Шанашаврил адав

Шанашаврил адав

Шанашаврил адав

Шанашаву – хъанай бур Аллагьнал ﷻ инсаннан буллусса ца хъунмасса неъмат, аьламат. Шанан къаивкIун инсаннаща ялапар хьун къашайссар. Му жунмасса Заннал цIимири.

Кьуръандалуву Аллагьнал ﷻ увкуну бур: «Зул шану дигьалагруну дурссар, зул чурхгу бигьалаганшиврул. Хьхьу пардавну дурссар, цила цIаннах зу бахьлаган буваншиврул, янналул чурх бахьлаган бувайсса кунма. Кьинигу дурссар маэшатрал иширтталсса буллансса чIунну, му чIумал инсаннал цанмасса кьисмат ляхъланшиврул» (сура «ан-Набаъ», аятру 9-11). Гьарца хIалалсса даву тIайласса ниятращал дуварча, чирину тIайла дацIайссар. Мува куццуй шанашисса чIумалгу чири хьунтIиссар, диндалуву ккаккан дурсса шартIру ва адабру щаллу дуварча.

Цалчин – цила чIумал утту бишин аьркинссар, кIюрххил чаклийн бизан хьуншиврул. Ттизаманнул медициналулгу тасттикь бувну бур махънин утту къабишаврил чурххан зарал буллалишиву. Ибну Оьмардуясса хIадисраву увкуну бур: «Чаклин ивссуну шанан утту ивхьуманал бакIрацI кIюрххилнин малаик икIантIиссар. Инсан чантI увкукун, малаикнал учинтIиссар: «Я Аллагь, ва инсан багъишла ити, ва чаклин ивссуну шанай ияча». (Ибн ХIиббан). ХIузайфал ва Абузаррдул бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ шанан утту ишайни «Бисмика Ллагьумма ахIъя ва амуту» (Мяъна: Я Аллагь, Вил цIанищал на чантI учара ва шанан икIара») учайва куну.

(ал-Бухари) Аьли ибн АбутIалиблуя бивсса хIадисраву бувсун бур Идавсил ﷺ цала душнихь ФатIиматлухь увкушиву: «Шаний утту бивхьукун, 33-ва «Аллагьу акбар», 33-ва «СубхIаналлагь» ва 33-ва «АльхIамдулиллагь» уча» (АлБухари, Муслим). Абудавудлул луттиравусса хIадисраву бувсун бур шанан утту ивхьукун Идавсил ﷺ бакIрал лув цала урчIамур кагу дирхьуну, шамилла ва дуаь дуккайва куну: «Аллагьумма кьиний аьзабака явма табъаьсу эбадака» (Мяъна: «Я Аллагь, на ххассал ува Вила лагъарт уттава бувсса кьини»).

Шанан утту бишаврил адабру:

• Чаклин биссаву, ккарччив марцI даву;

• «АльхIам», «Аятул-курси», «Амана-расулу», «Кьулгьу», «Фалакь» «Нас» буккаву;

• Шану-кIаралу кIутIу-кьатI баву;

• УрчIамур чулий, Кьиблалийн лажинну утту бишаву;

• Кьинилул мутталий хьусса бунагь-хIатIардая пашман хьуну, тавба даву;

• Бюхъавай кIюрххил-чаклийн «акбар» учиннин шания бизаву; Шанашисса чIумал дурну къахъинмур: • Лякьа лувну утту бишаву;

• КIюрххил чаклил чIун дуркIукун, баргъ гьаз хьуннин шанашаву;

• КIачIану утту бишаву;

• Ахттакьун чаклил чIумал шанашаву.

АХIМАД ИБРАГЬИМОВ

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Суал-жаваб

Чак бяличIан буван бучIисса ишру цумири? Фаризасса ва ссуннатсса чак бяличIан баврил хIукмурду личIи-личIиссар. ЦукунчIавсса багьана бакъанува чак бяличIан буван къабучIиссар, хIарамссар. Амма хъуслин зарал шавриясса нигь куннасса тагьардануву чак бяличIан буван ихтияр дуссар. Чак буллалиманан...


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.     Бисмиллягьи-ррахIмани-ррахIим.   МарцIну вичIи дишара, я диндалул уссурвал, Жула Сайид Идавсил сиярдалул бусаннин. Арулдагу лухччигу, арулдагу ссавругу Цахлуну ляхъан дурсса ХIабибуллагь...


Мавлудрал барз

Рабиуль-авваль – бусурманнал календарьданул шамулчинмур барзри. Ва ккаллиссар яла агьаммий зурдардивасса цану. Жунма кIулсса куццуй, Рабиуль-авваль барз барачат хьуссар Аллагьнал ﷻ махъа-махъсса Илчи ﷺ, жуна ххирасса МухIаммад Идавс ﷺ дунияллийн уккаврийну. Идавс ﷺ халкьуннан рахIмуну,...


Лелуххул эбрат

Щейх Ибрагьим Адгьам ивкIссар Шакьикь Балхил усттазну. Ца кьини Шакикь цала щейхначIан увкIун, бувсун бур цува хIалтIилухун ачин хIадур хъанай ушиву.   – Жува хьунабакьиннин цаппара барзру гьантIиссар! – увкуну бур ганал. Амма кIива-шанма гьантлува Ибрагьим Адгьамлун ккавккун ур...


Вихьлив оьрчIру ттуплий бувккунни

Вихьлив хьунни Ккуллал райондалий дарсирдайн мизитирттавун бучIайсса оьрчIал дянивсса футболданул турнир.   Ванил агьаммур мурад бия оьрчIал дянивсса дусшиву цIакь даву ва спортрах гъира бутаву. Турнирданул сиптачиталну бувккунни «Ккуллал райондалул жагьилтал» тIисса ккурандалул каялувчи...