Тәрбиянең гомуми кагыйдәләре
Тәрбиянең гомуми кагыйдәләре
Өйнең иң әһәмиятле урыны нигез булган кебек, баланың рухи үсешенең дә иң әһәмиятле чоры – гомеренең беренче еллары. Сәләтнең 80% 7-8 яшькә кадәр үсә дип санала.
Бала туганда ук үзенең теләкләрен елау яки елмаю белән күрсәтә. Анда бик күп төрле хис һәм теләкләр: яхшылык һәм яманлык, курку һәм өметләнү, мәхәббәт һәм нәфрәт, чынбарлык һәм хыял, активлык һәм пассивлык бар. Ата-ананың тышкы тәэсире бу сыйфатларны арттыра яки киметә.
Мәгълүм булганча, баланың үз-үзен тотышы – тәрбия нәтиҗәсе ул. Шулай булгач, зарури сыйфатларны кечкенәдән үк тәрбияләргә; яхшылыкны мактау яки бүләк өчен түгел, ә башкача булырга мөмкин булмаганы өчен кылырга өйрәтергә кирәк.
Баланың яшүсмер чакка кадәр булган гомере әкиятләрдән, хыяллардан һәм уеннардан тора. Гомернең бигрәк тә беренче ике елы бик әһәмиятле. Бу вакытта балада ышану хисенә нигез салына. Балалар бакчалары нинди генә яхшы булмасыннар, алар балага ананы алыштыра алмыйлар.
Җиде яшькә кадәр бала мөмкин кадәр күбрәк вакытын әнисе белән үткәрергә тиеш. Чөнки бу яшьтә булачак шәхеснең нигезе салына. Гел үзгәрә торган чолганышта яшәгән балаларның әкренләп дөньяга ышанычы кими. Филиппинада үткәрелгән тәҗрибәдән күренгәнчә, бала вакытларында мәхәббәт һәм кайгыртучанлык тоеп яшәгән балалар үскәч тыныч һәм тотнаклы кеше булганнар. Шуңа күрә, үзегез өчен әһәмиятсез тоелган баланың беренче еллары аның аңын үстерү өчен бик әһәмиятле икәнен онытмагыз.