Укуннасса къари-бава

Укуннасса къари-бава

КIия дус – Аьли ва Оьмар – кьатIув бялахълай бия. Гайннал чIарах кIусса чантайлущал ца къари най дия. ЧIалай бия ганин захIматну бушиву.

– Оьмар, дугьила ва ттул телефон, – куну, Аьли левчуну лавгуна къаричIан, канихьсса чантай лавсун, шаппай биян бан кумаг бувуна.

Дус зана шайхту Оьмардул цIувххуна:

– Та вил мяммал дадаяв?

– Дакъая.

– ЧIаххущардив?

– Дакъар.

– Туну маччассарив?

– Ярч ттун та щил цурив къакIулли, укуннасса къари-бава дия. Кумаг так мачча-чIарахминнан бакъа буван къабучIихрав! – увкуна Аьлил.

Оьмардун нач хьуна, цала гукун дакIнихтуну щинчIав кумаг къабайнутIий.

 

ОьрчIал кумаг

Ца канихь чантай бия,

Гамунихь аьсав дия.

Дигьалаглай, щяв дихьлай,

Къари-бава най дия.

 

Куннал пакьир учайва,

Амма кумаг къабайва.

ЩихьчIав кумаг ба чингу

Дия га намус хъанай.

 

Шарда утту къадирхьун

Чунна пакьир чинссар тIий.

Шарда утту диширчан,

Уруганма акъая.

 

Дарсирдайн ххуллийх найсса

ОьрчIаран му ххал хьуна,

Куннаща кувгу ласлай,

Къарин кумаг бувуна.

 

Машинарттуксса халкьру

Халкьруксса машинартту,

БакIругу чулий дургьун

Лагайва чIарах бувккун.

 

Шардайгу диян дурна,

ОьрчIругу зана хьуна.

Зукьлай барчаллагьирай

Къари бава ларгуна.

 

Амма цивппа мий оьрчIру

Дарсирдайнгу чIал хьуна.

ТанмихI буван ччай миннан

Муаьллим цIухлан ивна.

 

– Бусияра тти классрахь,

Зу циван чIал хьуссарув?

Ххуйну лахьлайсса оьрчIал

Ци багьана бивкIссарив?

 

– Ххуллийх нанисса къарин

Жун багьуна кумаг бан,

ЦIими хьуна жун кIаний

ЗахIматну най дуну тIий.

 

– Агар му тIайлахьурчан,

Хъунанал хIурмат баву

Му вирттаврал дай давур,

Зу багъишлассар мудан.

 

Оьрмулул хъунаманан

Кумаг баву тIайлассар.

Циняв оьрчIан-душваран

КIулну бикIан аьркинссар.

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


Идавс ﷺ увсса къатта

Маккалул Бану Гьашим тIисса махIлалий буссар гьарцама бусурманчунал дакIниву ляличIисса кIану бугьлагьисса къатта. ХIакьину шикку библиотека бур, аммарив ца заманай ва кIанай бивкIссар щала дунияллул тарихрайн асар биян бувсса инсан – МухIаммад Идавс ﷺ ниттил увсса къатри. Идавсил ﷺ тухум...


Хъинсса тIул-тIабиаьтраясса калимарду

Хъинсса тIул-тIабиаьтран хас бувну буссар тамансса, мусил багьасса махъру. Шикку чичинну миннувасса цаппара, гъафлатравун дахьларгсса дакIру кIукIлу хьуну, хъинсса тIуллу дуллан кIункIу дуваншиврул:   МухIаммад Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Бусурманнава цала диндалуву яла узданма...


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.   (Дайдихьу хьхьичIмур номерданий)   Ружмарданул чак бувну камилну кьаст дуруна, Цалва-цалва агьлулухь хIалал бити увкуна. Къумамий тархъан бувну душманмий дакьил бувну, Цайва-цайва ялувсса хIакьру тIайла...


Аькьлукартурал махъру

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIаб Аьбдуллагь ибн Масъоьдлул увкуну бур: «Халкьуннал учай ххаллилсса махъру. Махъру ва тIуллу цасса инсанни талихIрайн уккантIисса. Махъру тIуллаха къалавхьхьума – аьй дуван лайкь хьумари».   Аьбдуллагь ибн Аьмрдухьхьун ца инсаннал буллуссар джигьадрал хIакъиравусса суал....


Заннайн мютIисса кулпат

Кулпатрал оьрмулуву хъунмасса кIану бугьлагьиссар ласнал ва щарссанил дянивсса дакьаврил (гармониялул). Мунил хъунмур биялагу хъаннихьри. Ва макьалалуву бусанну цаппара маслихIатру, кулпат дакьаврил хIалданийн бучIан баву бигьа дуллалисса, цанчирча, мукунсса кулпатраву паракьатшиву, рахIатшиву ва...