Кьянкьами ва заэвми

Кьянкьами ва заэвми

МухIаммад Идавсил ﷺ увкуссар: «Аллагьнал ﷻ хьхьичI гуж бусса бусурманчу хъинссар ва Заннан ххирассар заэвманаяр, амма миннаву кIиннавурагу хъиншиву дуссар».

 

Гуж бусса бусурманчу цумари учирча, диндалул аьлимтурал бувчIин бувну бур кIа хIадисраву бувсмур так чурххал кьуватрая бакъашиву. Мяйжаннугу гуж бума цумари учирча, хьхьичIва-хьхьичI кьянкьасса цIакьсса хасият, карчI-танмалшиву дакъасса, адиминашиву дусса инсанни. Гьанттайннин спортзалданува къауккайсса, амма цала кIюрххил чак чIумуй та бувссарив хъама бивтманайн гуж бусса инсан учин къабучIиссар.

 

Бусала

– Дадай, на бувххунна, ва захIматсса оьрмулия бизар хьуну бура, чурххаву ва дакIниву гуж къаливчIунни, Оьрмулуву цукунчIав бигьашиву хъанай дакъар, ци банссарив къакIулли, - тIий душ бивкIун бур цила ниттихь цIуру-кIуру тIий шикаят буллай.

Ниттил ганин жаваб къадуллуну, хъуни бакъасса шанма кIункIур цIарай бивзун бур. Цаннивун дуртун дур къур, гамуниву ккунук бивхьуну бур, шамулчинмунивун кофе дирчуну дур.

Чансса щарангу бивтун, дуккан дурну дур къур ва ккунук, кофегу исттикандалувун дуртIуну дур.

– Ци дахханашиву хIисав хьур? – цIувххуну бур ниттил душнихь.

– Къур ва ккунук шавхьунни, кофегу щинаву дярххунни.

– Юх, ттул душ, ина дахьва ялттутува бурувгунна. Бургу шиккун – кьянкьасса къур кIирисса щинал кIукIлу ларгунни. Хьюмусса ккунук кьянкьа хьунни. Ялун буруган цичIав дахханашин къачIаларчагу, канакисса чIумал жунма му кIул хьунтIиссар. Му куццуй, цара ца кIиришиврул къур кIукIлу дурунни, ккунук кьянкьа бувунни. Мукунма инсанталгу, - ялун бурган гужсса, цIакьсса инсангу оьрмулувусса иширттал кIукIлу буван бюхъайссар. КIукIлусса инсангу бюхъайссар цIакь хьун.

– БувчIунни дадай. Амма вин кофе хъама диртунни. Ванин хьумуния ци учинна?

– Му яла махIатталмурди! Кофе дярххуну, щинал тIингу, ранггу, кьанкьгу даххана дурну, нахIусса хIачIиялийн кIура даен дурунни. БикIайссар ляличIисса гуж бусса инсантал, цала лагма-ялттумур даххана дурну, хъиннура ххуй дувайсса. Цивппа цукун захIматсса иширавун багьарчагу, бакI хьхьичIун къадуртун, мюнпат ласайссар.

Муслимат Аьлиева

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Дагъусттаннайн дурксса кьини

Апрель зурул байбихьулий Дагъусттаннай гужсса гъараллу лачIлай, марххалтту буллай, хъунисса зараллу хьунни инсантурал къатта-къушлин, хъу-лухччилун, ризкьилун, ххуллурдан. Инттухунмай бувсса кIусса марххалттанул Хъусращиял ва Ккуллал шяраваллан хъунисса зараллу биян бунни, гъараллая хъунмасса зарал...


Шанугу - неъмат

Шанашаву – Аллагьу Тааьланал жунма буллусса хъунмасса неъмат хъанай бур. Шанашисса чIумал инсаннал чурх ва къюкI дигьа лаглай дур, инсан игьалаглай ур. Гьарца затираву кунна, шанан утту ишавривугу дуссар цилла адабру:   1) ХъатIан чак бувну махъ аьркин бакъасса гъалгъарду къабуллай,...


Суал-жаваб

БучIиссарив мизитраву чIирайн ттиликI рирщуну шанан? Мизитраву шанан бучIиссар инсан «джунуб» хьуну (чурх шюшин, гъуслу буван аьркинну) акъахьурча ва гиву чак буллалиминнахун ахчилай, гай къума буллай акъахьурча. Вай шартIру биттур къадуварча, мизитраву шанан къабучIиссар,...


Мяърипат ва тарбия

Ххуйсса хасият, тIул-тIабиаьт, адав дуну оьрчI, душ тарбия баву – му хъанахъиссар буттал цалва авладран дуллалисса хъинну кьимат лавайсса зат. Мукунсса тарбия дулаврил гьануну хьун аьркинссар жулва оьрчIру чIивину бунава мий хъуни хъанахъиссаксса минная инсаншиву дусса, хасият ххуйсса халкь...


Дяъвигу, дингу

Аьрай, ярагъ бакъассагу, аьркинни дакIнил кьянкьашивугу, гуманитар кумаграцIун рувхIаниймур кумаггу. Ва кIанттул агьамшиву чIалай, жулва аьралийтурал чIарав бацIан, дакIниймур ласун 2024-ку шиная шинмай диндалул къуллугъчиталгу заназиссар СВО-райн. Мукунминнавасса ца ур 5-мур армиялул...