ЩяйтIаннущал лачIун увкма

ЩяйтIаннущал лачIун увкма

ЩяйтIаннущал лачIун увкма

ХIасанул Басрил бувсун бур укунсса хавар:

Муса идавсил заманнай ивкIун ур ца салихIсса адимина, хьхьу ва кьини цала къатлул магъуй чак-эбадат дуллаллисса. Ца кьини ганахь бувсун бур пулансса багъраву халкь мурхьирайн икрам буллай бушиву.

 

Му иш кIул хьусса адимина рикIгу ларсун авчуну ур та мурхь бутан. Багъравун ивну мурхьирачIан гъан хьусса кIанай ганан ккавккун ур ца къужа. Га бивкIун бур инсаннайн кIура бавсса щяйтIан. Къужлул цIувххуну бур: «Ина ва багъравун циван увкIра?». Ганал бувчIин бувну бур халкьуннал икрам къабулланшиврул мурхь бутан най ушиву.

– Ина мунийн икрам буллай акъарахха! Кьабити, мабутав! – тIун бивкIун бур иблис.

Аллагьнал ﷻ лагъ рязи къавхьуну ур. Яла щяйтIан ганайн ххявххун лув увтун ур. Му куццуй гай куннащал ку бивну, инсаннал иблис щяв бувтун, рикIирах ганил бакI дутан хIадурну ивкIун ур.

Микку къужлул лергъ куну бур:

– Миннатри, цIими бува, на маивчIара, мурхьгу мабутав. Мунихлуну вин гьарца кIюрххил кIараллил лув мусил ашрапи ляхълантIиссар.

Га адимина личIину хъус ххирасса инсан къаивкIун ур, амма ганан ччан бивкIун бур мяйжаннугу къужлул тIимур тIайласса бурив ххал бан. Рязи хьуну ур.

Гьунттимур кIюрххил мяйжаннугу цала бакIрацI ашрапи лявкъуну бур. Му куццуй тамансса гьантри хьуну бур. Ца кьини муданна кунна кIараллул лув ка ита даркьукусса, гилу цичIав къаляркъуну дур. Гьунттимур ва саранумур кьинигу мукунма ашрапи къалявкъуну бур. БувчIуну бур цува хъяврин увшиву.

Сси бивзсса адиминал дуккан дурну цала рикIгу авчуну ур утти чара бакъа мурхь къабувтун къабитанна тIий.

Гава куццуй иблис хьхьичIун бувккун бур. Биллан бивкIун бур. Ва ххуллух щяйтIаннул инсан бигьану лув увтун, ух увну ур.

МахIаттал хьусса адиминал цIувххуну бур:

– Га кьини ина ттуяр заэвну ияв, утти ттуща вин цичIав бан бюхълай бакъар. Ва ци ишри? – куну.

Къужлул увкуну бур:

– Вин кIуллив на цу уссарив? На иблисра. Ина цалчин увкIсса чIумал вил дакIниву марцIсса ният дия – Аллагьнахлуну ﷻ сси бивзун, халкьуннал икрам къабулланшиврул мурхь бутанна тIисса. ЦIана тIурча, вин сси бивзунни бакIрацI ашрапи къалявкъунутIий. ДакI-ниву марцIсса ният дакъаминнаяр на бигьану ххув шайссара! Амма Аллагьнахлуну ﷻ хъинсса даву дуллалиманахун бахчин ттуща къашайссар.

 

Аминат Аьлиева

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


Хъинсса хасият – диндалул аслу

Хъинсса хасият думанан муния хайр бияйссар дунияллий ва ахиратраву, муния бувсун бур хIадисраву. Ца чIумал Аьббаслул Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Я Расулуллагь, вий аякьа дуллай ивкIунтIий АбутIалиблун ахиратраву мюнпат биянтIиссарив?» «БиянтIиссар, ттуй аякьа къадурссания, га...


Чак зия буваймур

Кьасттирай чаклил рукну, шартI кьадитарча чак зия шайссар. Ягу кьасттирай ххишала рукнурду дуварча: сужда-рукуъ куннасса, зия шайссар.   Кьуръан, зикри, дуаь дакъасса цамур гъалгъа кьасттирай барча зия шайссар. Кьасттирай хъян ивкIун, аьтIун ивкIун, цIуру-кIуру бувну, уф-агь увкуну, кIира...


Неъматрал кьимат

Ца билаятрай къурагъсса шин хьуну, щин чан хьуну диркIун дур. Гиккусса ца мискинсса адиминан пикри хьуну бур, щин дукканхьуви тIий, аьрщараву къуй дуккан. Дуклай чансса куртI шайхту лявкъуну бур ссаллив бувцIусса хъунмасса буттукьа.   Га тIивтIусса адимина хIайран хьуну ливчIун ур гиву думур...


Арулва махъ

Хъунасса аьлимчу, дурккучу Абу-Лайслул увкуссар: «Цума инсаннал лавхьхьурив арулва махъ, му инсан икIантIиссар Аллагьналгу ﷻ малаиктуралгу хьхьичI даража лавайну, ва Аллагьнал ﷻ мунал бунагьру багъишла битантIиссар, гай бунагьру хьхьиривусса хьаманияр чIявусса бухьурчагума.   Вай...


Сафар барз

Сафар барз – бусурманнал календарьданул кIилчинмур барзри, му байбишайссар мухIаррам зурул хъирив. «Сафар» тIисса мукъул мяънагу – «хъахъи лагаву» ягу «бачIва шаву» тIиссар. Литературалул чулуха ва махъ аьрабрая таржума буллай бур «щютI тIисса...