Иң яхшы эш
Беркөнне иртән ерак авыл өстендә кояш чыккан вакыт һәм халык йокыдан торган чак иде. Алар төнлә белән елга буенда ят кешенең үзенә чирәм куышын ясаганын күрделәр. Бу ят кешенең кем икәнен белмәгәнгә күрә, аларны курку биләп алды.
Алар бергә җыелып нәрсә эшләргә кирәклеге турында фикер алыша башладылар. Елга ярына барып, барысын да ачыкларга булдылар. Шалаш янына килеп җиткәч, ят кеше аларның аяк тавышларын ишетте дә тиз генә чыгып китте. Бу карт иде! Ул аларны: «Әс-сәлам алейкум!» - дип сәламләде
Картны күргәч, авыл халкы гаҗәпләнде. Алар зур күзләре белән бер-берсенә карап, бу карт кем булыр икән, әле генә чыгып, аларны кем сәламләде икән, дигән уйга калдылар.
«Әй карт! Кем син, каян килдең?»- дип сорады аларның берсе.
Карт җавап биреп: «Аллаһы Тәгаләнең җире киң һәм чиксез. Минем хатыным да, балаларым да юк. Мин инде күптән бер шәһәрдән икенчесенә, бер авылдан икенчесенә күчеп йөрим. Мин Аллаһ хөкемен таратырга омтылам. Мин моны эшләмичә ял итә алмыйм, хәтта бер генә мизгелгә дә».
«Әй карт! Алайса, нигә син бу шалашны салырга үз өстеңә алдың? Моның бернинди кирәге дә юк иде! Син авылга кайтсаң, без сиңа төн кунарга, ашарга-эчәргә бирер идек», - диде авыл халкы.
Карт әйтте: «Аллаһы Тәгалә – безнең Бар кылучы һәм Ризыкландыручы. Ул барыбызны да ризык белән тәэмин итте. Мин агач ботакларыннан һәм яфракларыннан әйберләр ясыйм, аннары аларны сатам. Бу минем яшәү чарасы. Миңа башка бернәрсә дә кирәкми. Мин сезнең ихласлыгыгызны бик хөрмәт итәм. Чынлыкта, мин сезнең янга беренче булып килергә тиеш идем, ләкин сез минем янга үзегез килдегез».
Авыл халкы аңа: «Зинһар, карт! Син монда күпме теләсәң шулкадәр тора аласың», - диде.
Икенче көнне карт чиста ак яулыгын киде дә авылга таба китте. Ул үзләренең өй эшләре белән шөгыльләнүче берничә хатын-кызны күрде. Ләкин алар яулыксыз гына баралар иде. Карт алар янына туктады да: «И, яраткан кызларым! Безнең яраткан Пәйгамбәребез, Аллаһның Илчесе ﷺ хатын-кызларга өйләреннән башларын япмыйча чыгуны тыйган», - диде.
Хатыннарның берсе иптәшенә гаҗәпләнеп карады да: «Элек безгә моны беркемнең дә әйткәне юк иде! Кем син, карт?» - дип сорау бирде.
Карт җавап биреп: «Яхшы киңәш ишеткән саен, шунда ук аның буенча эш итәргә кирәк», - диде. Ул шушы киңәшне бирде дә алга таба китте.
Юлдан барганда берничә баланың шарлар белән уйнаганын күрде һәм алар бер-берсе белән талашалар иде. Карт, алар янына килеп, аларны яратып һәм иркәләп сәламләде. Ул алар белән ягымлы гына сөйләште һәм:
«И балаларым! Яхшы балалар үзләренә файда китермәгән нәрсәгә вакытларын әрәм итмиләр. Укыгыз, языгыз һәм өйрәнегез. Ә буш вакытыгызда әти-әниләрегезгә өйдә ярдәм итегез», - диде.
Бу сүзләрне балалар гомер-ләрендә беренче тапкыр ишеттеләр. Алар моны шундый яхшы сүзләр дип санадылар ки, шундук шарларын алып ташладылар да үз өйләренә йөгерделәр.
Көн ахырына якынлашып килгәндә, карт тагын бик күп төрле кешеләрне очратты, аларга киңәшләр бирде. Берәүләр аның киңәшләрен кабул итте, ә икенчеләре юк.
Берничә көннән соң явызлык белән наданлыкка алмашка яхшылык белән бәхет килде. Кешеләр арасында мәхәббәт таралды. Нәфрәт һәм дошманлык башка булмады.
Беркөнне иртән иртүк карт әйберләрен җыеп авылга китте. Авыл халкы әле намаз укыды, иртәнге аш ашады. Алар инде үзләренең көндәлек эшләренә керешергә җыенганда, карт барысын да ачык кырга чакырып: «Әй кешеләр! Килегез монда! Минем сезгә әйтер сүзем бар!» - диде.
Бөтен авыл халкы аның тирәсенә җыелды. Һәм ул аларга мөрәҗәгать итте: «Әй кешеләр! Мин монда килгәндә, мин сезнең өчен ят кеше идем. Сез мине кабул иттегез һәм хөрмәт иттегез. Кунакчыллыгыгыз өчен бик рәхмәтлемен. Ләкин, белгәнегезчә, мин — сәяхәтче. Бүген дә мин сезне ташлап, башка авылга китәм. Мин монда кабызган яхшылык яктысы сезне ташламас дип өметләнәм. Мин өйрәткән изге гамәлләрне дәвам итегез һәм сезнең авылда һәрвакыт бәхет һәм мәхәббәт урнашачак», - диде.
Карт бу сүзләрне әйтте дә, аз санлы әйберләрен җыеп җилкәсенә салды да чыгып китә башлады. Картның аларны ташлап китүенә авыл халкы бик кайгырды, күзләренә яшь тулды. Мәчет имамы Коръәннән түбәндәге аятьне укыды: «Сүз белән (азан укып һәм вәгазь-нәсыйхәт кылып, кешеләрне) Аллаһка өндәүче һәм (Аллаһ хозурында кабул ителә торган) изге гамәл кылган һәм: “Һичшиксез мин мөселманнардан”, - диючедән дә күркәмрәк (сүзле кем бар?» («әл-Фуссылят» сүрәсе, 41: 33 аять)
Авыл халкы, бу сүзләрне тыңлап, картның киңәше буенча барырга, игелекле эшләрне үзләре башкарырга һәм башкаларны да шуңа өндәргә дигән ныклы фикергә килде.
Бу вакыйгадан без нәрсәләр белергә тиеш?
Аллаһның Илчесе галәй-һиссәлам әйткән: «Өлкәннәргә - фатиха», ягъни өлкәннәр һәрвакыт изге эшләргә өнди. Изге гамәлләр кылып, без Аллаһы Тәгаләнең фатихасын алабыз.
Шуңа күрә без һәрвакыт өлкәннәр арасында утырырга һәм аларның киңәшләрен тотарга тиеш. Чөнки өлкәннәр безгә һәрвакыт дөресен сөйләргә киңәш итәләр.
