Зам-зам щинал ххирашиву

Зам-зам щинал ххирашиву

Зам-зам щин ХIарам-Шарифрал (Маккаливсса Хъунмизит) вив дуссар Бани-Шайбат тIисса хьулучIан гъанну. Му къувилул куртIшивугу мукьцIалла накI диркIссар (ца накI = дачIи метра). Ца чIумал гивусса щин чан хьуну, урчIра накIлил ялагу куртI дурну гьарза хьуссар. Мунивун щин нанисса щаращив ца бакъассар – шанма буссар. Ца ХIажарул-Асвадрал (ЛухIи чарил) лув буссар, ца Марвазунттул лув буссар, ца Ссафа-зунттул ва Абикьубайс-зунттул лув буссар. Му зам-замрал лагма хьхьичIва-хьхьичI мармар чарил бакьин бувмагу Мансур тIисса халифнал бавкьуссар.

Зам-замирал щаращи хьуссагу укунни: Ибрагьим идавс u Аллагьнал ﷻ амрулийну, МисриШамлия Маккалив увкIун ивкIссар цала арс Исмяилгу кулпат Гьажаргу архIалну. Му чIумал миккугу цичIав щар, инсан къаивкIссар. Яла Ибрагьим мигу цивппалу кьабивтун махъунай Шамлив кIура авссар. Цаппара хIал хьуну миннал дуканмургу, хIачIанмургу духларгун, Исмяил мякь хьуну, Гьажар мунал хIачIансса щин ххал дуллай Марвалийн, Ссафалийн лахълай бивкIссар. Яла Аллагь Тааьланал Жабраил тIайла увну, мунал бувцуну мий кIиягу му Зам-зам дусса кIанайн, миккун ччан щуну дуккан дурссар. Яла Гьажардун мий дурккун най ххал хьувкун кьибтIий мазрай «замзам» тIий, миннул лагма аьрщарал ккаркгу буллай бивкIссар. Мунил мяънагу: «дацIи, дацIи» тIисса мяънар. Муниятур миннуйн Замзам куну цIа учайсса. Яла Гьажардул щинал дуцIайсса зад ларсун, щинал дуцIлай бивкIссар. Яла Жабраилул увкуссар: «Ми мякь лиххан бувайсса щинни. Ми яла махъсса чIумал Аллагь Тааьланал хъамаллурал хIачIлантIиссар», – куну. Гьажардул мукун дашлай къабивкIссания аьямну найннасса щаращи бикIантIийссия.

Ми щин Исмяиллул заманнай диркIун, яла дуркьун кIучI хьуну диркIссар. МухIаммад Идавс e уккан гъан хьусса заманнаву мунал буттал буттан АьбдулмутIаллиблун макI ккарккун, щаращи бусса кIану кIул хьуну, мунал дуккан дурссар. Му чIумал АьбдулмутIаллиб Кьурайштурал хъинманугу, хъунманугу ивкIссар. Ми дуккан дурукун хъиннува хъун хьуссар. Мунал тухумдалул миннуйну пахругу бувссар. аьрабтураву, Кьурайштураву миннал цIагу хъун хьуссар. Щин дурккун махъ миккун заназисса хIажитуран цайми щин оьлу дизлай, миннухун багьссар. Мий цирдагу хъинминнал, хъуниминнал хIачIияр. Дунияллий мунияр ххуйсса щин дакъассар. Дару бусса щинни, цIуцIаву хъин хьуннав куну нийятрай хIачIарча, му цIуцIаву хъин шайссар, уччиннин чIярусса хIачIавугу хъинссар, дукра дуркусса куна уччайссар. Ми чIярусса хIарчIун лякьа дуцIин дурссаксса мунапикьшивруя марцI шайссар, Кьиямасса кьини мякьгу къашайссар. ХIатта мунил къуйлувун уругавугума эбадатри, чири буссар. Ми хIачIайнигу Байтуллагьрах (Кяъбалух) урувгун шамилва «Аллагьу акбар» увкуну, цалва дунияллулгу ахиратлулгу мурадгу дакIний бувгьуну хIачIаву хъинссар. «Аллагьумма-жъаьлгьу шифаан мин кулли даин ва сакьалин, ва-рзукьнил ихласа вал якьина вал муаьфата фи-ддуния вал ахирати», – тIисса дуаьгу дурккуну. Миннуй чурх, янна шюшавугу хъинссар. Чурх къашюширча лажингу хъазамгу шювшюну бакIрайхгу дуккайссар. Миннуяту барачатран цала шяравун, ичIуннай ларсун цалва агьулданун дулавугу хъинссар.

«НасихIатуль-аьвам» («ГьунчIукьатIан»)

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


ДакIнивусса загьру

ХьхьичIазаманнай ца душ щар хьуну, ласнал къатлуву ласнал ниттищал яхъанай бивкIун бур, ганиха къуллугъ буллай. Амма ласнал ниттил мудан ганий аьй-бювкьурду дуллай, яхI буван къабюхълай бивкIун бур. ХIукму бувну бур ласнал ниттин загьру буллуну дирчIан дуван.   Душ лавгун бур базаллуву...


Суал-жаваб

ХIан даххайсса тучандалуву бухгалтерну зун бучIиссарив? Мукунсса тучаннаву ва цаймигу хIанттия хайр ласласисса идарарттаву бухгалтерну ягу цайми къуллугъирттай зун ихтияр дакъассар, хIарамссар. Мунинсса далилнугу хъанахъиссар хIанттиха зузисса инсантурал ацIва журалий Идавсил ﷺ нааьна дурсса, имам...


Дуклаки оьрчIал нитти-буттан кумагран

ОьрчIру хъуни баву – ца чулуха захIматсса ва жаваблувшиву хъуннасса, вамур чулухагу ххарисса даву дур. Гьарцагу инсаннан ччиссар цала оьрчI-душ талихIрайн бувккун, дурккусса инсан хьуну. Аммарив чIявуминнан мукунсса хьуншиврул ци дуллан аьркинссарив кIулну къабикIай. На хIадур бував дуклаки оьрчIру...


Хъинсса тIул-тIабиаьтраясса калимарду

Хъинсса тIул-тIабиаьтран хас бувну буссар тамансса, мусил багьасса махъру. Шикку чичинну миннувасса цаппара, гъафлатравун дахьларгсса дакIру кIукIлу хьуну, хъинсса тIуллу дуллан кIункIу дуваншиврул:   МухIаммад Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Бусурманнава цала диндалуву яла узданма...


Дуккаву бигьа хьуншиврул

Дайдирхьунни цIусса дуккаврил шин. Жунма кIулсса куццуй, Аллагьнал ﷻ цIа кIицI ларгун, Занная кумаг чIа увкуну дуллалисса давриву лябуккугу, барачатшивугу дикIайшиву. Дуккаву ккалли дуван бучIир ца яла захIматмур даврин. Мунин бувну, ва макьалалуву цачIун дурну дуссар дук-лакисса чIумал дурккуну...