Зөлхиҗҗә – хаҗ кылу һәм корбан ае

Зөлхиҗҗә – хаҗ кылу һәм корбан ае

Зөлхиҗҗә ае мөселман календаренең бик әһәмиятле айларының берсе. Аеруча беренче ун көне бөек һәм бу көннәрдә башкарыла торган гыйбадәтләрне, изге гамәлләрне зур тырышлык белән башкарырга кирәк. Коръән Кәримдә әйтелгән: (мәгънәсе): «Ун төн белән ант итәм (ун төн - Зөлхиҗҗә аеның әүвәлге ун төне, яки Рамазан аеның ахыргы ун төне)». (Фәҗер сүрәсе, 2аять).

 

Бу көннәрдә кылынган игелекле гамәлләр иң яхшылары булып исәпләнә. Алар Аллаһ юлындагы көрәштән дә саваплырак санала. Бу хакта Пәйгамбәребез галәйһиссәләм әйтте: «Аллаһ бу ун көндә кылынган игелекле эшләрне башка көннәрне кылынган игелекле эшләргә караганда ныграк ярата”. Кешеләр аңардан: «Әй, Аллаһның Илчесе, әгәр дә башка көннәрдәге эш Аллаһ юлындагы көрәш булсадамы»?- дип сораганнар. Пәйгамбәребез галәйһиссәләм: «Хәтта бу Аллаһ юлында көрәш булса да. Әмма Аллаһ юлына чыгып, үз-үзен һәм мөлкәтен корбан иткән кешеләрдән тыш», - диде (Бохари, Тирмизи).

Зөлхиҗҗә аеның беренче ун көнендәге гыйбадәтләр:

  1. Әлеге айның атамасы да хаҗ сүзеннән алынган. Зөлхиҗҗә – Хаҗ сәфәре кылына торган ай. Пәйгамбәребез галәйһиссәләм: «Кем хатынына якын килмичә һәм гөнаһ кылмыйча бу Йортка хаҗ кыла, ул аннан анасы тудырган көндәге кебек булып кайта», - дигән. (Бохари, Мөслим)

Пәйгамбәребез галәйһиссәләм Хаҗның кабул булуын Гарәфә көн белән бәйләгән. Гарәфә көне ничек узса, ул көнне кылынган гыйбадәтләрне Аллаһ Тәгалә ничек кабул итсә, аның хаҗы да шулай кабул булыр диелгән хәдисләрдә.

  1. Аллаһны зикер итү - иң яхшы гамәлләрдән санала. Ибен Гомәр (Аллаһ аңардан разый булсын) Пәйгамбәребез галәйһиссәләмнең мондый сүзләрен тапшыра: “Бу көннәрдә ешрак “Лә иләәһә иллә-Ллаһ” дип, тәһлил, “Аллаһу әкбәр!” дип тәкъбир, “Әлхамдү лиЛләһи” дип, тәхмид әйтегез” (Әхмәд).

Тәкъбир дигән вакытта “Аллаһу әкбәр! Аллаһу әкбәр! Лә иләәһә иллә-Ллаһу үәЛлаһу әкбәр! Аллаһу әкбәр! Үә лиЛләһил-хәмд!” сүзләрен әйтү күз алдында тотыла.

  1. Зөлхиҗҗә аеның беренче көненнән алып тугызынчы көненә кадәр, һәркөнне (яки шул тугыз көннәрнең кайберләрендә), Хаҗ кылучылардан кала, ураза тоту бик тә фазыйләтле.

Пәйгамбәребез галәйһиссәләм кешеләрне ураза тотарга өндәгән. Үзенең хәдисләренең берсендә ул: “Аллаһ юлында тоткан бер көн ураза Аллаһ колының йөзен Тәмуг утыннан җитмеш еллык ераклыкка читләтер”, - дигән. (Бохари, Мөслим) Имам Нәсаи: “Пәйгамбәребез галәйһиссәләм Зөлхиҗҗәнең тугыз көнендә ураза тота иде”, - дип әйткән.

  1. Зөлхиҗҗәнең беренче ун көне арасында елның иң яхшы ике көне бар. Беренчесе - Гарәфә көне (Зөлхиҗҗәнең тугызынчы көне), икенчесе - Корбан бәйрәме көне (Зөлхиҗҗәнең унынчы көне). Хаҗ гамәлләре дә шушы вакытта үтәлә. Һәр елны дөньяның барлык илләреннән җыелган хаҗилар Гарәфә тавында дога һәм гыйбадәт кыла. Пәйгамбәребез галәйһиссәләмнән Гарәфә көнендәге ураза тоту хакында сорагач, ул: «Гарәфә көнендә ураза тоту - үткән елдагы һәм киләсе елдагы гөнаһларны кичерер», - дип җавап биргән. Димәк, Гарәфә көнендәге ураза ике еллык гөнаһларны кичерерлек дәрәҗәдә саваплы булып чыга. Пәйгамбәребез галәйһиссәләм Гарәфә көн турында тагын: «Аллаһның Үз колларын тәмуг утыннан иң күп коткарган көн – ул Гарәфә көне. Чынлап та Аллаһ Бөек. Үз колларына якынлаша һәм фәрештәләр каршында алар белән мактана. Һәм аннан соң сорый: «Алар ни телиләр» – дип. (Мөслим) Икенче хәдистә: «Гарәфә көнендә укылган дога иң яхшы дога», - диелә.

Бу доганы еш кабатлагыз! «Ләә иләәһә иллә-Ллаһү вәхдәһү ләә шәриикә ләһ, ләһүл-мүлкү вә ләһүл-хәмдү вә һүә галәә күлли шәй-иң кадиир.» (Аллаһыдан башка илаһ юк. Аның дусты һәм охшашы юк. Мөлкәт — Аныкы, мактау да Аңа хастыр. Аның һәр нәрсәгә көче җитә)

5.Тәүбә итү - иң яхшы гамәл.

  1. Бу көннәрдә Изге Коръәнне аеруча күбрәк укырга тырышыйк.
  2. Гает намазын уку һәм вәгазь тыңлау өчен мәчеткә иртәрәк килергә тырышырга кирәк.
  3. Башка төрле игелекле, саваплы гамәлләрне - күршеләреңә хөрмәт күрсәтү, туганлык бәйләнешләрен тоту, башка игелекле эшләр турында да онытмыйк.
  4. Мохтаҗларга сәдакалар бирик.
  5. Бәйрәм көнне һәм Тәшрикъ көннәрендә корбан чалырга дигән күрсәтмәне дә истән чыгармыйк.

Аллаһы Тәгалә һәрбарчабызга да Зөлхиҗҗә аеның беренче ункөнлеге фазыйләтләрен истә тотып, изге гамәлләрне, гыйбадәтләребезне арттырырга, тәкъвалыкта, гыйбадәтнең ихласлыгында ярышырга насыйп әйләсә иде!

 

Әсма Ильясова

2026-09-01 (Рабигыл-әхир 1448 ел.) №9.


Балаларга пәйгамбәрләр турында

Максат: пәйгамбәрләр, аларга хас сыйфатлар хакында төшенчә бирү. Пәйгамбәребез Мөхәммәд с.г.в. аның тормышының кайбер өлешләре белән таныштыру. Сөннәт төшенчәсен аңлату. Пәйгамбәребезгә иярүчеләрне мөселманнар булуын аңлату һәм пәйгамбәребезгә, башка пәйгамбәрләргә хөрмәт тәрбияләү, аңа иярү теләге...


Әбү Ләйс әс-Сәмәрканди сүзе буенча, наданлыкның алты билгесе

Классик ислам галимнәре арасында Әбү Ләйс әс-Сәмәрканди аерым урын алып тора. Бер яктан ул ислам хокукын тирәнтен белүе белән дан казанса, аның әхлакый камилләшүгә һәм рухи үсешкә багышланган хезмәтләре дә танылу ала. Аның «Тәнбиһүл-гафилин» («гамьсезләргә үгет-нәсыйхәт») китабы гасырлар буе...


СОРАУ-ҖАВАП

«Әр-риба»ның сөйләмдәге мәгънәсе һәм шәригатьтәге терминологик мәгънәсе нәрсәне аңлата? «Әр-риба»ның сөйләмдәге мәгънәсе «арттыру» дигәнне аңлата, ә шәригатьтәге аңлатмасы буенча ул ике төркемгә бүленә: 1) сату-алудагы риба; 2) залог һәм әҗәт (заем)...


Гыйлем алуның фазыйләтләре турында

Ислам динендә гыйлем бик зур урын алып тора. Әбу әд-Дарда исемле сәхабә (Аллаһ аннан разый булса иде): “Гыйлем иясе, яки гыйлем алучы, яки гыйлемне тыңлаучы бул. Ләкин дүртенчесе булма, һәлак булырсың”, – дип әйткән.   Моннан аңлашылганча, һәркайсыбызга гыйлемле, белемле...


Ни өчен мөселманнар хәләл ризык ашарга тиеш?

Хәләл ризыкны куллануның мәгънәсе нәрсәдә? Хәләл ризык ашау нинди файда китерә?   Ислам – ул Аллаһы Тәгаләнең теләгенә һәм әмеренә итәгать итү, буйсыну дигәнне аңлата. Мөселман буларак, бу дөнья тормышында безнең бердәнбер максатыбыз – кодрәтле Аллаһка буйсыну һәм Аның ризалыгына...