Кьянкьами ва заэвми

Кьянкьами ва заэвми

МухIаммад Идавсил ﷺ увкуссар: «Аллагьнал ﷻ хьхьичI гуж бусса бусурманчу хъинссар ва Заннан ххирассар заэвманаяр, амма миннаву кIиннавурагу хъиншиву дуссар».

 

Гуж бусса бусурманчу цумари учирча, диндалул аьлимтурал бувчIин бувну бур кIа хIадисраву бувсмур так чурххал кьуватрая бакъашиву. Мяйжаннугу гуж бума цумари учирча, хьхьичIва-хьхьичI кьянкьасса цIакьсса хасият, карчI-танмалшиву дакъасса, адиминашиву дусса инсанни. Гьанттайннин спортзалданува къауккайсса, амма цала кIюрххил чак чIумуй та бувссарив хъама бивтманайн гуж бусса инсан учин къабучIиссар.

 

Бусала

– Дадай, на бувххунна, ва захIматсса оьрмулия бизар хьуну бура, чурххаву ва дакIниву гуж къаливчIунни, Оьрмулуву цукунчIав бигьашиву хъанай дакъар, ци банссарив къакIулли, - тIий душ бивкIун бур цила ниттихь цIуру-кIуру тIий шикаят буллай.

Ниттил ганин жаваб къадуллуну, хъуни бакъасса шанма кIункIур цIарай бивзун бур. Цаннивун дуртун дур къур, гамуниву ккунук бивхьуну бур, шамулчинмунивун кофе дирчуну дур.

Чансса щарангу бивтун, дуккан дурну дур къур ва ккунук, кофегу исттикандалувун дуртIуну дур.

– Ци дахханашиву хIисав хьур? – цIувххуну бур ниттил душнихь.

– Къур ва ккунук шавхьунни, кофегу щинаву дярххунни.

– Юх, ттул душ, ина дахьва ялттутува бурувгунна. Бургу шиккун – кьянкьасса къур кIирисса щинал кIукIлу ларгунни. Хьюмусса ккунук кьянкьа хьунни. Ялун буруган цичIав дахханашин къачIаларчагу, канакисса чIумал жунма му кIул хьунтIиссар. Му куццуй, цара ца кIиришиврул къур кIукIлу дурунни, ккунук кьянкьа бувунни. Мукунма инсанталгу, - ялун бурган гужсса, цIакьсса инсангу оьрмулувусса иширттал кIукIлу буван бюхъайссар. КIукIлусса инсангу бюхъайссар цIакь хьун.

– БувчIунни дадай. Амма вин кофе хъама диртунни. Ванин хьумуния ци учинна?

– Му яла махIатталмурди! Кофе дярххуну, щинал тIингу, ранггу, кьанкьгу даххана дурну, нахIусса хIачIиялийн кIура даен дурунни. БикIайссар ляличIисса гуж бусса инсантал, цала лагма-ялттумур даххана дурну, хъиннура ххуй дувайсса. Цивппа цукун захIматсса иширавун багьарчагу, бакI хьхьичIун къадуртун, мюнпат ласайссар.

Муслимат Аьлиева

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


ХIабибнал ﷺ дуниял кьадитаврил бусала

Ца хавар бусанда, вичIи дишара Кьуръан-хIадис бувсун къабувчIайминнан, Аьжам шеъри бувну ХIабиб ﷺ кIицI анда Цал шафааьт жунма бияйрив ккаккан. Муъжизатру буслай гъалгъа буварча, КIивагу иттату макь экьи лагай, Цув кIицI лагаврийну ихтилат барча, Вай кьянкьасса дакIру кIукIлу хьун...


Аькьилсса бусаларду

  Нитти-буттал дуаь Ца аьлимчу-щейхначIа ккалаккисса мутааьлимнал ганахь миннат бувну бур цахара дуаь дувакьай, куну. «Ттул дуаь Аллагьнал ﷻ кьамул къадувантIиссар!» - баян бувну бур щейхнал. Мутааьлимтал махIаттал хьуну бур, цанчирча, дуаь чIа увкума ивкIун ур дуккавриву...


Таваккулданиясса мусил махъру

    Таваккулданул мяъна дурчIин дуллалисса калимартту:   Идавсил ﷺ увкуссар: «Халкьуннаву яла гужма хьун ччиманал Аллагьнайн ﷻ таваккул бутича». ЯхIъя ибн Муа́ьзлухь цIувххуссар: «Инсан таваккул бутайману та ккаллиссар?» «Цала Заллуну Аллагь ﷻ...


ЛирчIсса зумарду

Гьарца бусурманчунан кIулну бикIан аьркинссар хъирив лахъан дуллалисса эбадатгу, чIумуй дурмургу ца даражалий къадикIайшиву. Мунияту учайссар жагьилну унува дурмур хъинссар, хъунав хьукун дурмунияр, куну.   Мунин бувну, зумарду цила чIу-мал дургьуну щаллу дуван хIарачат бан аьркинссар....


ЧIун ва иман

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIабтал бавтIсса кIанттавату ппив къашайва тIар сура «аль-Аьср» къабувккуну. Ва бур Кьуръандалул ца яла кутIамур сура, цинугу шанма аят бусса. Ванил цалчинмур аятраву Заннал увкуну бур (мяъна): «Хъа буллай ура ахттакьун чIумуйн».   Аллагьу...