ЧIурттащиял Ибрагьим

ЧIурттащиял Ибрагьим

ЧIурттащиял Ибрагьим

Ибрагьим ивкIссар ЧIурттащиял МихитIахъал тухумраятусса. Ганал буттан цIа МихитIа-Аьли диркIун дур, ниттингу Сали-бава учайсса бивкIун бур. Гайнналгу бивкIун бур ххюя арс. ОьрчIаву яла хъунама ивкIун ур Ибрагьим. ОьрчIнийва му хъинну диндалул чулухунай гъира бусса, мунил тIалавшин дуллалисса оьрчI ивкIун ур.

Ибрагьимлул дуккаву дайдирхьуну дур буттал шяраву. Яла лавгун ур дуклан Турциянавун. Гикку дуккаву къуртал дуркун, лавгун ур Сириянаву дуклан. Ибрагьимлул хъунмасса хIал бувну бур диндалул элмурду лахьлай. Сириянаву цала дуккавугу къуртал дурну, зана хьуну ур шавай.

Ибрагьимлун хъинну ххуйну лавхьхьуну бур личIи-личIисса мазру, хаснува аьраб маз. Мунал бивкIун бур ляличIисса бюхттулсса чIу. Му цала бюхттулсса чIуний Кьуръан буклакиний, ганах вичIи дирхьусса халкьуннайн аьжаивсса хIал, асар буххайсса бивкIун бур.

Шавай увкIун махъ Ибрагьимлул цала шяраву ца щаращул чIарав бувну бур цанма халват-къатта. Шяраву уссаксса хIаллай ялапар хъанай ивкIун ур га къатлуву. Ибрагьим агьалинан хъинну бусравну ивкIун ур.

Ца заманнай Ибрагьим лавгун ур хъамалу Кьукнив Къуда-СулайманнучIан. Шикку ванан ккавккун ур ххуйсса такьвалий дакIних Кьуръан ккалаккисса Сулайманнул арс ХIажи-Муса. Гукунсса мяйра шинавусса оьрчI цана ххал шайхту, ганал Къуда-Сулайманнухьгу цIувххуну, хIукму бувну бур ХIажи-Муса цачIана диндалул элму лахьхьин уцин. Му куццуй ХIажи-Муса агьну ур ЧIурттащиял шяравун.

ИбрагьимлучIа дуклай бивкIун бур шяравасса бакъасса, цайми щархъава бувкIсса оьрчIругу. Ганан ХIажи-Муса хъинну ххирасса ивкIун ур цала арс куна. Цаппара чIун лагайхту, мюрщими мутааьлимтурахь дарс дишин гьан увайсса ивкIун ур.

ИбрагьимлучIан бучIайсса бивкIссар чIявусса халкь. Инсантурал ганал халват къатлучIа ятту-гъаттара бивххун, цадакьалун бачIайсса бивкIссар. ЧIявуми халкь ганачIан бучIайсса бивкIссар цала дакIнил къумашиву кIидачIин. ЗахIматшиврувун багьминнал цалва дакIниймур Ибрагьимлухь бусайсса бивкIссар.

Ца-кIия захIматшиврувун багьсса инсаннал цIаний ЧIуртащиял Ибрагьим Агълар-ханнайн къарши увккун ивкIссар, цичIав багьана бакъасса халкьуннай зулмурду буллай унутIий. Агълардун Ибрагьим цайна къарщи увксса баяйхту, ганал хъирив цалва нукартал гьан бувссар. Амма Ибрагьим ханначIан къалавгссар. Яла Агълардул Щурагьун аьрза бувну, гила бувкIссар Ибрагьимлул хъирив. Щурагь га оьруснал дуснакьравун авкьуссар. Ганащал хьунабакьин, ихтилат бувангу щихьхьунчIав ихтияр къадуллай бивкIссар. Цаппара хIаллава диндалул аьлимтурайхчIин ихтияр ларсун, ХIажи-Муса хIаласса арамтураща бювхъунссар Ибрагьимлущал хьунабакьин. ХIажи-Муса ккаккайхту га хъинну ххари хьуну, тамансса васиятру бувссар, дуккаврил шин къуртал хьуннин мутааьлимтурахь дарсругу дихьлахьу увкуссар.

ЧIурттащиял Ибрагьимлул дуснакьраву мадарасса хIалгу бувну, цукун итххявхссарив итххявххун, лавгссар Туркнавун, Стамбуллайн. Цалва ливчIсса оьрмугу тикку гьан бувссар.

Аьишат ХIажиева

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


ДакIурдийн сси бутаймур

Дунияллул, оьрмулул иширттахух, давурттахух лавгсса жунма чIявучин хIисав къашай Аллагьная ﷻ арх буллаллисса, жула дакIру вивату канакисса хасиятру. Мукунминнувасса ххюнния шикку чичинну.   Дукра чIяру даву Лякьазарашиву – инсаннал биялалул заэвшивур. Лякьа дурччусса чIумал дакI...


«Шанма бутIул ца бутIа»

Кьуръандалувусса ца яла бюхттулмур сура хъанай бур «Аль-Ихлас» («Кьулгьу»). Ва суралул хIакъираву жучIанма бивну бур тамансса Идавсил ﷺ хIадисру.   Шанма бутIул ца бутIа Абу Саид аль-Худрил бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ цалва асхIабтурахь цIувххушиву: «Ца...


Шинал дайдихьу

Бусурманнал календарьданул (гьижралул) цIусса шин дайдишайссар МухIаррам зуруя. Ванил ца агьамшивугу – инсаннал цала оьрмулул, тIуллал, давурттал хIисав дувайсса чIун хъанахъиссар. Оьмар-асхIабнал увкуссар: «Зула оьрмулул хIисав зува ласияра, зуятура хIисав ласуннин (дунияллия...


Оьрмулуву яла агьаммур

Жунма гьарцаннан кIулну бикIан аьркинссар жува ва дунияллийн циван бувкссарув. ЧIявусса инсантал, хаснува философтал, бикIай луглай оьрмулул мурадрах, амма инсаннал аькьлулул ссуссукьушиврул цIаний, цала дакIнин ччимур оьрмулул мурад бухьунссар тIисса хIукмулийн бучIай.   Миннахь цIуххирча,...


Буллугъшиврул душмантал

Аваданшиву ягу мискиншиву ца дуциндалий кIул дуван, царай цинцилттай дишин шайсса задру дакъар. Ца инсаннал мискиншиврун ккалли дувансса тагьар цаманан аваданшивуну чIалан дикIай. Мукунма, цаннан аваданшивуну чIалачIимур, цаманал мискиншивуну хIисав дуван бюхъай.   ДакIниву хIакьсса иман...