуб - мурар ушв бисувалин суннатарик кахьри айидар ву. Саб бицIи тикисибкьан фукIа гъипIиш, суннат тамам гъапIу гьисаб шула. Эгер фукIа ипIуз ккунди адаш, гъудужвну, шидкьан убхъуб ужи ву.   Ибну Гьиббандихьан вуйи гьядисдиъ дупна: «Учву сугьюриз...


Дагъустандин Муфтийи тебрик апlура

Ассаламу аьлайкум ва рагьматуллагьи ва баракатугь! Гьюрматлу гъардшар ва чйир! Гьюрматлу ватанагьлийир!   Кlваъ аьхю шадвал ади учву вари улубкьурайи гирами Рамазандин вазлихъди - гирами Каламдин, ушв бисбан, рягьимлувалин ва аьфв апlру вазлихъди - тебрик апlураза. Му Аллагьу Тааьлайи Чан...


Халкьдин гъайгъушнаъ хьидихьа

Рубас гъулан имам Ризван Гиреевдихъди интервью   Ассаламу аьлайкум, аьзиз ватанагьлийир! Ихь газат урхурайидар имамарихъди-аьлимарихъди таниш апlуб давам апlурахьа.   Ухьуз аьгъюганси, Гурихъ гъул аьлимариинди, шейхариинди машгьур ву. Душваъ гъахьи аьлимари, саб ихь Табасарандиъси,...