Халкьдиз мянфяаьт ва Аллагьдин разивал бадали
Халкьдиз мянфяаьт ва Аллагьдин разивал бадали
Ассаламу аьлайкум, аьзиз ватанагьлийир. Ихь газатдин машариъ кми-кмиди Табасаран ва Хив районариан ва гьацира ихь му районариан удучlвну гъушу имамарикан, аьлимарикан кми-кмиди мялумат туври шулхьа.
Имамарин, аьлимарин рякъ Аллагьу Тааьлайи ва Пайгъамбари ﷺ улупнайи къайдайиб ву ва дурарин вазифара варидариз гьадму рякъюхъна теклиф апlруб ву.
Гьаддиз имамаир-аьлимари ихь халкьдин арайиъ гъабхурайи ляхникан газат урхурайидариз, ихь халкьдиз мялумат туври шулхьа.
Гъи му макьалайиъ Хив райондин Хив гъулан имам Мансур-гьяжи Везировдихъди вуйи интервью ичв фикриз туврача.
- Мансур-гьяжи, сабпи нубатнаан, ихь ватанагьлийир увухъди таниш апlидихьа.
- Узу Хив райондин Хив гъулаъ бабкан гъахьунзу. Гьаму гъулаъ мектеб ккудубкlбан кьяляхъ 2002-пи йисан Мягьячгъала шагьриъ айи Кафари Кавказдин исламдин университетдик (СКИУ) урхуз кучlвунза. Гьамус дидиз Дагъустандин Исламдин университет (ДИУ) кlура. Гьадму вахтнахъанмина жвувхьан шлуганси диндин ляхнариз кюмек апlури лихураза.
- Думу вахтна диндин университетдиъ табасаран баяр ади гъахьнийин? Урхуз читинди вуйин?
- Дюзди кlуруш, думуган ихь баяр лап цlибтlан адайи. Аьхиримжи йисари магьа ихь саб кьадар жигьилари диндин университетариъ урхура, хъа думуган читинди вуйи. Диндин аьгъювалар гъадагъуз ккуни жигьиларин кьадар лап цlибтlан дайи. Урхуваликан кlуруш, лап читинди ву пузра шулдарзухьан. Му диндин аьгъювалар гъадагъруган, эгер жвуву зегьмет зигури гъахьиш, Аллагьу Тааьлайи думу рякъ лап рягьят апlуру. Ич мялимарра лап ужудар, заан къайдайин агьларикан вуйи. Тялимариз читинвалар дархьбан метлеб ади ва учу анжагъ илимдикантlан фикир дарапlри кlури, дурари учуз, иллагьки кьибла терефнаан дуфнайи ихь баяриз, гизаф фикир тувуйи. Имбу районариан диндин аьгъювалар гъадагърудар гизаф ади шуйи, хъа ихь кьибла терефнаан - лап цlиб. Гьямд ибшри Аллагьу Тааьлайиз, мицдар мумкинвалар ухьуз ачмиш апlбан. Гьамци 2007-пи йисан диндин университет ккудубкlунза.
- Мансур-гьяжи, диндин университет ккудубкlган, фу ляхнин эйси гъахьунва?
- Узу жвуван багъри Хив гъулаз имамди тяйин гъапlнийи. Жвуваз аьгъюб жямяаьтдиз кдибтури, дурарин суалариз жавабар туври, инсанариз мистаз теклиф апlури, дурарин гъайгъушнаризра фикир туври, яваш-явашди йиз ляхин ккебгъунза.
- Жямяаьтди уву фици кьабул гъапlнийи?
- Жвуван багъри ва ужуб жямяаьт ву. Дурарира чпин терефнаан гафниинди, апlру ляхнариинди кюмек туври гъахьну. Гьамусра дурариз аьхю чухсагъул кlураза. Дугъриданна, жвувахъди ужуб гъавриъ айи жямяаьт хъайиган, багахьлуйирин терефнаанра увук гьевес капIрайиган, ляхин апlузра рягьятди шулу. Гъит Аллагьу Тааьлайи диндин рякъюз кюмек апlру гьарсар ксар заан дережайин агьларикан апlри.
- Мансур-гьяжи, уву Хив райондин имамдира гизаф йисари лихури гъахьунва. Думура лап читин ва жавабдар ляхин ву. Дидканра мялумат тувнийиш, ккундийзуз.
- Ав, 2012-2019-пи йисари Хив райондин имамвалин вазифйир гъахури гъахьунза. Дугъриданна, Аллагьу Тааьлайинра, жямяаьтлугъдинна улихь жавабдар ва гизаф гъагъи ляхин ву. Райондин имамарихъди, жямаьтарихъди сатlиди жвуван багъри райондин агьалйирин арайиъ Ислам диндин утканваликан яркьуди ктибтуз, мялумат тувуз чалишмиш шули гъахьунча. Вари гъулариъ айи имамар илим дурхнайидар дайи, дураринра жюрбежюр суалариз жавабар туври, алахьру читинвалар сатlиди гьял апlури лихури гъахьунча.
- Уву райондин имамди лихури, увуз думуган халкьдин саягъ фициб вуди гъабхьнуш, хъа гьамус фициб вуш рябкъюравуз. Мидин гьякьнаан фу пуз шулу?
- Жигьиларин Ислам диндихьна думугантlан аьшкь гьамус артухъ ву. Гъи жюрбежюр гъуларин мистариз алдахъну, душваъ жигьилар ади рякъруган, юкlв шад шулу. Пайгъамбарин ﷺ вахтарира жигьилар диндин кlакlнаъ шуйи. Гьаз гъапиш жигьилвал жандиъ кьувват айи ва, фициб читин ляхин гъабхьишра, думу кlулиз адабгъуз аьшкь айи вахт ву. Гьаддиз гъийин йигъан узуз рябкъюрайибдиинди, Ислам диндин ляхнар гизаф улихь душна, гьямд ибшри Аллагьдиз.
- Мансур-гьяжи, саспи жигьилариз имбудари апlруб кьабулди шулдар - думу суал вари йишвариъ алабхъурайиб ву. Учвухь дидин гьякьнаан фици ву?
- Гьяйифки, дициб жюрейин читинвалра алабхъура. Жюрбежюр соцсетариъ айидарихъ хъпехъури, ихь бязи жигьилари чпи кlурубтlан апlурдар, гьеле чпиз диндин аьгъюваларра адашра. Дурарихъди, ужубна-харжиб улупури, гаф-чlал апlури шулча. Дурарихьна айиб саб тlалаб вуйиз: гьич сабанра гьялак махьанай, илим тlалаб апlури диндин аьгъювалар гъадагъай, хъасин вари ляхнар чиб-чпиинди къайдайиз гъиди.
- Магьа гирами Рамазандин ваз улдубчlвну сацlиб вахт ву. Гьаму йисан Хив райондиъ му гирами ваз фициб къайдайиинди кlулиз адабгъну?
- Дугъриданна, гьаму йисан гизаф гъулариъ жямяаьтдихъди сатlиди вуйи ифтlарар кlули гъушну. Вари жямяаьт лавландин вахтна уч духьну, сатlиди ушв гьибтувал лап заан савабнан ляхнарикан ву. Гизафдари, гьациб къайдайиинди ушв гьидрибтиш, хай шулдарин, кlури фикир апlуру. Пуз ккундузузки, йискьубан арайиъ саб ваз гьамциб гирамиб, ушвар дисруб ву, гьаму саб вазлин арайиъ жвуван жямяаьтдихъди саб ражари сатlиди ушв гьибтували анжагъ ужувлан тереф улупура, миди гьарсар касдиз жвувлан, жвуван хизандилан жямяаьтдиз садакьа капlузра мумкинвал тувра. Гьаму гирами вазли гьамцдар хайирлу ляхнар апlуб ужи даринхъа?!
Мансур-гьяжи, Аллагьу Тааьлайи уву гъабхурайи жавабдар ляхниъ аьхю хъуркьувалар тувривуз. Увуз, яв хизандиз, жямяаьтдиз жандин сагъвал, кlван шадвал ва аку гележег ккун апlурача. Гьарсар имамди, аьлимди жвуван халкь бадали, жямяаьт бадали аьхю зегьмет зигура. Аллагьу Тааьлайи аьхират ужуб хьуз заан савабар тувру агьларикан апlри! Амин!
