Зам-зам щинал ххирашиву

Зам-зам щинал ххирашиву

Зам-зам щин ХIарам-Шарифрал (Маккаливсса Хъунмизит) вив дуссар Бани-Шайбат тIисса хьулучIан гъанну. Му къувилул куртIшивугу мукьцIалла накI диркIссар (ца накI = дачIи метра). Ца чIумал гивусса щин чан хьуну, урчIра накIлил ялагу куртI дурну гьарза хьуссар. Мунивун щин нанисса щаращив ца бакъассар – шанма буссар. Ца ХIажарул-Асвадрал (ЛухIи чарил) лув буссар, ца Марвазунттул лув буссар, ца Ссафа-зунттул ва Абикьубайс-зунттул лув буссар. Му зам-замрал лагма хьхьичIва-хьхьичI мармар чарил бакьин бувмагу Мансур тIисса халифнал бавкьуссар.

Зам-замирал щаращи хьуссагу укунни: Ибрагьим идавс u Аллагьнал ﷻ амрулийну, МисриШамлия Маккалив увкIун ивкIссар цала арс Исмяилгу кулпат Гьажаргу архIалну. Му чIумал миккугу цичIав щар, инсан къаивкIссар. Яла Ибрагьим мигу цивппалу кьабивтун махъунай Шамлив кIура авссар. Цаппара хIал хьуну миннал дуканмургу, хIачIанмургу духларгун, Исмяил мякь хьуну, Гьажар мунал хIачIансса щин ххал дуллай Марвалийн, Ссафалийн лахълай бивкIссар. Яла Аллагь Тааьланал Жабраил тIайла увну, мунал бувцуну мий кIиягу му Зам-зам дусса кIанайн, миккун ччан щуну дуккан дурссар. Яла Гьажардун мий дурккун най ххал хьувкун кьибтIий мазрай «замзам» тIий, миннул лагма аьрщарал ккаркгу буллай бивкIссар. Мунил мяънагу: «дацIи, дацIи» тIисса мяънар. Муниятур миннуйн Замзам куну цIа учайсса. Яла Гьажардул щинал дуцIайсса зад ларсун, щинал дуцIлай бивкIссар. Яла Жабраилул увкуссар: «Ми мякь лиххан бувайсса щинни. Ми яла махъсса чIумал Аллагь Тааьланал хъамаллурал хIачIлантIиссар», – куну. Гьажардул мукун дашлай къабивкIссания аьямну найннасса щаращи бикIантIийссия.

Ми щин Исмяиллул заманнай диркIун, яла дуркьун кIучI хьуну диркIссар. МухIаммад Идавс e уккан гъан хьусса заманнаву мунал буттал буттан АьбдулмутIаллиблун макI ккарккун, щаращи бусса кIану кIул хьуну, мунал дуккан дурссар. Му чIумал АьбдулмутIаллиб Кьурайштурал хъинманугу, хъунманугу ивкIссар. Ми дуккан дурукун хъиннува хъун хьуссар. Мунал тухумдалул миннуйну пахругу бувссар. аьрабтураву, Кьурайштураву миннал цIагу хъун хьуссар. Щин дурккун махъ миккун заназисса хIажитуран цайми щин оьлу дизлай, миннухун багьссар. Мий цирдагу хъинминнал, хъуниминнал хIачIияр. Дунияллий мунияр ххуйсса щин дакъассар. Дару бусса щинни, цIуцIаву хъин хьуннав куну нийятрай хIачIарча, му цIуцIаву хъин шайссар, уччиннин чIярусса хIачIавугу хъинссар, дукра дуркусса куна уччайссар. Ми чIярусса хIарчIун лякьа дуцIин дурссаксса мунапикьшивруя марцI шайссар, Кьиямасса кьини мякьгу къашайссар. ХIатта мунил къуйлувун уругавугума эбадатри, чири буссар. Ми хIачIайнигу Байтуллагьрах (Кяъбалух) урувгун шамилва «Аллагьу акбар» увкуну, цалва дунияллулгу ахиратлулгу мурадгу дакIний бувгьуну хIачIаву хъинссар. «Аллагьумма-жъаьлгьу шифаан мин кулли даин ва сакьалин, ва-рзукьнил ихласа вал якьина вал муаьфата фи-ддуния вал ахирати», – тIисса дуаьгу дурккуну. Миннуй чурх, янна шюшавугу хъинссар. Чурх къашюширча лажингу хъазамгу шювшюну бакIрайхгу дуккайссар. Миннуяту барачатран цала шяравун, ичIуннай ларсун цалва агьулданун дулавугу хъинссар.

«НасихIатуль-аьвам» («ГьунчIукьатIан»)

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


ЧIун ва иман

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIабтал бавтIсса кIанттавату ппив къашайва тIар сура «аль-Аьср» къабувккуну. Ва бур Кьуръандалул ца яла кутIамур сура, цинугу шанма аят бусса. Ванил цалчинмур аятраву Заннал увкуну бур (мяъна): «Хъа буллай ура ахттакьун чIумуйн».   Аллагьу...


Суал-жаваб

БучIиссарив жаназалул чак буван хьхьичI жаназа дакъанура. Жул шяравусса мизитраву мукунсса чак бувай гьарца нюжмар кьини. Мунин шариаьтраву цукунсса хIучча буссар? Имам Аль-Бухарил ва Муслимлул хIадисирттал луттирдавусса хIадисраву бувсун бур Эфиопиянал паччахI Наджаши ивкIусса хавар баяйхту...


Лажинлякъул лишан

Инсаннахьхьун ядуван дуллусса задрайн «аманат» учайссар. Ва бур аьрабрава лакку мазравунгу цайми бусурман миллатирттал мазурдивунгу бувкIсса махъ.   Аманат тIисса махъ аьрабрая таржума бувайссар «буллусса махъ бугьаву, дакI тIайлашиву, вихшала» тIисса мяънардай....


Аькьилсса бусаларду

  Нитти-буттал дуаь Ца аьлимчу-щейхначIа ккалаккисса мутааьлимнал ганахь миннат бувну бур цахара дуаь дувакьай, куну. «Ттул дуаь Аллагьнал ﷻ кьамул къадувантIиссар!» - баян бувну бур щейхнал. Мутааьлимтал махIаттал хьуну бур, цанчирча, дуаь чIа увкума ивкIун ур дуккавриву...


Лакрал миллатрал мажлис

Март зурул 18-нний Дагъусттаннал Муфтиятрал сипталийну МахIачкъалаливсса «Европа» тIисса залдануву хьунни чIявусса лак гьурттусса зумаритавал мажлис – ифтIар. Зал щапI куну бувцIуну бия, аьдатрайн бувну, мажлис байбивхьуна Мубараксса Кьуръандалул аятирттая, ккалаккиману ия...