ОьрчIансса хаварду

ОьрчIансса хаварду

КIиттуршра къуруш

Махъра-махъсса дарсирал гюнгутIи бивщуна. Циняв оьрчIру цала кьай датIлай бия, шаппай бачин хIадур хъанай. Луттирду салкьи буллай чIал хьусса Расуллун цакуну парталул лув кIиттурша къурушрал чагъар хIисав хьуна. Цала жиплива дагьнурагу дакъарив ххал дуруна. Тетрадру ласун дадал дуллусса арцу жипливу дия.

– Вай ттул арцу дакъар, щил дурвав? Бюхъай хьхьичIсса парталух щяивкIсса Шамиллул дикIан! – пикри хьуна оьрчIан.

Арцугу цала пеналдануву дирхьуну Расул шавай лавгуна.

Ахттакьуннай дарсру дуван пенал тIитIайхту арцуйн я щуна. Расуллул цIувххуна буттахь:

– Мяммай, хIакьину ттун вай кIиттуршра къуруш классраву ляркъунни. На тти вайннун ци бави?

– Ттул арс, МухIаммад Идавсил ﷺ жуйнма буюр бувссар, цаманаща дакъа хьусса зад лякъирча, винна къадиртун, халкьуннал дянив баян буван аьркиншиву, заллу уккарча, зана дитаншиврул. Инагу мукун бува!

Буттахь барчаллагьгу увкуну, Расуллул хIукму бувуна гьунттимур кьини классраву баян буван цанна арцу ляркъушиву.

– Циксса диркIссарив тIайлану бувсмари заллу икIантIисса, – пикри бувуна оьрчIал.

Гьунттимур кьини учительная ихтияргу ларсун, Расуллул баян бувуна:

– Лахьхьу классраву ци-дунугу дакъа хьусса инсан урув? – куну.

Шамиллул гассят увкуна:

– Ттуща арцу дакъа хьунуккар!

– Циксса дуссия? – цIувххуна Расуллул.

– КIиттуршра.

– ТIайлассар! – пишгу куну жиплува дуккан дурну дуллуна арцу.

– Барчаллагь вин, Расул. Ина мяйжансса бусурманчу ура! – увкуна Шамиллул.

Муаьлимналгу Расуллуя классрал хьхьичI цIа дуруна.

 

 

 

 

Барачатсса хъамал

Дия бигьалагай кьини. Гъарал лачIлай дунутIий Муслим пашманну ия, кьатIув дустуращал ттуплий уккан гьан къахъанай.

Къума лавгсса арс ккавккун буттал увкуна:

– Гьула лахъи компьютер, кьатIув къахьурча, шаппавагу ттуплий букканнуча!

Муслим гьанавиххигума хьуна:

– Мяйжаннугу тIий урав, буттай?

– Лахъавай урав, на най ура!

Муслимлул ххарину компьютерданий футбол лавхъуна. Ппу ва арс шадну тIурку буллан бивкIуна.

Ца чIумал къапулуха кьутI тIисса чIу бавуна. Муслимлул буттауссу Аьли ва ганал кулпат хъамалу бувкIун бия. ТIуркIугу бяличIан бувну Муслим ва бутта хъамал хьуна бакьин бувккуна.

Яхшихаш байхту, Муслим ниттичIан увкIун, щурщу бувуна:

– Чара бакъа цIанаяв вай бучIан аьркинсса? Ца ххуйну буттащал компьютерданий тIуркIу тIий буссиявхха!

– Ттул арс, мукун рязиакъашиву дуллан къабучIиссар. Хъамаличу учIайссар барачатращал. МухIаммад Идавсил ﷺ жунма лахьхьин бувссар хъамаллураха хIурмат бувайсса куц. Хъамал ххираминнал къатлуву кьисмат гьарзассар, бунагьирттая марцI шайссар. Пикри мабав, вищал байбивхьусса тIуркIу къуртал бансса чIун лякъинтIиссар буттал.

 

 

 

Акбарданул чIу

Школардай ссутнил каникуллу дайдирхьуна, амма Муса чан-цIаннаву шания ивзуна. ЧIавахьулугу тIивтIуну ссавруннайсса цIурттах ва зурух уруг-лай ия. Цакуну мизитрава акбар тIисса чIу баллан бивкIуна. КIюрххил чаклил чIун дуркIун дия. Муса хIайран хьуну вичIи дихьлай, азан тикрал буллай ия. Му чIумал къатлувун бувххуна чак бан бивзсса дада. Азандалух ва тикрал буллалисса цила оьрчIах вичIилий бавцIуна, Мусан щуркIал къахьунну. Акбар увкуну къуртал шайхту ниттил увкуна:

– МашааЛлагь, ттул арс! Ина хъинну исвагьину тикрал буллай ияв азандалул махъру. Тикрал бувайманан акбар увкуманануксса чири шайссар. Утти азандалул хъирив дуккайсса дуаь дуккинну.

Мусалгу рязину дурккуна гъинттул мизитравун дарсирдайн заназисса чIумал лархьхьусса дуаь.

Дуаьгу вари:

اَللَّهُمَّ رَبَّ هَذِهِ الدَّعْوَةِ التَّامَّةِ، وَالصَّلَاةِ الْقَائِمَةِ، آَتِ مُحَمَّدًا الْوَسِيلَةَ وَالْفَضِيلَةَ، وَابْعَثْهُ مَقاماً مَحْمُوداً الَّذِى وَعَدْتَهُ، اِنَّكَ لَا تُخْلِفُ الْمِيعَادَ

 

«Алла́гьумма Рабба гьа́зигьи д-дяъвати т-та́ммати ва с-саля́тиль кьа́имати а́ти МухIаммадани-ль-васи́лята валь-фази́лата вабаьсгьу макьа́ман махIму́дани-л-лязи́ вааьдтагьу, иннака ля́ тухлифуль ми́аь́д».

Мяъна: «Я Аллагь, ва камилсса оьвчаврилгу, чаклилгу Заллуй, МухIаммад Идавсин ﷺ аль-Васила (Алжаннавусса кIану) ва Фазилат (яла лахъмур даража) була, «махIмуд» тIисса даражалийн гьаз ува, хIакьну Ина махъ бацIан баймара».

Бачияра жувагу ва дуаь дакIних лархьхьуну, акбар бавтари ккаланнуча!

 

Аминат Аьлиева

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


Лажинлякъул лишан

Инсаннахьхьун ядуван дуллусса задрайн «аманат» учайссар. Ва бур аьрабрава лакку мазравунгу цайми бусурман миллатирттал мазурдивунгу бувкIсса махъ.   Аманат тIисса махъ аьрабрая таржума бувайссар «буллусса махъ бугьаву, дакI тIайлашиву, вихшала» тIисса мяънардай....


Иман цIакь дувансса давуртту

Идавсих ﷺ вичIи дирхьума – Аллагьнайн ﷻ мютIи хьумари. «Нур» тIисса суралуву увкуну бур: «Аллагьнайн ﷻ ва Идавсийн ﷺ мютIину бикIи, акъахьурча зун жаваб дулун багьантIиссар». Вай мукъурттил мяйжан буллай бур Идавсил ﷺ ххуллу (сунна) бувгьуну бачаврийну инсантурайн...


Аькьилсса бусаларду

  Нитти-буттал дуаь Ца аьлимчу-щейхначIа ккалаккисса мутааьлимнал ганахь миннат бувну бур цахара дуаь дувакьай, куну. «Ттул дуаь Аллагьнал ﷻ кьамул къадувантIиссар!» - баян бувну бур щейхнал. Мутааьлимтал махIаттал хьуну бур, цанчирча, дуаь чIа увкума ивкIун ур дуккавриву...


Напсилул хасиятру

Напсилул хасиятруЦала напсилух вичIи дирхьуну, оьбаларду буллан махъаллил акъасса инсаннан хасъсса хасиятру дур къуллугърах къанихшиву ва мудан цува цайминнаяр лавайну икIан ччишиву. Мукунсса инсаннан, мудан хьхьичIун личлай, цайми инсантал цала буюрду биттур буллали буллай, цахва мюхтаж буллан...


ЛирчIсса зумарду

Гьарца бусурманчунан кIулну бикIан аьркинссар хъирив лахъан дуллалисса эбадатгу, чIумуй дурмургу ца даражалий къадикIайшиву. Мунияту учайссар жагьилну унува дурмур хъинссар, хъунав хьукун дурмунияр, куну.   Мунин бувну, зумарду цила чIу-мал дургьуну щаллу дуван хIарачат бан аьркинссар....