Гуми гъулан диндин аьгьвалат
Гуми гъулан имам Низами Имамудиновичдихъди вуйи интервью
Ассаламу аьлайкум, аьзиз ватанагьлийир! Ихь газатдин гьарсаб нумрайиъ шагьрар-районариъ лихурайи имамар-аьлимарикан, дурарин уьмрикан мялумат туври шулхьа.
Магьа гьаму нумрайиъра Табасаран райндин гюрчег йишвахь ккабалгнайи Гуми гъулан имамдикан мялумат тувдихьа.
Хъа имамдикан ктибтайиз, сабпи нубатнаан, сакьюдар гафар му бицlи, амма уткан гъулкан пуз ккундузуз.
Гуми гъулаз гъягъюз гьарган юкlв хъади шуйиз. Саб кlуруб, мушвануб уткан тlабиаьт ву, кьюб кlуруб, мушваъ айи инсанар ужуб ва умун хасиятнандар ву. Гъит Аллагьди му гъулан агьалйириз хъанара артухъ ужувлар, бахтар туври.
Му гъулан имамдикан кlуруш, думу жигьил кас ву, амма диндихъ юкlв хъайир, саб чпин гъулаъ ваъ, хъа вари райондиъ шлу диндин ляхнариъ иштирак шлур ву. Табасаран райондиъ фунуб йишваъ диндин серенжем гъябгъюраш, гьадушваъ сабпи жергйириъ Гуми гъулан имамра ади шулу. Гьаддиз гъачай, ихь газат урхурайидар Гуми гъулан имамдихъди таниш шулухьа.
- Низами Имамудинович, сифте увкан жикъиди мялумат тувдихьа.
- Узу 1986-пи йисан Гуми гъулаъ бабкан гъахьунзу. 2003-пи йисан школа ккудубкlбан кьяляхъ Мягьячгъала шагьриъ айи СКИУ кlуру диндин университетдик урхуз кучlвунза. Душваъ шубуд йисан урхбан кьяляхъ жвуван багъри гъулаз практикайиз гьаунзу, ва магьа гьадму вахтнахъанмина гъийин йигъазкьан ич гъулан имамвалин вазифйир гъахураза.
Гъулан мистаъ экбер туври, жигьиларихъди гюрюшмиш шули, арайиз гъюру суалариз жавабар туври шулза. Магьа гьамци жвуван багъри гъулаз мянфяаьт хуз чалишмиш шулаза.
- Жигьилари мистан ляхнариз кюмек апlури шуйин?
- Гьямд ибшри Аллагьдиз, гьаму мистан асас вуди вари ляхнар жигьилари апlури шулу, дурарикан гизаф мянфяаьт а. Гьарури чпиан удукьруси кюмек апlура.
- Яв терефнаан жигьилариз фу кlури шулва?
- Жигьилариз ихь гъийин девриъ пуз шлуб саб ву, диндин аьгъювалар аьгъю апlинай, амма анжагъ аьлимарин мелзналан. Ич гъулан жигьиларизра кlуруб анжагъ гьадму вуйиз. Аьхюдарихьна гьюрмат, бицlидарихьна рягьимлувал ади гъузай. Дидин гьякьнаан ич жигьилариз баркаллагь пуз ккундузуз. Гъит Аллагьу Тааьлайи ихь жигьилар вари чlурубдихьан ярхла апlри.
- Гъулан мист фициб къайдайиъ а?
- Мистан улхуруш, ихь вари табасарандиъ мистарин гьякьнаан варидариз аьгъюб ву. Гизафдар халачйир урхру маскурар вуди гъахьну, гьаму ич мистра гьаци гъабхьиб ву. Гьамус ич айи мумкинвалариз лигну, мистра ужуб къайдайиз хурача. Гъудгнин жикlуз йишвар гьязур дапlну, гьяятра утканди ккабалгнача. Мушваъ зегьмет гъизигдариз ва зигурайидариз аьхю чухсагъул, гъит чпин хал-хизандин улихь вари ужувлар дугъужври. Дурарикан гизаф рази вуза.
- Магьа гирами Ражабдин ваз улубкьна. Му вазлин гьякьнаан фу пуз шулвухьан?
- Гьямд ибшри Аллагьдиз, ухьуз му гирами вазлиз яшамиш хьуз мумкинвал тувбан. Ва гьацира ккун апlураза Аллагьу Тааьлайи ухьуз гирами Рамазандин вазлизра яшамиш хьуз мумкинвал тувуб. Му гирами вазарикан саб гафниинди дупну гъибтуз гьич даршул. Му вазар улукьруган кlваъ шлу дигиш’валар гафариинди пуз шлудар дар.
Ражаб ва Шябан – мурар Рамазандин вазлихьна ухьу гьязур апlурайидар ву. Лигайчва, Аллагьу Тааьлайи мурар чиб-чпихъди фици сатlи дапlнаш. Му вазари ихь мусурмнари артухъдиси туба апlур ва ужувлан ляхнар гизаф шул кlури, умуд кивраза.
Гьацира Аллагьу Тааьлайикан Рамазандин вазлиъ варидариз ушвар дисуз мумкинвал тувуб ккун апlураза. Му гирами вазари ушвар дисувалин саваб лап аьхюб ву.
- Низами Имамудинович, учву апlурайи, яни имамвалин ляхниъ варитlан читниб фу ву?
- Аллагьу Тааьлайин ва жямяаьтдин улихь вуйи жавабдарвал. Гьарган му фикрар кlулиъ ади шулуйиз. Мист Аллагьдин хал ву, мушваъ апlурайиб вари шариаьтдихъди дюзди дубхьну ккунду. Аллагьу Тааьлайин рягьимлувалиинди уву думу мистан имам шулава, ва гьаддихъди сабси жавабдарвалра артухъ шула. Гьамцдар фикрар вари сатlи гъахьиган, бязи вахтари лап гъагъиди шулу. Гьямд ибшри Аллагьу Тааьлайиз, Дугъан амриинди гьарсар имамдин улихь муфтий хьа. Гьадму касди тувру насигьятарихъди гъягъюри гъахьиган, гизаф ляхнар апlуз рягьятди шулу. Гъит Аллагьу Тааьлайи ихь муфтий Аьгьмад афандийизра сагъвал туври.
Баракаллагь кlурача увузра, Низами, уву гъабхурайи диндин ляхниз. Имамвалин вазифйир читнидар ву. Гьаддиз учура ич дюъйириъ учву кlваин апlури шулуча.
Увузра, яв хизандизра ужувлар, бахтар, хъуркьувалар ккун апlураза.
Ихь газатдин терефнаанра увуз ва гьацира ихь диндин рякъюъ айи имбу ватанагьлийириз кlваантlан аьхю чухсагъул кlурача.
