Киемгә карап каршы алалар...

Киемгә карап каршы алалар...

Мөселманның тышкы кыяфәте нинди булырга тиеш?

· Чиста

· Җыйнак

· Пөхтә Иманлы кешенең киеме матур, чиста булуы яхшы. Бигрәк тә кешеләр белән аралашканда, яки намаз укыганда. Коръән Кәримдә әйтелгән: “И, Адәм балалары, һәр сәҗдә вакытында гаурәт урыннарыгызны каплый торган зиннәтле киемегезне киегез. Ашагыз, эчегез, әмма (хәләлне хәрам итеп, яки хәрамга катышып туклык чиген узып) исраф итмәгез. Һичшиксез, Ул (Раббыгыз) исраф итүчеләрне сөйми”. (әл-Әграф сүрәсе, 31) Аллаһ Тәгалә кешегә үз киеме һәм кыяфәте турында кайгыртырга куша. Шул рәвешле ул үзенә карата Аллаһның никадәр мәрхәмәтле булуын һәм Ул биргән нигьмәтләргә карата игътибарлы булуын һәм шөкер итүчеләрдән булуын күрсәтә.

Бу хакта Коръән Кәримдә әйтелгән: “Әйт: «Аллаһның коллары өчен (уртага) чыгарган зиннәтләрен (бизәкле киемнәрне, рөхсәт ителгән бизәнгеч әйберләрне) һәм тәмле ризыкларын кем хәрам итте?” Әйт: “Кыямәт көнендә исә алар (ул тәмле ашамлыклар һәм эчемлекләр) бу дөнья тормышында иман китергән кешеләр өчен (булачак). (Коръәннең хаклыгын) белгән кавемгә аятьләрне (дә) шул рәвешчә (төгәл) аңлатабыз”. (әл-Әграф сүрәсе, 32 аять) Мөселман кешенең кием белән каплаулы булырга тиеш урыннары (гаурәте)

· Ир кешеләрнең – кендектән тезләренә кадәр.

· Хатын кызларның – бөтен гәүдәсе, битеннән, кул чукларыннан һәм аякларыннан (тубыкка кадәр) кала. Мөселман кыз-хатыннарның киемнәренә таләпләр:

· тар булмау;

· тартышып тормау;

· үтә күренмәле булмау;

· ирләр киеменә охшамау.

Пәйгамбәребез Мөхәммәд галәйиһссәләмнең кием турында киңәшләре

· Мөхәммәд галәйһиссәләм ирләрнең хатын-кыз киемен киюен, хатын-кызларның ирләр киемен киюен тыйган.

· “Киемен тәкәбберлек белән өстерәп йөрүчеләргә Кыямәт көнендә Аллаһ Тәгалә карамас”, - дигән

· Алтын белән ефәк кием кию турында: “Бу ике нәрсә ирләр өчен хәрам, хатыннар өчен рөхсәт ителгән”, - дигән.

Яңа кием кигәндә нинди дога әйтергә кирәк? Госман бик ашыга иде. Ул әнисен базардан каршы алырга теләде, чөнки әнисенең сумкасы бик авыр булачаган һәм әтиәнигә карата мәрхәмәтле булуны да истә тотып, ул яңа курткасын ашыгып кия-кия: “Аллаһның ризалыгы ата-ана ризалыгын алуда”, - дип пышылдады. Нинди матур сүзләр! Ә бит бу сүзләрне Пәйгамбәребез галәйһиссәләм моннан күп еллар элек әйткән, әмма аның дуслары бу сүзләрне белмиләр дә. Иртәгә аларга да сөйләргә кирәк булыр, дип уйлады Госман. Ул бик ашыга иде шул, курткасының төймәсен катырак тарткан иде, өзелеп тә чыкты.

“Менә инде хәзер куртканы төймәләмичә генә барырга туры килә. Эх, мин бит яңа кием кигәндә әйтелә торган доганы кабатларга оныттым”, - дип уйлады Госман. Ярар, монысы соңгысы булыр, Аллаһ теләсә, дип юатты ул үзен. Госман яңа кием кигәндә нинди дога әйтергә кирәк икәнен бик яхшы белә иде. Йокларга ятар алдыннан ул гел белгән бөтен догаларны кабатлый иде. “И Аллаһым, Сиңа мактаулар булсын! Син мине бу кием белән киендердең, һәм мин Синнән аның бәрәкәтен һәм бу тегелгән киемнең нәрсә өчен хәерле булса шуның игелеген сорыйм.

Аның зарарыннан һәм аның нинди зарары булса, шул зарарыннан Сиңа сыгынам”, - дип ул кычкырып дога кылды һәм урамга чыгып китте. Әнисе улын базар кырыенда күреп бик гаҗәпләнде. “И минем акыллы улым”, - дип шатлыгын яшермичә сумкасын улына тоттырды. Улының курткасы төймәләнмәгәнен күреп, ул: “Ник болай йөрисең?” – дип сорады. “Курткам яңа, ә төймәсе өзелеп чыкты, яңа кием кигәндә әйтелә торган доганы укырга оныттым, Аллаһ Тәгалә шулай итеп мине искәртте бугай”, - диде Госман үз гаебен танып.

ЛИРА ГАРИФУЛЛИНА

2026-03-01 (Шәүвәл 1447 ел.) №3.


Казанда мәчет каршындагы татар теле курслары турында семинар узды

  Татарстанда мәчет каршындагы курслар һәм дини уку йортлары программалары кысаларында шәһәрләрдә һәм район үзәкләрендә мәктәп яшендәге балалар өчен «Без туган телне өйрәнәбез!» дәресләрен оештыру буенча семинар узды. Татар теле дәресләре 2 марттан 29 майга кадәр атнасына ике...


Изге эшкә - шәфкать, яман эшкә – җәза

Коръән-Кәримдә әйтелгән: (мәгънәсе) “Һәм иман китереп инанучылар белән игелекле эшләр эшләгәннәрне Без, әлбәттә, җәннәттә, асларыннан елгалар агып торган бүлмәләргә урнаштырырбыз, алар анда мәңгегә калырлар. Никадәр матурдыр гамәл ияләренең әҗере, сабыр иткәннәрнең һәм Раббыларына...


Фитыр сәдакасы

Хәлле кешегә Рамазан аеннан соң, Ураза гаете көнендә үзе һәм сабый балалары өчен фитыр сәдакасын бирү – вәҗиб, ягъни үтәлергә тиешле гамәл. «Пәйгамбәребез галәйһис-сәлам фитыр сәдакасын кешеләр бәйрәм намазына басканчы таратырга кушкан» (әл-Бохари).   Фитыр сәдакасы күләме...


Чабыр үләне (чабрец, тимьян)

Чабыр үләненең русчасы — чабрец, тимьян обыкновенный. Ул иренчәчәклеләр (губоцветные) семьялыгына керә. Агачка әйләнә торган сабаклы, ярымкуак кебек хуш исле үсемлек. Аның бөтен өлешләрендә дә эфир майлары бар.   Чабыр үләне яфракларыннан ясалган сыек экстракт бронхит, бума ютәл кебек...


Саранга җәза

Бер кечкенә авылда Хәлил исемле бик саран кеше яшәгән. Аның кибете булган. Авыл халкы шул кибеттән төрле кирәк-ярак, азык-төлек сатып алып көн иткән.   Кибеттәге һәр әйберне Хәлил кыйммәт хакка сатарга тырышкан. Бурычка сораганнарга ул: “Юк!” – дип кенә җавап биргән. Бер...