ЧIурттащиял Ибрагьим

ЧIурттащиял Ибрагьим

ЧIурттащиял Ибрагьим

Ибрагьим ивкIссар ЧIурттащиял МихитIахъал тухумраятусса. Ганал буттан цIа МихитIа-Аьли диркIун дур, ниттингу Сали-бава учайсса бивкIун бур. Гайнналгу бивкIун бур ххюя арс. ОьрчIаву яла хъунама ивкIун ур Ибрагьим. ОьрчIнийва му хъинну диндалул чулухунай гъира бусса, мунил тIалавшин дуллалисса оьрчI ивкIун ур.

Ибрагьимлул дуккаву дайдирхьуну дур буттал шяраву. Яла лавгун ур дуклан Турциянавун. Гикку дуккаву къуртал дуркун, лавгун ур Сириянаву дуклан. Ибрагьимлул хъунмасса хIал бувну бур диндалул элмурду лахьлай. Сириянаву цала дуккавугу къуртал дурну, зана хьуну ур шавай.

Ибрагьимлун хъинну ххуйну лавхьхьуну бур личIи-личIисса мазру, хаснува аьраб маз. Мунал бивкIун бур ляличIисса бюхттулсса чIу. Му цала бюхттулсса чIуний Кьуръан буклакиний, ганах вичIи дирхьусса халкьуннайн аьжаивсса хIал, асар буххайсса бивкIун бур.

Шавай увкIун махъ Ибрагьимлул цала шяраву ца щаращул чIарав бувну бур цанма халват-къатта. Шяраву уссаксса хIаллай ялапар хъанай ивкIун ур га къатлуву. Ибрагьим агьалинан хъинну бусравну ивкIун ур.

Ца заманнай Ибрагьим лавгун ур хъамалу Кьукнив Къуда-СулайманнучIан. Шикку ванан ккавккун ур ххуйсса такьвалий дакIних Кьуръан ккалаккисса Сулайманнул арс ХIажи-Муса. Гукунсса мяйра шинавусса оьрчI цана ххал шайхту, ганал Къуда-Сулайманнухьгу цIувххуну, хIукму бувну бур ХIажи-Муса цачIана диндалул элму лахьхьин уцин. Му куццуй ХIажи-Муса агьну ур ЧIурттащиял шяравун.

ИбрагьимлучIа дуклай бивкIун бур шяравасса бакъасса, цайми щархъава бувкIсса оьрчIругу. Ганан ХIажи-Муса хъинну ххирасса ивкIун ур цала арс куна. Цаппара чIун лагайхту, мюрщими мутааьлимтурахь дарс дишин гьан увайсса ивкIун ур.

ИбрагьимлучIан бучIайсса бивкIссар чIявусса халкь. Инсантурал ганал халват къатлучIа ятту-гъаттара бивххун, цадакьалун бачIайсса бивкIссар. ЧIявуми халкь ганачIан бучIайсса бивкIссар цала дакIнил къумашиву кIидачIин. ЗахIматшиврувун багьминнал цалва дакIниймур Ибрагьимлухь бусайсса бивкIссар.

Ца-кIия захIматшиврувун багьсса инсаннал цIаний ЧIуртащиял Ибрагьим Агълар-ханнайн къарши увккун ивкIссар, цичIав багьана бакъасса халкьуннай зулмурду буллай унутIий. Агълардун Ибрагьим цайна къарщи увксса баяйхту, ганал хъирив цалва нукартал гьан бувссар. Амма Ибрагьим ханначIан къалавгссар. Яла Агълардул Щурагьун аьрза бувну, гила бувкIссар Ибрагьимлул хъирив. Щурагь га оьруснал дуснакьравун авкьуссар. Ганащал хьунабакьин, ихтилат бувангу щихьхьунчIав ихтияр къадуллай бивкIссар. Цаппара хIаллава диндалул аьлимтурайхчIин ихтияр ларсун, ХIажи-Муса хIаласса арамтураща бювхъунссар Ибрагьимлущал хьунабакьин. ХIажи-Муса ккаккайхту га хъинну ххари хьуну, тамансса васиятру бувссар, дуккаврил шин къуртал хьуннин мутааьлимтурахь дарсругу дихьлахьу увкуссар.

ЧIурттащиял Ибрагьимлул дуснакьраву мадарасса хIалгу бувну, цукун итххявхссарив итххявххун, лавгссар Туркнавун, Стамбуллайн. Цалва ливчIсса оьрмугу тикку гьан бувссар.

Аьишат ХIажиева

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Къатлуву барачат

Бур ца-цавай къатри, личIину авадансса ва хъуслил бувцIусса бакъахьурчагу, гиву бигьану ссихI ласун шайсса, дакI дигьа лагайсса. Гивун буххайхту кIул шай: шиву рахIатшиву, барачат, гъелишиву дур. Мукунма, хьунабакьай цаймигу – ххирасса хъус-кьайлул бувцIусса, марцIшиврул пар-пар тIисса, амма...


Ссятрал мутталий дурсса эбадатраяр ххирасса махъру

Дунияллийсса оьрму Аллагьу Тааьланал жунма буллуну бур Цала рязишиву тIалав дуллай, цIимилийн умуд бивхьуну яхъананшиврул. Аллагьнал, жува ххирану, мурадру щаллу бавугу бигьа бувну бур. Цала ИдавсийхчIин ﷺ Заннал жунма баян бувну бур цумирив хъунмасса чири хьуншиврул дувайсса бигьасса эбадатру....


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.     Бисмиллягьи-ррахIмани-ррахIим.   МарцIну вичIи дишара, я диндалул уссурвал, Жула Сайид Идавсил сиярдалул бусаннин. Арулдагу лухччигу, арулдагу ссавругу Цахлуну ляхъан дурсса ХIабибуллагь...


Хъинмунил гьану

Имам Муслимлул луттираву бур укунсса хIадис: «МухIаммад Идавсил ﷺ увкуна: "Аллагь Тааьла МарцIмари, марцIмур дакъа кьамулгу къадуваймари».   Кьуръандалуву Аллагьнал ﷻ халкьуннайн амру бувссар идавстурайхчIин: «Зу дукияра марцIмур, тIуллугу хъинсса дуллали»...


Мавлудрал барз

Рабиуль-авваль – бусурманнал календарьданул шамулчинмур барзри. Ва ккаллиссар яла агьаммий зурдардивасса цану. Жунма кIулсса куццуй, Рабиуль-авваль барз барачат хьуссар Аллагьнал ﷻ махъа-махъсса Илчи ﷺ, жуна ххирасса МухIаммад Идавс ﷺ дунияллийн уккаврийну. Идавс ﷺ халкьуннан рахIмуну,...