Алжаннул агьулданул хIачIия

Алжаннул агьулданул хIачIия

НакI – Кьуръандалуву кIицI ларгсса хIачIияри. Муния бусласисса чIявусса аятру, хIадисру буссар, алжаннул агьулданул хIачIияри куну бур. Кьуръандалуву бувсун бур алжаннаву накIлил нехру дикIантIишиву (мяъна): «НакIлил нехру, тIин баххана къашайсса (кьурчIи къашайсса)…» (сура «МухIаммад», 15 аят). Цамур аятраву увкуну бур (мяъна): «На зу хIачIан бував марцIсса ва тIааьнсса накI» (сура «ан-Нагьл, аят 66).

ХIадисраву бувсун бур Идавсил дукра дуркуну махъ укунсса дуаь дувайсса диркIшиву: «Я Аллагь, ина жун ва кьисматрай барачат биша, жун ванияр ххуймургу дула». НакI хIачIайхту Идавсил учайсса бивкIссар: «Я Аллагь, Ина жун ванийну барачат биян бува, бумургу жун хъиннува гьарза бува, ттун ванияр неъматсса дуки-хачIиягу къакIулли» (Бухари, Муслим). Диндалул духтуршиврул луттирдава:

– Яла ххуймур – дахьра ттирзумур накIри;

– Ххуйсса накIлия тIааьнсса кьанкь дикIайссар, хIайван ци авлахърай, ци канай бухьурчагу;

– Жагьилсса хIайвандалул накI хъинссар, хъунмав хьумунилссаннуяр;

– НицIащал накI хIачIарча, лякьлул ва цIумул цIуцIавуртту хъин даврин кумаг шайссар;

– Качар хIала бувсса накI лажиннарайх дуккарча, лажиндарал ранг чанна, кIяла шайссар;

– Гьутрурдал къашавайминнан кьяцлул накI хъинссар;

– НакI хIарчIун махъ кьацI щинай вилавгун хъинссар, ккарччай ва синттай личIаву къахъинссар;

– Хъиннура чIярусса накI хIачIарча, яруннан, цIумулун, ччаруллан зарал биян буван бюхъайссар. Зарал къахьуншиврул накIливух ницI ягу занжабил хIала бувну хIачIарча хъинссар.

– Яттил накIливу кьяцлулмунивунияр аьгъушиву чIяруссар, мунияту мунивух щин хIала дурну хъинссар. Жула Идавсил e яттил накI хIарчIуссар щаращул щингу хIала дурну. Яла хъинмур, мюнпатмур – оьлил накIри. Идавсил e увкуссар: «Зу оьлил накI хIачлачIияра, ганиву жура-журасса дарурду буссар», – куну. Дахьра ттирзусса накI ницIащал хIачIарча, чурххал кьуват, гуж гьарза бувайссар куну бур.

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Суал-жаваб

БучIиссарив мизитраву чIирайн ттиликI рирщуну шанан? Мизитраву шанан бучIиссар инсан «джунуб» хьуну (чурх шюшин, гъуслу буван аьркинну) акъахьурча ва гиву чак буллалиминнахун ахчилай, гай къума буллай акъахьурча. Вай шартIру биттур къадуварча, мизитраву шанан къабучIиссар,...


Къумасса мусиват

Аллагьу Тааьланал дуниялгу ляхъан дурну, дунияллий инсанталгу ляхъан бувну, миннаву ляхъан бавугу, литIун бавуну нани дурсса миннал хIал ккакканни. Уттарашиву ляхъан дурссар миннаву мютIийма цумарив, аьсивма цумарив кIул хьун. БивкIугу ляхъан бувссар Кьиямасса кьини бизан бувну, хъинманан хъинсса...


ЖугьутIнал суаллу

Оьмар-асхIаб халифну усса чIумал муначIан ца жугьутI увкIун ур. Идавсил ﷺ мизитравунгу увххун, Абу Аюб аль-Ансаринал чIарав щяивкIсса Оьмар-асхIабнахгу урувгун ганал цIувххуну бур: «Инарав инсантурахь цIуххаву дувайма, амма вихьва щилчIав къацIуххайма, муъминтурал хъунама, амма вил хъунама...


Кьурбандалул байран

Кьурбандалул кьини – Исламравусса яла агьаммур байран хъанахъиссар. Аьрабрай ванийн «Эд аль-АдхIа» учайссар. Му хъанахъиссар Зуль-ХIижжа зурул 10-мур кьини. Мунил хъиривсса шанма гьанттагу байрандалул гьантрину ккаллиссар, миннуйн «ташрикьрал» гьантри...


Шанугу - неъмат

Шанашаву – Аллагьу Тааьланал жунма буллусса хъунмасса неъмат хъанай бур. Шанашисса чIумал инсаннал чурх ва къюкI дигьа лаглай дур, инсан игьалаглай ур. Гьарца затираву кунна, шанан утту ишавривугу дуссар цилла адабру:   1) ХъатIан чак бувну махъ аьркин бакъасса гъалгъарду къабуллай,...