25 шин ларгунни…

25 шин ларгунни…

25 шин ларгунни…

Гьашину Дагъусттаннай бюхттулну кIицI ларгунни жула аьрщарайн ххявхсса дунияллул террористътал ххит бувния махъсса 25 шинал юбилей. Цинявннан ххуйну дакIнийссар жула халкьуннайх кьини дурксса дяъвилул гьантри. 1999 шинал иширттаву Дагъусттаннал халкьуннал ккаккан дурссия хIат-хIисав дакъасса чувшиву, цачIушиву, куннал кув бугьаву. Цила бикIайкунсса дяъви най бивкIссар сентябрь зурул гьантрай ЦIуссалакрал райондалий.

 

Яла чIявусса ливтIуссагу, бивщуссагу шиккур хьусса. ЦIуссалакрал райотделданул 32 милицанал зузалал, Аьрасатнал аьралитурал, ополчентурал ва укунмасса халкьуннал жанну дуллуссар Ватан чапхунчитурая дуручлай. Укунмагу чIявусса бакIрачIан бувкIсса ЦIуссалакрал агьулданул ялун ва кьинигу дирссар.

Ххуллункьини, сентябрь зурул 14-нний, райондалий хьунни тай иширттая бусласисса, чапхунчитурайн данди бавцIуну жанну дуллусса вирттал дакIнин бичлачисса аьпалул мажлисру. МуницIунна ва кьини кIицI лаглай бия ЦIуссалакрал район сакин хьуну 80 шин хъанахъисса юбилейгу.

Шикку гьуртту хьунни ДР-лул бакIчи Сергей Меликов, ДР-лул ХIукуматрал председательнал хъиривчу Заур Эминов, ДР-лул Халкьуннал Мажлисрал депутат Артур Исрапилов, Липецкаллал ОМОН-далул командир, полковник Сергей Сковородин, генерал Муслим Даххаев, таний ЦIуссалакрал райондалул бакIчину ивкIсса Тамерлан Оьмаев, ДР-лул экономикалул министр ХIажи Султанов, Халкьуннал Мажлисрал депутат Марат Илиясов, Дагъусттаннал энергетикалул министр Марат Шехалиев, Ккуллал ва Лакрал районнаясса делегациярду ва цаймигу бусравсса хъамал. Мероприятиярттай гьуртту хьун оьвкуну бия ЦIуссалакрал аьрщарай къучагъшиврий жанну дуллусса аьралитурал нитти-буттайн ва гъан-маччанайн.

Аьпалул мажлисру байбивхьуна ТIюхчардал шярава. Сергей Меликовлул ва ЦIуссалакрал райондалул хъунама МаматIи ХIамзатов бакIчисса делегациялул тIутIив дирхьуна ТIюхчардал шяраву жанну дуллусса аьралитурансса гьайкалдануцI.

Та аьратталсса ппурттуву Чачаннал дазуя шяравун нанисса ххуллу буручлай бивкIссар Дагъусттаннал милицанал блокпост.

Хъиривмур аьпалул мажлис хьунни «Телевышка» 715,3 м. лахъазанттуй жан дуллуминнан дацIан дурсса гьайкалданучIа. Шикку бусалардавун дагьссар, 100-хъул боевиктурайн данди бавцIуну, жандалия ка ларсун лахъазан дуручлай бивкIсса милицалтрал чIирисса кьюкьа. Таний ккаккан дурсса къучагъшиврухлу Аьрасатнал Вирттаврал цIарду дуллуссар лейтенант Халид Мурачуевлун ва сержант Мутай Исяевлун.

Щархъаву аьпалул мажлисру бувну мукьах, цинявппагу бувкIунни байрандалун хасну чIюлу бувсса ЦIуссалакрал шяраваллил майданнив. Ши-кку тIивтIуну бия Дагъусттаннал миллатирттал майданну.

Райондалул жямат барча буллалисса ихтилат бунни Республикалул бакIчинал. Ванал кIицI ларгунни 1999 шинал Дагъусттаннайн ярагъуннищалсса къачагътал ххявхсса чIумал ЦIуссалакрал райондалул жяматрал ккаккан дурсса чувшивуртту. ДакIнин бувтунни ЦIуссалакрал райондалий хьусса дяъвилул иширттаву ккаккан дурсса къучагъшивурттахлу 13 инсаннан – виваллил иширттал зузалтран ва аьралитуран, Аьрасатнал Вирттаврал цIарду дуллушиву.

– ЦIуссалакрал райондалул ца агьамсса кIану бугьлагьиссар жула республикалул оьрмулуву, чирчуссар жула тарихраву чувшиврул лажин. Сентябрь зурул 5-сса кьини ккаллиссар райондалий дакъассагу, щалагу Ухссавнил Ккавкказнавугу терроризм ххит даврин дайдихьу дурсса кьинину. ЦIуссалакрал райондалул яла хъунмур аваданшиву хъанахъиссар шикку ялапар хъанахъисса агьлу. ЗахIмат ххирасса, къучагъсса, иш багьний кьини лахъан хIадурсса. Ополчентурая, укунмасса инсантурая генералтурайн бияннин, яхIирай цала кьини лархъсса инсанталли ЦIуссалакрал жямат. 1999 шинал, цала аьрщарайн дунияллул террористътал ххяххайхту, ЦIуссалакрал райондалул 2000-нния ливчусса инсантал бувхссар ополчентурал кьюкьравун, – увкуна Республикалул бакIчинал.

1999 шинал ишру дакIнин бичлачисса, Аьрасатнал аьралунналгу, ЦIуссалакрал милицалтралгу, ополчентуралгу къучагъшивриясса ихтилатру бунни Тамерлан Оьмаевлул, полковник Сергей Сковородиннул.

– ХIакьину зу махIаттал бувну буру ЦIуссалакрал райондалул агьалинал узданшиврул, хъамал ххирашиврул. Нарив 25 шинал хьхьичIва махIаттал унна вайннал агьалинал чувшиврул ва чумартшиврул. Дагъусттан никирттайн бутан щищакIуй къавхьуссар ва къахьунтIиссар. Тай иширттаву жува ккаккан бувссар Аьрасат гуж-цIакь бусса билаят бушиву, – увкунни Сергей Сковородиннул.

Ва кьини жяматрал хъинну бусравну, хIурматрай хьунаавкьунни тай дяъвилул иширттаву хъуннасса хъар лархъсса, таний райондалул виваллил иширттал отделданул хъунаману ивкIсса генерал Муслим Даххаев.

– Ттун ххуйну дакIний дур тай чIунну, цинявппагу ттула зузалт. Тай иширттаву жанну дуллусса ттула зузалтрал ниттихъул, кулпатру итталун багьлай, дакI къумалаглай дур. 1999 шиналсса дяъвилул иширттаву буниялагу хъуннасса хъар лархъссар милицанал зузалтрал. ЧIявуссаннал цала жанну дуллуссар жува паракьатну оьрму бутланшиврул. Къучагътурал аьпа абад баву, ялун нанисса никирахь минная бусаву жула буржри, – увкунни Муслим Даххаевлул.

 

Имара Саидова

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Суал-жаваб

Чак бяличIан буван бучIисса ишру цумири? Фаризасса ва ссуннатсса чак бяличIан баврил хIукмурду личIи-личIиссар. ЦукунчIавсса багьана бакъанува чак бяличIан буван къабучIиссар, хIарамссар. Амма хъуслин зарал шавриясса нигь куннасса тагьардануву чак бяличIан буван ихтияр дуссар. Чак буллалиманан...


Гъази-Гъумучиял щейх Абу Оьбайда

НицIавкIратусса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул «Сабат» ва «Мактубат» тIисса луттирдаву кIицI ларгун дур Сайид Абу Оьбайда бин Сайид Нуруддин аль-ХIусайни аль-Гъумуки ад-Дагъистани тIисса цIа. Шичча мяйжан хъанай бур Абу Оьбайда Гъумучатусса, МухIаммад Идавсил ﷺ душнил...


25-ва тикрал бува

Маэшат гьарта хьуншиврул ишла бувайсса багьантту цIухлалими чан къашай. Миннувату яла агьаммур, гьанумур цила чIумал ххювагу чак бавури, циняр шартIру, рукнурду, адабругу щаллу дурну, хъирив дуккайсса азкардугу дурккуну.   Мукунма, маэшат гьарза хьуншиврул хъинссар зухIа-чак баву, шанан утту...


МухIаммад Идавсил ﷺ оьрмулия

Идавс ﷺ дунияллийн увкун, мунал ниттин Аминатлун ккарккун дур муная нанисса нур, лагмамур чаннагу дурну марцI дуккан дуллалисса.   Ца ппурттуву чIавасса МухIаммад ﷺ оьрчIащал тIуркIу тIий уна, муначIан увкIун малаик Жабраил, тIитIин бувну Идавсил ﷺ хъазам, мунал къюкI мусил тIясраву зам-зам...


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.     Бисмиллягьи-ррахIмани-ррахIим.   МарцIну вичIи дишара, я диндалул уссурвал, Жула Сайид Идавсил сиярдалул бусаннин. Арулдагу лухччигу, арулдагу ссавругу Цахлуну ляхъан дурсса ХIабибуллагь...