Оьрмулул мурад

Оьрмулул мурад

Жунма гьарцаннан кIулну бикIан аьркинссар жува ва дунияллийн циван бувкссарув. ЧIявусса инсантал, хаснува философтал, бикIай луглай оьрмулул мурадрах, амма инсаннал аькьлулул ссуссукьушиврул цIаний, цала дакIнин ччимур оьрмулул мурад бухьунссар тIисса хIукмулийн бучIай. Миннахь цIуххирча, оьрмулуву яла агьаммур хъанай бур цукунчIавсса захIматшивуртту къаккарккун, тяхъану, мискиншиву дакъа ва дунияллийсса гьантри ва шинну гьан даву.

 

Амма мукунми чIалан бикIай Аллагь ﷻ ушиву къакIулсса ягу кIулну бунува пикрибакъашиву дуллалисса кунма. Ттула оьрмулул мурад цукунссар тIисса суал цахьхьунма цала къабулайсса инсан ччай уссар ва дунияллий шайкун кайп буллай оьрму бутлан, гьунттий-сарану бучIантIимунил ялув ургъил бакъа. Миннан хъама битан къабучIиссар Кьуръандалуву бушиву укунсса Аллагьнал ﷻ махъру (мяъна): «На жиндри ва инсантал ляхъан бував так Ттуйнма мютIину бикIаншиврул» Ва аятрава бувчIлай бур, дунияллий хъус-маэшат баву бакъасса, Аллагьнайнгу ﷻ эбадат дуллан аьркиншиву – мунивури бусса жула оьрмулул кьастгу, мурадгу. Ва аятрал ялув пикри бувукун бувчIлан бикIай цаппара Аллагьнал ﷻ лагътал бушиву Заннал ﷻ цайва бивхьусса буржругу биттур буллай, яламур чIун цала дунияллул маэшатран харж дуллалисса.

Буссар цамур халкьуннал журагу, цамур аятрал тIимур бувчIусса (мяъна): «Аллагьнал кIура баян бувайссар оьрму бивкIулийн, зувату хъинбалартту бавриву яла хьхьичIунма цума урив ххал буваншиврул». Ва аятраву тIимур вив лавсъсса бусурмантал бикIайссар бястлий кунма хъинбалартту буллай, цивппа ляхъан бувсса ЗанначIан ﷻ гъан хьуншиврул.

Ва куццуй, циняв халкь личIи буван бучIир шанма журалийх: цавай – диндакъулт, цайми – иман дусса, амма так диндалул тIалавшиннарду дуллай ягу дурагу къадуллай яхъанахъисса, шамулчинмигу – Аллагь ﷻ мяйжаннугу цурив кIул хьуну, цаятува рязи уванмур баврин щала оьрму хас бувну, хъинсса аьмаллу бавриву бяст буллалимий.

Инсан вих хьуну ухьурча Аллагьнайн ﷻ, гьан бувсса луттирдайн, ва мукунма иман думиннан Алжан, дакъаминнан Дуржагь бушиврин, мукунсса инсаннан, му аькьилсса ухьурча, цала оьрмулул гьануну бувчIин аьркинни цанма хайр бумур.

Аькьлукартурал учайссар: «Аькьлу буманал ва оьрмулува так хъинмур ласайссар, ахIмакьнал гьарзад ласайссар», – куну. Вай мукъурттиву хъинну куртIсса мяъна дуссар.

 

МухIаммадрасул ХIажиев

 

2026-02-01 (Шяъбан 1447 ш.) №2.


БахIулул ва янил шаврил лишанну

Кьуръан ккалай инсантал хъин бувайминнал бусаврин бувну, хIакьинусса кьини халкьуннаву хъинну ишла хьуну бур бахIурду баву ва янил шаву. Ми иширттал хIакъираву инсантуран чIявучин тIайласса кIулшигу къадикIай. Мунияту, ва макьалалуву кIицI лаганну бахIу бувсса ягу янил хьусса инсан цукунсса...


Ссавур дуван кумаг баймур

Идавсил ﷺ жунна ккаккан дурну дур ссавур дуван кумаг байсса азкар-дуаьртту: «КIюрххил чаклил хъирив ацIра дуаь дурккуманая Аллагь ﷻ рязи хьунтIиссар, Аллагьнал ﷻ му инсан уруччинтIиссар, миннувасса ххюра дунияллийсса оьрмулухассар, гайми ххюра ахиратраяссар.   «ХIасбия-Ллагьу...


Заннал неъмат

Гьарца кьини инсан хьуна акьлай ур микробирттащал. Гайннуву чансса бакъар цIуцIавуртту, азарду сукку дувайссагу. Мукунсса микроорганизмардащал талан Аллагь Тааьланал ляхъан дурну, инсаннал чурххаву дирхьуну дур иммунитет.   Ттизаманнул хъиривлаявурттайн бувну, дунияллийсса халкьуннава...


Яла хъинмур хъус...

34-мур бакI   Халкь хъинмунийн гьуз учин баву ва бунагьмуния буруччаву   Хъинмунийн кIункIу баву ва бунагьмуния буруччаву – хъинбаларду буллан буюр баву ва оьбала баврий къадагъа дишаву хъанахъиссар. Ибну Аьббаслул бувсун бур цала цIувххуну бивкIшиву МухIаммад Идавсихь ﷺ:...


Кьамулмур цадакьа

Цадакьа тIисса мукъул мяъна хъинну гьартассар: ванивун буххайссар фаризасса закат ва инсаннан ка-кумаг баву. Инсаннал цува АллагьначIан ﷻ гъан хьуншиврул цаманнан хъус дулаврин учайссар цадакьа (аьрабрай – «садакьа»). Диндалул аьлимтурал луттирдаву ва мукъуйну чIявучин ккаккан...