Кьянкьами ва заэвми

Кьянкьами ва заэвми

МухIаммад Идавсил ﷺ увкуссар: «Аллагьнал ﷻ хьхьичI гуж бусса бусурманчу хъинссар ва Заннан ххирассар заэвманаяр, амма миннаву кIиннавурагу хъиншиву дуссар».

 

Гуж бусса бусурманчу цумари учирча, диндалул аьлимтурал бувчIин бувну бур кIа хIадисраву бувсмур так чурххал кьуватрая бакъашиву. Мяйжаннугу гуж бума цумари учирча, хьхьичIва-хьхьичI кьянкьасса цIакьсса хасият, карчI-танмалшиву дакъасса, адиминашиву дусса инсанни. Гьанттайннин спортзалданува къауккайсса, амма цала кIюрххил чак чIумуй та бувссарив хъама бивтманайн гуж бусса инсан учин къабучIиссар.

 

Бусала

– Дадай, на бувххунна, ва захIматсса оьрмулия бизар хьуну бура, чурххаву ва дакIниву гуж къаливчIунни, Оьрмулуву цукунчIав бигьашиву хъанай дакъар, ци банссарив къакIулли, - тIий душ бивкIун бур цила ниттихь цIуру-кIуру тIий шикаят буллай.

Ниттил ганин жаваб къадуллуну, хъуни бакъасса шанма кIункIур цIарай бивзун бур. Цаннивун дуртун дур къур, гамуниву ккунук бивхьуну бур, шамулчинмунивун кофе дирчуну дур.

Чансса щарангу бивтун, дуккан дурну дур къур ва ккунук, кофегу исттикандалувун дуртIуну дур.

– Ци дахханашиву хIисав хьур? – цIувххуну бур ниттил душнихь.

– Къур ва ккунук шавхьунни, кофегу щинаву дярххунни.

– Юх, ттул душ, ина дахьва ялттутува бурувгунна. Бургу шиккун – кьянкьасса къур кIирисса щинал кIукIлу ларгунни. Хьюмусса ккунук кьянкьа хьунни. Ялун буруган цичIав дахханашин къачIаларчагу, канакисса чIумал жунма му кIул хьунтIиссар. Му куццуй, цара ца кIиришиврул къур кIукIлу дурунни, ккунук кьянкьа бувунни. Мукунма инсанталгу, - ялун бурган гужсса, цIакьсса инсангу оьрмулувусса иширттал кIукIлу буван бюхъайссар. КIукIлусса инсангу бюхъайссар цIакь хьун.

– БувчIунни дадай. Амма вин кофе хъама диртунни. Ванин хьумуния ци учинна?

– Му яла махIатталмурди! Кофе дярххуну, щинал тIингу, ранггу, кьанкьгу даххана дурну, нахIусса хIачIиялийн кIура даен дурунни. БикIайссар ляличIисса гуж бусса инсантал, цала лагма-ялттумур даххана дурну, хъиннура ххуй дувайсса. Цивппа цукун захIматсса иширавун багьарчагу, бакI хьхьичIун къадуртун, мюнпат ласайссар.

Муслимат Аьлиева

2026-02-01 (Шяъбан 1447 ш.) №2.


Идавстурал касмурду

Жула диндалин бувну, зузаву му так арцу лякъаву къаккаллиссар, Аллагьнайн ﷻ эбадат даврийнгу кIура даяйссар. ХIарамсса даву дурну ляркъусса хъусгу хIарамссар, мунил жула цинярда эбадатругу зия дувайссар. Жула хъус хIалалсса чIумал Заннал барачатгу бишайссар.   ХIалалсса касму ва пиша бушиву...


Дахху-ласулиясса хIадисру

Исламраву дуссар оьрмулул гьарца иширан ккаккан дурсса низамру. Дуссар низам дахху-ласулулгу. МухIаммад Идавсил ﷺ жунма тамансса насихIатру бувну бур, хъус машан ласаврия ва даххаврия аькьилну бувсун, аьдилшиврий, тIайлашиврий, щялмахърая личIлулну бикIаврий хъунмур чIурчIав дурну.   Жу...


Заннал неъмат

Гьарца кьини инсан хьуна акьлай ур микробирттащал. Гайннуву чансса бакъар цIуцIавуртту, азарду сукку дувайссагу. Мукунсса микроорганизмардащал талан Аллагь Тааьланал ляхъан дурну, инсаннал чурххаву дирхьуну дур иммунитет.   Ттизаманнул хъиривлаявурттайн бувну, дунияллийсса халкьуннава...


Бувккума багъишла итайссар

Кьуръан буккаву – эбадатирттава ца яла ххирамур ва чири гьарзамурди. Кьуръан мудан ккалай хъинссар – дяхтта ва хьхьувай, сапарданий ва ичIува, мизитраву ва даврий. Жулва салихIсса буттахъалгу мукун буккайсса бивкIссар. Миннал хIарачат бувайсса бивкIссар Аллагьнал Лу бюхъайкун чIявуну...


Кьамулмур цадакьа

Цадакьа тIисса мукъул мяъна хъинну гьартассар: ванивун буххайссар фаризасса закат ва инсаннан ка-кумаг баву. Инсаннал цува АллагьначIан ﷻ гъан хьуншиврул цаманнан хъус дулаврин учайссар цадакьа (аьрабрай – «садакьа»). Диндалул аьлимтурал луттирдаву ва мукъуйну чIявучин ккаккан...