Хъирив бацIияра давлениялул

Хъирив бацIияра давлениялул

Циванни, артериальный давление чарабакъа дуцлан аьркинсса

БакIрай, ххал бигьинну артериальная гипертония – му ци дуссарив. Цинявннан кIулсса куццуй, оьттул давление дуцайссар тонометр тIисса хасъсса приборданух. ХьхьичIара оьттул давление дуцайсса прибордах цинявннаща къашайва давление дуцин, утти тIурчан дурккун дур ччима инсаннаща зузи дуван бюхъайсса электрон журалул тонометрарду.

Агана тонометралий хьхьичIмур (систологический) цифра 140-нния мм.рт.ст. ва кIилчинмур цифра (диастолический) 90-нния мм. рт. ст. ливчуну бухьурчан, му хъанахъиссар гипертония душиву ккаккан дуллалисса лишанну. Артериальный гипертония дусса инсаннан хъуннасса нигьачIаву дуссар хьхьичIара диркIсса азарду оьнин дуккаврин ва ялун цаймигу цIунцIияртту личин даврин. Му сававну хьун бюхъайссар инфаркт, инсульт, къюкIлил, ччаруллал ва цаймигу азарду. Мунияту, ялув кIицI ларгсса азарду сукку къахьуншиврул артериальный давление хъин дурну, низамрайн дуцин аьркинссар.

Давление лахъ дувайсса цаппара багьана-сававртту:

– сахарный диабет;

– стресс;

– пIапIрус учаву ва хIан хIачаву;

– буч шаву;

– ччаруллал азарду;

– буттал-буттахъул къашавай хьуну бивкIсса азардал хIасил. Ялув кIицI ларгсса, артериальный гипертония хьун савав шайсса оьванмасса багьантту бакъарча, хъуннасса къулагъас дуван аьркинсса хIакьсса фактрур. КIицI лаганну, чIявуну артериальный давление дусса инсантурал итабакьайсса гъалатI. ЧIявуми, давление дусса инсантурал, му лахъ хьусса лишанну хIисав къашаврийн бувну, хIакинтурайн къабуклай бур, ягу миннал ккаккан бувсса дару-дарман буллай бакъар. ДакIний битияра, мунийн бувну зула чурххал тагьар оьнивун рутлатишиву ва инфаркт, инсульт хьунсса сававртту ххи хъанахъишиву. ЦIанасса чIумал агьалинахь бур уква лавгун диспансеризация дувансса бияла. Ччима инсаннаща бюхълай бур цува ялапар хъанахъисса кIанттуцIун бавхIусса поликлиникалийн лавгун, уква цалла цIуллусагъшиврул тагьар ххал дуван. Канища дуккан маритару зула цIуллу-сагъшиврул тагьар цукунсса дуссарив кIул буллалисса диспансеризациялул даву. Агана, зува артериальный гипертония дусса къашайшалтрал сияхIрайн лавсун бухьурча, личIлулну буккияра ялавай чивчумур. Цалчинва-цалчин, ччя-ччяни лахъ шайсса инсантурал давление мудан дуцлайнма бикIан аьркинссар. Аьркинссар, гьарица дурцутари циксса диркIссарив блокнотрай чичлан. Блокнотрай чирчусса хIасиллайн бувну, хIакиннан хъунмасса кумаг хьунтIиссар къашайшалтран тIайласса дарман буван.

Давление дусса къашайшалтран ккаккан бувсса даруртту тIайлану ишла баврил хIакъираву:

– ХIакиннал чивчусса даруртту букаву дацIан къаритаву.

– ХIакиннащал маслихIат къаккавккун даруртту гьарза, ягу чан къабаву.

– Давление ххуттава дурккун дакъахьурчагу, цурда ца кьини даруртту букаву дацIан къаритаву.

– Агана, зува букан аьркинсса дару лях лавгун бухьурчан, къабучIиссар хъирив лаян буллай, гьарза буллан.

– Даруртту букан аьркинссар хIакиннал ккаккан бувсса низамрай. Нажагьлий, гипертония душиву бакIрайва аьлтту хьуну бухьурча, дуссар цаймигу даруртту хIала къабувнува дувайсса лечениярду. Гипертония ччясса мутталий аьлтту хьуну духьурча 1-мур ягу 2-мур даражалул гипертония думиннан, хIакинтурал чивчусса дарурттайнусса лечение хъиннура дакьинтIиссар оьрмулул шартIру даххана даврийнгу:

– пIапIрус учаврия махъаллил шаврийну,

– илтIа шаврийну,

– спортрахун багьаврийну,

– стрессру хьун къабацIаврийну,

– дукиялул ялув бацIаврийну, витамину чан хьун къабацIаврийну,

– дукралуву цIу чанну ишла баврийну (кьинилун 6 г). ДакIний битияра, жулла цIуллусагъшиврул жаваблувшиву жура дулун аьркиншиву ва цIуллу-сагъшиву ххуй даву ва мунийн зарал биян бавугу жулва биялалий бушиву. ЧIун-чIумуй духтурначIан занай хъирив бивзуну бикIияра зулла цIуллу-сагъшиврул ялув. ЦIуллуну битаннав!

ПАТIИМАТ ОЬМАРОВА

ХIАКИН

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Шанугу - неъмат

Шанашаву – Аллагьу Тааьланал жунма буллусса хъунмасса неъмат хъанай бур. Шанашисса чIумал инсаннал чурх ва къюкI дигьа лаглай дур, инсан игьалаглай ур. Гьарца затираву кунна, шанан утту ишавривугу дуссар цилла адабру:   1) ХъатIан чак бувну махъ аьркин бакъасса гъалгъарду къабуллай,...


Таваккулданул даража

КIулну бикIияра, Аллагьнал ﷻ хьхьичI бакъассар тавакулдануяр лахъсса даража. Аллагьнайн ﷻ таваккул бувтун, Заннал бувсса хIукмурдайн мютIину, цала циняв ишру Аллагьнайн ﷻ тапшур бувну, кьадардания рязину умари цала дин цIакь дурма. Таваккулданий аьй дувайманал диндалий аьй дуллалиссар. Таваккул...


Алфу ссалам хьуннав...

ТIабибнаха - назму, Заннаха - хIамди, Бунагьрал аьпвуну тIайла дацIаннав. Гъарибсса дакIнива бувккун лавгцири МустIафа Идавсил салават хьуннав.   ХIамдирал Залуннах ХIабибнал иман, ХIимаятраяту цIимилул бутIа – На бигьай ccиxIpyгy циняв санаъри, Аьрщарал Залуннайн ссаламну...


Иман ссайн учайссар?

Иман – му Аллагьу Тааьланал Цалва хъиншиврийну, рахIму-цIимилийну Цалва лагъартуннаятусса Цана ччисса инсаннал дакIниву бувчIин бавур, асар хьун бавур, мунивун дуртIсса нурди, му инсаннан цува ляхъан увсса Зал кIул уван. Му нургу, асаргу дакIниву бусса инсаннал Аллагьу Тааьланал...


ЖугьутIнал суаллу

Оьмар-асхIаб халифну усса чIумал муначIан ца жугьутI увкIун ур. Идавсил ﷺ мизитравунгу увххун, Абу Аюб аль-Ансаринал чIарав щяивкIсса Оьмар-асхIабнахгу урувгун ганал цIувххуну бур: «Инарав инсантурахь цIуххаву дувайма, амма вихьва щилчIав къацIуххайма, муъминтурал хъунама, амма вил хъунама...