Бигь – мюнпатсса ахъулсса

Бигь – мюнпатсса ахъулсса

Бигь – мюнпатсса ахъулсса

Аллагьнал ﷻ жунма буллусса ахъулсаннул неъматирттаву ляличIисса тIин-тIааьн бур бигьлил. Бигьлил мурхьру чIявучин бугьайссар Туркнаву, УзбакIнаву, Аргентиналуву, Сербиянаву, Алжирдай, Испаниянаву, Дянивмур Азиянаву ва Ккавкказнаву, хаснува жучIава Дагъусттаннай. Бигь хъинну хьхьичIавасса заманнайра халкьуннан кIулну диркIссар тIар, кIулну бивкIссар ганиясса мюнпатругу.

Бигьливу буссар фруктоза, глюкоза ва чIявусса витаминну: С, В1, В2, В9, Р, РР, А. Хъинссар бигь склерозран ва давление лахъминнан. Бигьлил хъуварду щаращи бувсса щин хъинссар яруннил цIуцIавурттан, ангиналул чIумал кьакьари вилаглан, укунсса щинал лажиндарал бурчугу кIукIлу бувайссар. Бигьлил мурхьирал чIапIаягума даруртту бувайссар. Бигьлил маз ххартта бувайссар, щин дуккан дувайссар, оь бацIан бувайссар. Шархьмур бигь хъинссар шакъархьун дуркумунияр.

Халкьуннал медициналул тIимунин бувну, шяра дирсса чIумал, хъугьу тIутIийни бигьлил хъуварал чяй дурну дулайссар къашайшалан. Бигьлил хъуварал хьюмушиврул (слизь) воспалениялун кумаг бувайссар, кьакьари кIукIлу лаган бувайссар, хъугьу лагь бувайссар. Хъуварал хьюмушиву даншиврул гайннул ялун щин дутIайссар 5:100 лагрулий. Яла гай хьюмушиву ишла дувайссар бронхитрал, гастроэнтеритрал, колитрал, метеоризмалул цIуцIавурттан. БучIиссар лажиндарайх дуклан, бурчу кIукIлу байссар. Шархьсса бигь хъинссар ттиликIрал къашайшалан, дакI ларай нанисса, кIарчIа тIисса чIумалгу.

Бигьлил сок хъинссар чахоткалул (туберкулез), астмалул, гастритрал къашавайминнан, хьюму лавсминнан, къюкIлил, ттиликIрал къашайшалтран, ссихIирал ххуллурду къашайминнан.

Астмалун, къюкIлин, ттиликI-ран дарувну хьуншиврул, дукра дуканнин гьантлун ца ягу бачIи стакан бигьлил сокрал хIачIаван аьркинссар.

Аьвкъу-гъили хьуни, дукралух тамахI бакъани, ца чяйлул къуса бигьлил хъуварал ларсун, ялун бачIи стакан щаращисса щинал бутIайссар, чIумуя чIумуйн хъюлчугу дуллай, 2 ссятрайсса дитайссар. Диргьуну махъ, дукралул хьхьичI, гьантлун шамилла ца-ца хъунна къуса хIачIларча хъинссар.

Аминат Аьлиева

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


ЛирчIсса зумарду

Гьарца бусурманчунан кIулну бикIан аьркинссар хъирив лахъан дуллалисса эбадатгу, чIумуй дурмургу ца даражалий къадикIайшиву. Мунияту учайссар жагьилну унува дурмур хъинссар, хъунав хьукун дурмунияр, куну.   Мунин бувну, зумарду цила чIу-мал дургьуну щаллу дуван хIарачат бан аьркинссар....


Аькьилсса бусаларду

  Нитти-буттал дуаь Ца аьлимчу-щейхначIа ккалаккисса мутааьлимнал ганахь миннат бувну бур цахара дуаь дувакьай, куну. «Ттул дуаь Аллагьнал ﷻ кьамул къадувантIиссар!» - баян бувну бур щейхнал. Мутааьлимтал махIаттал хьуну бур, цанчирча, дуаь чIа увкума ивкIун ур дуккавриву...


Напсилул хасиятру

Напсилул хасиятруЦала напсилух вичIи дирхьуну, оьбаларду буллан махъаллил акъасса инсаннан хасъсса хасиятру дур къуллугърах къанихшиву ва мудан цува цайминнаяр лавайну икIан ччишиву. Мукунсса инсаннан, мудан хьхьичIун личлай, цайми инсантал цала буюрду биттур буллали буллай, цахва мюхтаж буллан...


Иман цIакь дувансса давуртту

Идавсих ﷺ вичIи дирхьума – Аллагьнайн ﷻ мютIи хьумари. «Нур» тIисса суралуву увкуну бур: «Аллагьнайн ﷻ ва Идавсийн ﷺ мютIину бикIи, акъахьурча зун жаваб дулун багьантIиссар». Вай мукъурттил мяйжан буллай бур Идавсил ﷺ ххуллу (сунна) бувгьуну бачаврийну инсантурайн...


Таваккулданиясса мусил махъру

    Таваккулданул мяъна дурчIин дуллалисса калимартту:   Идавсил ﷺ увкуссар: «Халкьуннаву яла гужма хьун ччиманал Аллагьнайн ﷻ таваккул бутича». ЯхIъя ибн Муа́ьзлухь цIувххуссар: «Инсан таваккул бутайману та ккаллиссар?» «Цала Заллуну Аллагь ﷻ...