ЗахIмат ххирама Заннан ххирассар

ЗахIмат ххирама Заннан ххирассар

ЗахIмат ххирама  Заннан ххирассар

ИвкIун ур ца Аслан тIисса чIаважагьил. Га ивкIун ур Заннайн вихсса, дин-чак дувайсса инсан, амма цува чансса курчIилсса ивкIун ур.

 

Ца кьини мизитраву унува имамнал вяъзалуву ганан бавну бур дин дувайманан Аллагьнал мудан кумаг бувайшиву. Мунияр махъ Асланнул пикри бувну бур, утти цичIав къадулланна, гьарзад Аллагьнал ﷻ Цала бувантIиссар тIисса. «На Аллагьнайн вихра, чак бувара, Кьуръан буккара, мунияту Заннал ттун аьркинмур гьарца зад щаллу бувантIиссар» – тIий ивкIун ур цахьва цува. Му куццуй, цала давугу кьадиртун, щала кьини чулий агьну гьан дувайсса диркIун дур. Мунал къатлувусса дуки-хIачIиягу чан хъанан диркIун дур.

Ларгун дур гъи, дуркIун дур ссут – бакIлахъия махъун дишайсса чIун. УвкIун ур ганачIан чIаххучу Оьмар:

– Ассаламу аьлайкум, Аслан! ЛачIа батIин чIун хьунни, ачу ттун кумаг буван, винмагу гьаенсса къама булуннача.

– Вааьлайкум ассалам! – куну бур Асланнул, – на Заннайн мютIисса инсанна, ттун Аллагьнал ﷻ кумаг бувантIиссар, дуканмунилгу щаллу антIиссара.

Оьмар махIаттал хьуну, цувалу къурув лавгун ур.

Гьунттимур кьини АсланнучIан увкIун ур цама чIаххучу АхIмад:

– Ивзрав, чIаххучу! КIи дучIавай дур, ачу вацIлувун хIаллил ахъулсса датIин, тIама хIадур дуван.

Амма ганахьгу Асланнул увкуну бур:

– Юх, къаучIанна! На чак бувара, зума дугьара, Кьуръан буккара. Аллагьнал ﷻ на ккашил ивчIан къаитантIиссара.

МахIаттал хьусса АхIмадгу лавгун ур цувалу вацIлувун.

КIива-шанма гьантлува АсланнучIан увкIун ур ганал буттауссу Аьли.

– Да ттул уссил арс, на хьхьирийн най ура, цIана чавахъру бугьайсса чIунни. Ачу кумагчину, бувгьумур кIибачIинну!

– Барчаллагь, буттауссу! На Аллагьнайн ﷻ таваккал бувтсса инсанна, даву дуллан аьркиншиву дакъар, – куну бур Асланнул.

Му куццуй, кIинттулнин чунчIав къауклай, шава утту ивхьуну чIун гьан дурну дур. Ца кьини луртаннугу духларгун, цичIав дакъа ливчIун ур. Ккашилсса Аслан цала шанийгу щяивкIун, ялугьлан ивкIун ур цийнура цурда дукра хьуннин. Паракьатну ялугьлай ивкIсса жагьилнан чансса хIаллава сси бизлан бивкIун бур мизитраву вяъза буслай ивкIсса имамнайн. «Ххал барча танал щялмахъ бувсун бур, циванникьай Аллагьнал ﷻ ттун кумаг къабуллалисса!», – тIун ивкIун ур цахьва цува.

Пикри хьуну бур щичIан-унугу дукралухун хъамалу гьан. Га яхъанахъисса кучалий бивкIун бур ХIусман тIисса угьарасса адиминал къатта. Асланнун кIулну бивкIун бур ХIусман хъинну иман цIакьсса, даврия нигьа къаусайсса, гьарцаманан кумаг буван ччисса, мудан зузисса инсан ушиву. «ХIусманнун хъамал ххирассар, ухханнача таначIан», – тIисса пикрилущал Аслан цала дарвазалува увккун ур.

– Ассалам аьлайкум, чIаххучу! – тIий увххун ур Аслан ХIусманнул хIаятравун.

– Вааьлайкум ассалам, Аслан, нану, ухху къатлувун! – оьвкуну бур ХIусманнул.

ХIусманнул га супралух щяивтун, уччиннин дукан увну ур. Ккашил хьусса Асланнун «бисмиллагь» учингума хъама бивтун, дукралул ялун агьну ур.

Дукра дуркуну махъ Асланнул цIувххуну бур чIаххучунахь:

– Буси, ХIусман, Аллагьнан циванна ина ххирасса, на циванна къаххирасса? Нагу гьаксса дин-чак дувара, амма на мискинну ливчIун, зумув бишинсса кьавкьсса ччатIул касаквагу бакъа ура! Му цукунсса тIайладакъашивур?

ХIусманнул чансса пикригу бувну, укунсса жаваб дуллуну дур:

– ТтучIа думур – гьарзад Аллагьналли дуллусса. Заннан жува ххирассару. Амма жунмагу къабучIиссар кIиссурайх кIисса къабишлай щябикIан. ХIазран бакъархха «хIарачатран барачат» учайсса. ХIарачат баву – жула иш, хIасил даву – Аллагьнал иш. ХIарачат булува, вингу Аллагьнал ﷻ кумаг бувантIиссарча. ХьхьичIва-хьхьичI Заннахь кумаг чIа учин аьркинссар, яла зий улукьин. Танмалтал Аллагьнан ﷻ къаххирассар, мукунминнан кумаг къабувайссар.

Нач хьуну дур Асланнун. Барчаллагьгу увкуну, пикрирдавун агьну зана ивкIун ур цачIана. Шавай увкIукун, цал иссавугу дурну чак бувну бур. Яла Аллагьнахь ﷻ багъишла итигу увкуну, кумаг чIа куну бур.

Мунияр махъ Аслан аххана хьуну, хъиннува чялишну дингу дуллай, чIахху-чIарахминнан кумаг буллай, царагу давриягу махъунай къахъанай яхъанан ивкIун ур. Занан ивкIун ур къурувгу, вацIлувунгу, хьхьиривунгу – цащава шайкун хIарачат буллан ивкIун ур. Аллагьнайн щукру бувангу хъама къабитайсса бивкIун бур.

Му куццуй, хъиривмур кIинттул ганачIа цаннассагу, мюхтажминнан дулунссагу бакIлахъия хьуну дур.

БувчIуну бур Асланнул Аллагьнайн ﷻ таваккал бутаву – му танмалшиву дакъашиву.

 

Муслимат Аьлиева

2026-02-01 (Шяъбан 1447 ш.) №2.


Идавстурал касмурду

Жула диндалин бувну, зузаву му так арцу лякъаву къаккаллиссар, Аллагьнайн ﷻ эбадат даврийнгу кIура даяйссар. ХIарамсса даву дурну ляркъусса хъусгу хIарамссар, мунил жула цинярда эбадатругу зия дувайссар. Жула хъус хIалалсса чIумал Заннал барачатгу бишайссар.   ХIалалсса касму ва пиша бушиву...


Нуххуву дурсса дуаь

Ибну Оьмардул бувсун бур цанма МухIаммад Идавсия ﷺ бавсса хIадис (бусала): – Ца чIумал зуяр ччяни ялапар хъанай бивкIсса шама инсан аьрххилийн бувккун бур. Най бивну бур ца нуххучIан. Хьхьу дутан пикри хьуну, гивун бувххун бур. Му чIумал гужсса гъарал ларчIун, ххяллуя хъунмасса кьун багьну,...


БахIулул ва янил шаврил лишанну

Кьуръан ккалай инсантал хъин бувайминнал бусаврин бувну, хIакьинусса кьини халкьуннаву хъинну ишла хьуну бур бахIурду баву ва янил шаву. Ми иширттал хIакъираву инсантуран чIявучин тIайласса кIулшигу къадикIай. Мунияту, ва макьалалуву кIицI лаганну бахIу бувсса ягу янил хьусса инсан цукунсса...


Аькьлукарнал насихIатру

Ттизаманнул Сириянал диндалул аьлимчу АхIмад Шарифлул бувсун бур укунсса бусала.   Ца инсаннал цIувххуну бур аькьлукарнахь: «Инсантураву яла махIатталмур цумур хасиятри?» Аькьлукарнал жаваб дуллуну дур: Инсантуран оьрчIшиву бизар хьуну, анаварну хъуни хьун ччан бикIай, амма...


Барча баву

  Ас-саламу аьлайкум ва рахIматуллагьи ва баракатугьу, ххирасса уссурвал ва ссурвал, хIурмат лавайсса жямат!   ДакIнихтунусса ххаришиврущал барча тIий ура жула ялун нанисса Рамазан барз – зума дугьаврил, Кьуръандалул, цIимилул ва ялтту бучIаврил барз. Ва Заннал Цала лагътуран буллусса ляличIисса...