Хьюмусса муси

Хьюмусса муси

Хьюмусса муси

Жува мюрщиний бявкъу-гъели хьусса чIумал мяммал дадахъал кIирисса накI, ницI ва дарцIан дурсса нагь хIала дурсса дарман чIявуну байва. Ччайнугу, къаччайнугу гай хIачIан багьайва. ХIарчIукун анаварсса мутталий чурххавун гужгу бувкIун хъин шайвав. Интернет дурккукун жунма кIул хьунни дунияллийгу нагь машгьурну душиву, сайки 100 азардануясса дарманну ккалли дайшиву.

 

ДарцIан дурсса нагь ляхъан дурссарагу, лагаву лахъину ядуван багьлай бивкIунтIийри, жулва буттал буттахъал заманнай холодильникру къабивкIссар. Хъунмасса хIаллай ядуваншиврул нагь дарцIан дувайсса диркIссар. Ганил тIин, ранг, тIабиаьт даххана шайссар, хъатрулул 1 процентраяр чансса личIайссар. Щаран диркIукун бувксса ссихIиращал лагайссар качар, цIу ва накIлил белок.

ДарцIан дурсса нагьлийн хьхьичIа заманнай оьруснал «хьюмусса муси» учайсса бивкIссар. ТIайлану дурсса нагьлил мусил куннасса ранг ва гьивхьул куннасса дахьрасса кьанкь дикIайссар. Нагь ядуван шайссар чанма-чанну 12 зуруй. Муксса хIаллай личIайссар мюнпатну.

 

Мюнпат ссаву буссар?

ДарцIу нагь хъинссар щитовидная железа ххуйну къазузиминнан, аллергия шайминнан. Хъинну хъинссар лактоза кьадакьайминнан. Нагьлил бигьа дувайссар дукра лялияву, янин чани ххуй шайссар, иммунитет цIакь дайссар, хъунив шаву хIурхIа дайссар, токсинну буккан байссар, аьгъусса кислотардал чурх буцIин байссар, ттаркIру кьянкьа дувайссар.

 

Нагь дарцIайсса куц

ДарцIу нагь дан захIмат бакъассар: 82,5% лагаву щинал банялий дарцIан дайссар 80 градусрал кIиришиврий 1,5–2 ссятрай. Нагьлил ялун дурксса кIяласса хьама дукьан аьркинссар. Нагь хъиннура кIири хьун дитангу къабучIиссар. ХIадурсса нагь шанкъатсса кисайлувух дигьайссар. Ахирданий личIантIиссар белок, качар ва хъатру дакъасса марцIсса нагь.

ДарцIан дурсса нагьливу бакъа-ссар белок, углеводру, клетчатка. Так 100% аьгъушиврул дикIайссар. Нагьлил ца чяйлул къусуву дуссар 42 килокалория. Нагь хъиннура чIяру дангу къабучIиссар, заралссар.

Чурххал кIушиву гьарзаминнан (бучминнан), диабет думиннан, сситту-къатлул къашавайминнан, печеньдалул ва поджелудочный железалул къашавайминнан нюжмардун 5 чяйлул къуслуяр ххишаласса дукан къабучIиссар.

 

Дуцин

ЦIуллу-сагъсса инсаннан кьинилун дарцIу нагьлил 15-20 грамм гьассар. Шинавун къабивсса оьрчIан чан-чанну кашалувух ягу нувщул пюрелувух хIала дувайссар. ДарцIан дурсса нагь хъинссар тIар лякьлуву оьрчI бусса хъаннин, ганиву чIявуссар оьрчIал ттаркIру сакин хьун чара бакъасса кальций.

ДарцIу нагь дукра дайнигу ишла дувайссар: ахънилсса, дикI, балугъ, шахьайни, накь дувайни.

КIюрххилссаннун дукайсса кашалувух ягу ххайжанттувух ца къусса дарцIу нагьлил диширча, зул чурх ххари бувантIиссар мюнпатсса холестериндалул.

ЦIуллушиву дулуннав!

 

Муслимат Аьлиева

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.   (Дайдихьу хьхьичIмур номерданий)   Ружмарданул чак бувну камилну кьаст дуруна, Цалва-цалва агьлулухь хIалал бити увкуна. Къумамий тархъан бувну душманмий дакьил бувну, Цайва-цайва ялувсса хIакьру тIайла...


Дуккаву бигьа хьуншиврул

Дайдирхьунни цIусса дуккаврил шин. Жунма кIулсса куццуй, Аллагьнал ﷻ цIа кIицI ларгун, Занная кумаг чIа увкуну дуллалисса давриву лябуккугу, барачатшивугу дикIайшиву. Дуккаву ккалли дуван бучIир ца яла захIматмур даврин. Мунин бувну, ва макьалалуву цачIун дурну дуссар дук-лакисса чIумал дурккуну...


ТIайла буккан ва хьуна бакьин

Аллагьнал ﷻ халкь ляхъан бувну бур, цайва бивхьусса амрурду биттур буллай, дакIурдивусса мурадирттайн билланшиврул. Аллагьнал ﷻ амрурдугу так дин-чаклийну къуртал къашайссар, ми амрурдал вивлавсун буссар инсаннал щалва оьрму. Оьрмулул мутталий инсаннан чIявуну аьрххи-ссапарданийн уккан багьай....


ДакIнивусса загьру

ХьхьичIазаманнай ца душ щар хьуну, ласнал къатлуву ласнал ниттищал яхъанай бивкIун бур, ганиха къуллугъ буллай. Амма ласнал ниттил мудан ганий аьй-бювкьурду дуллай, яхI буван къабюхълай бивкIун бур. ХIукму бувну бур ласнал ниттин загьру буллуну дирчIан дуван.   Душ лавгун бур базаллуву...


Хъинсса тIул-тIабиаьтраясса калимарду

Хъинсса тIул-тIабиаьтран хас бувну буссар тамансса, мусил багьасса махъру. Шикку чичинну миннувасса цаппара, гъафлатравун дахьларгсса дакIру кIукIлу хьуну, хъинсса тIуллу дуллан кIункIу дуваншиврул:   МухIаммад Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Бусурманнава цала диндалуву яла узданма...