Зун кIулссияв?

Зун кIулссияв?
  • Ислам тIисса мукъул ца агьаммур мяъна – «Аллагьнайн ﷻ мютIи шаву», – тIиссар.
  • Аллагьнал дуссар 99 Бюхттулсса ЦIа, гьарцаннулгу личIи-личIисса мяъна дусса.
  • «Алгебра» тIисса махъ хьуссар аьрабрайсса «аль-джабр» тIисса, бусурманнал аьлимтуращал Европанавун бувкIсса мукъуя.
  • ХIакьину щала дунияллий ишла бувайсса цифрарду сакин бувссар бусурманнал аьлимтурал. «Цифра» тIисса махъ цуппагу хьуссар аьрабрайсса «сифр» тIисса мукъуя, мунил мяънагу – «ноль».
  • ХIакьинусса кьини яла чIявуми бусурман бусса хIукумат хъанахъиссар Индонезия. Ганил хъирив Пакистан, Индия ва Бангладеш.
  • Дунияллий чIявуми бусурман аьжамталли (аьраб бакъами), аьраб дахьва 15% хъанахъиссар.
  • ЦIанасса заманнай сайки гьарца билаятрай бусурман ялапар хъанай буссар.
  • Дунияллий цалчинми фармацевтикалул саняткартал бувкссар Исламрал хIукуматирттава.
  • ЖугьутIиял ва христианнал диндалувусса циняв идавстал Исламравугу кьамулссар, цаннайннагу инкаршиву къадувайссар.
  • Гьарца шинал Маккалив ХIаж буван бучIайссар 2,5 миллиондалийн бивсса бусурман.
  • Бусурманнал календарь 10 гьантлул кутIассар Григориан календарьданияр. Мунийн «Гьижралул календарь» учайссар, МухIаммад Идавс ﷺ Маккалия Мадиналив ивзсса (Гьижра бувсса) чIумуя шинмай байбишин бувнутIий.
  • Жула диндалуву дуссар кIира Хъун Байран – Зумаритавал кьини (Эд аль-ФитIр) ва Кьурбан-байран (Эд аль-АдхIа).
  • Адам идавсия байбивхьуну МухIаммад Идавсин ﷺ бияннин Аллагьнал ﷻ гьан бувссар 124000 идавс. Кьуръандалуву миннавасса 25-ннал цIарду кIицI ларгун дуссар.
  • Дунияллийсса циняв бусурманнайн ца мукъуйну «уммат» (ягу «умма») учайссар. Жува циняв МухIаммад Идавсил ﷺ умматру.

 

ХIадур бувссар Ю. Оьмаровлул

 

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.     Бисмиллягьи-ррахIмани-ррахIим.   МарцIну вичIи дишара, я диндалул уссурвал, Жула Сайид Идавсил сиярдалул бусаннин. Арулдагу лухччигу, арулдагу ссавругу Цахлуну ляхъан дурсса ХIабибуллагь...


Гъази-Гъумучиял щейх Абу Оьбайда

НицIавкIратусса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул «Сабат» ва «Мактубат» тIисса луттирдаву кIицI ларгун дур Сайид Абу Оьбайда бин Сайид Нуруддин аль-ХIусайни аль-Гъумуки ад-Дагъистани тIисса цIа. Шичча мяйжан хъанай бур Абу Оьбайда Гъумучатусса, МухIаммад Идавсил ﷺ душнил...


25-ва тикрал бува

Маэшат гьарта хьуншиврул ишла бувайсса багьантту цIухлалими чан къашай. Миннувату яла агьаммур, гьанумур цила чIумал ххювагу чак бавури, циняр шартIру, рукнурду, адабругу щаллу дурну, хъирив дуккайсса азкардугу дурккуну.   Мукунма, маэшат гьарза хьуншиврул хъинссар зухIа-чак баву, шанан утту...


Къатлуву барачат

Бур ца-цавай къатри, личIину авадансса ва хъуслил бувцIусса бакъахьурчагу, гиву бигьану ссихI ласун шайсса, дакI дигьа лагайсса. Гивун буххайхту кIул шай: шиву рахIатшиву, барачат, гъелишиву дур. Мукунма, хьунабакьай цаймигу – ххирасса хъус-кьайлул бувцIусса, марцIшиврул пар-пар тIисса, амма...


Аькьлукар ва халиф

Халиф Гьарун Рашидлул заманнай ивкIун ур Багьлюль тIисса салихIсса аькьлукар. Халиф чIун-чIумуй ганащал хьунаавкьуну ихтилат бувайсса бивкIун бур. Гьаруннул хъярч бувсса чIумалгу Багьлюллул хъинну аькьилсса жавабру дулайсса диркIун дур.   Ца кьини халифнал Багьлюль цачIана учIан увну,...