Ислам динендә хатын-кызның дүрт халәте

Ислам динендә хатын-кызның дүрт халәте

Ислам динендә хатын-кызның дүрт халәте

Ислам диненә кадәр хатын-кызның хокуклары бөтенләй юк дип әйтергә була. Мәсәлән Аурупада җәмгыятьтә булган бөтен бәлаләр дә хатын-кыздан чыга, дип санаганнар. Кытайда хатын-кызны шайтанның иярчене дип атаганнар. Япониядә аны җәмгыятьтән аерып тотканнар, чөнки хатын-кыз нәҗестән яратылган дип саналган. Һиндуслар динендә ире үлгән тол хатынны иренең мәете белән бергә тереләй яндырганнар. Гарәп ярымутравында кыз баланы ләгънәт дип санап, тугач та тереләй күмгәннәр.

 

 

Нәкъ менә шундый заманда, хатын-кыз хокуксыз булганда, Аллаһ Тәгалә Үзенең Илчесен Ислам динен таратырга җибәрде. Пәйгамбәребез галәйһиссәләм хатын-кызның хокукларын күтәрде, җәмгыятьне тәрбияләп, хатын-кыз – ул кыз бала, кыз туган, хәләл җефет һәм ана булу хокукларыня ия булучы зат икәнен аңлатты. Аларны яклау һәм саклау һәрбер ир кешенең вазыйфасы булуы хакында хәбәр итте.

Ислам дине кыз балаларына мәрхәмәтле булган ирләрне мактый һәм аларның яхшы мөнәсәбәтләре өчен җәннәтле булу мөмкинлеге барлыгын белдерә. Пәйгамбәребез галәйһиссәләм әйтте: “Әгәр берәүнең ике кызы яисә ике кыз туганы бар икән һәм ул аларны матди яктан бөтен ихтыяҗларын тәэмин итеп торса, ул кеше белән мин җәннәттә бергә булачакмын” – дип хәбәр итте.

Пәйгамбәребез галәйһиссәләм сүз белән генә түгел, ата кешенең кыз баласына булган мөнәсәбәтен гамәлләре белән дә күрсәтте. Пәйгамбәребез галәйһиссәләмнең нәселе аның кызы Фатыйма (Аллаһ Тәгалә аңардан разый булсын) аша дәвам итүе дә Аллаһ Тәгаләнең бер хикмәте. Пәйгамбәребез галәйһиссәләм кызына карата аеруча мәрхәмәтле булды һәм аны бик яратты. Үзенең яратканын белдереп: “Фатыйма – ул минем бер өлешем, әгәр аңа берәү авырлык китерсә, димәк ул миңа авырлык итергән була” – диде.

Фатыйма әтисе янына килгәндә, ул торып басып аны каршы алган, маңгаеннан үбеп янына утырткан. Пәйгамбәребез галәйһиссәләм берәр җиргә киткәндә, соңгы саубуллашкан кешесе Фатыйма булган, кайткач иң беренче күрешкән кешесе дә Фатыйма булган.

Кыз һәм ир туганнарыбызны без табигый хәл итеп кабул итәбез. Аларның барылыгын Аллаһ Тәгаләнең бәрәкәте итеп сирәк уйланабыз. Ислам дине безне туганнарыбыз белән тату яшәүгә алар белән элемтәне өзмәскә өнди. Иманлы кеше Аллаһ Тәгалә ризалыгы өчен туганнары белән дус яши. Туганнар арасындагы элемтә – ул Ислам дине әхлагы Аллаһ Тәгаләнең ризалыгына ирешү.

Хатын-кызларның хокукларын кайтару юлында, Пәйгамбәребез галәйһиссәләм: “Өйләнешү – ул минем сөннәтем, әгәр берәү минем сөннәтемне инкарь итсә, ул минем өммәтемнән булмас”, - диде. Гаиләдә хәләл җефет – ул дус һәм иптәш, Аллаһ Тәгаләнең ризалыгына ирешү юлында зур рольне башкаручы зат.

Пәйгамбәребез галәйһиссәләм кешеләрне никахлашып дус һәм тату яшәргә өйрәтте. Ир белән хатын гаиләдә бер-берсен тулыландыралар һәм аларның бер-берсенә карата булган хаклары Коръәндә һәм Сөннәттә тәфсилләп аңлатылган.

Аллаһ Тәгалә ирнең хатынына карата булган мәхәббәте өчен әҗер-савап бирә. Хәдистә әйтелгән: “Сезнең иң яхшыгыз – хатынына карата яхшы мөнәсәбәттә булучыгыз”.

Ата-анага карата булган ярату һәм хөрмәт Аллаһ Тәгаләгә гыйбадәт кылу һәм Пәйгамбәребез галәйһиссәләмгә иярү белән янәшә тора.

Пәйгамбәребез галәйһиссәләм әйтте: “Алар синең Җәннәтең һәм синең Җәһәннәмең”. Ата-анага карата булган яман мөгамәлә ул зур гөнаһлардан санала.

Коръән Кәримдә әйтелгән: “Без кешегә ата-анасына яхшы мөнәсәбәттә булуны әмер иттек. Аны анасы мәшәкать белән карынында күтәрде һәм мәшәкать белән тудырды”. (46:15)

Бервакыт берәү анасын җилкәсенә утыртып таваф кыла иде. Шунда ул Пәйгамбәребез галәйһиссәләмнән: “Әй Аллаһның Илчесе, мин анама тиешлесен кайтара алдыммы?” – дип сорады. Пәйгамбәребез галәйһиссәләм: “Юк, анаң сине карынында күтәреп йөргәндә сулаган бер сулышы өчен дә кайтармадың, ә ул сине күтәреп йөрде”, - дип җавап бирде.

Аллаһ Тәгалә ата-ананың йөрәген Үзенең рәхмәте белән бәрәкәтләндерде, шуңа күрә дә балаларга карата булган ярату ата-ана өчен гадәти хәл. Алар балалары өчен, аларны тәрбияләгәндә һәм үстергәндә берни дә кызганмыйлар. Ә балалар үз чиратларында чын йөрәктән ата-ананы тыңларга һәм аларга хезмәт күрсәтергә тиеш.

Хатын-кызның хокуклары бу дүрт чорда тасвирлана, ягъни ул кыз бала булганда, кыз туган, хәләл җефет һәм ана булгандагы хокуклары. Хатын-кызның тормышы һәрбер чорда хөрмәткә лаеклы. Һәм бу Ислам динендә хатын-кызның тормышы аеруча әһәмиятле булып торуын күрсәтә.

 

 

Әсма Ильясова

2026-08-01 (Рабигыль-әүвәл 1448 ел.) №8.


Балтачта XIX Россиякүләм мөселман балалар Сабан туе узды

Балтач районы Бөрбаш авылында традицион XIX Россиякүләм мөселман балалар Сабан туе узды. Бәйрәмдә 3 меңнән артык кеше катнашты: Балтач, Арча, Әтнә һәм Кукмара районнарыннан, Ульян, Киров өлкәләреннән, Башкортстан һәм Марий Эл республикаларыннан һәм башка төбәкләрдән шәрәфле кунаклар, балалар һәм...


Тәсбихымда әни җылысы

Тәсбих тартам хөрмә төшләреннән, Күчкән миңа әнием кулыннан. Йөзләремдә иман нуры балкый Төймәләргә иңгән тыныңнан... Төймәләрен тезеп, чук кырына Барсын уйлап алдан күңелең. Янып торган ташлар куйгансың син, Караңгыда да,- дип,- күренсен. Тәхәҗҗүдкә торсын кызларым,- дип, Озак йокы- йөрәк...


Ата белән ул арасы-ндагы гаҗәеп мөнәсәбәт

Габдуллаһ ибне Мөбарәкнең (Аллаһның рәхмәтендә булсын) атасы кол булган. Ул хуҗасының бакчасында хезмәт иткән. Беркөнне хуҗасы бакчага кереп: «Улым! Миңа гранат китер», - дип сораган.   Мөбарәк гранатны алып хуҗасына биргән. Хуҗа аны татып карый да бик әчы булуын аңлый, хәтта...


Кайбыч мөхтәсибәтендә «Кошман укулары» фәнни конференциясе узды

Кайбыч районы Кошман авылында «Кошман укулары» фәнни конференциясе узды, ул сөннәтче бабайларның роле һәм әһәмиятенә багышланды – алар ир балаларны сөннәткә утырту белән шөгыльләнгән.   Әлеге чараны Кайбыч мөхтәсибәтенең Кошман авылы мәчете һәм Казанның Ислам динен кабул...


Гамәл һәм ният

Бер тәкъва иясе сөйләгәннәрдән: «Бервакыт таң алдыннан мин үз өемдә «Та һә» сүрәсен укыдым, минем йортым юл кырыенда урнашкан. Сүрәне укып бетергәч мине йокы басты һәм йоклап киттем. Төшемдә мин күктән кулына бер кәгазь тотып төшүче кешене күрдем. Ул кәгазен ачып миңа сузды....