Алжаннул агьулданул хIачIия

НакI – Кьуръандалуву кIицI ларгсса хIачIияри. Муния бусласисса чIявусса аятру, хIадисру буссар, алжаннул агьулданул хIачIияри куну бур. Кьуръандалуву бувсун бур алжаннаву накIлил нехру дикIантIишиву (мяъна): «НакIлил нехру, тIин баххана къашайсса (кьурчIи къашайсса)…» (сура «МухIаммад», 15 аят). Цамур аятраву увкуну бур (мяъна): «На зу хIачIан бував марцIсса ва тIааьнсса накI» (сура «ан-Нагьл, аят 66).
ХIадисраву бувсун бур Идавсил дукра дуркуну махъ укунсса дуаь дувайсса диркIшиву: «Я Аллагь, ина жун ва кьисматрай барачат биша, жун ванияр ххуймургу дула». НакI хIачIайхту Идавсил учайсса бивкIссар: «Я Аллагь, Ина жун ванийну барачат биян бува, бумургу жун хъиннува гьарза бува, ттун ванияр неъматсса дуки-хачIиягу къакIулли» (Бухари, Муслим). Диндалул духтуршиврул луттирдава:
– Яла ххуймур – дахьра ттирзумур накIри;
– Ххуйсса накIлия тIааьнсса кьанкь дикIайссар, хIайван ци авлахърай, ци канай бухьурчагу;
– Жагьилсса хIайвандалул накI хъинссар, хъунмав хьумунилссаннуяр;
– НицIащал накI хIачIарча, лякьлул ва цIумул цIуцIавуртту хъин даврин кумаг шайссар;
– Качар хIала бувсса накI лажиннарайх дуккарча, лажиндарал ранг чанна, кIяла шайссар;
– Гьутрурдал къашавайминнан кьяцлул накI хъинссар;
– НакI хIарчIун махъ кьацI щинай вилавгун хъинссар, ккарччай ва синттай личIаву къахъинссар;
– Хъиннура чIярусса накI хIачIарча, яруннан, цIумулун, ччаруллан зарал биян буван бюхъайссар. Зарал къахьуншиврул накIливух ницI ягу занжабил хIала бувну хIачIарча хъинссар.
– Яттил накIливу кьяцлулмунивунияр аьгъушиву чIяруссар, мунияту мунивух щин хIала дурну хъинссар. Жула Идавсил e яттил накI хIарчIуссар щаращул щингу хIала дурну. Яла хъинмур, мюнпатмур – оьлил накIри. Идавсил e увкуссар: «Зу оьлил накI хIачлачIияра, ганиву жура-журасса дарурду буссар», – куну. Дахьра ттирзусса накI ницIащал хIачIарча, чурххал кьуват, гуж гьарза бувайссар куну бур.