Бигь – мюнпатсса ахъулсса

Бигь – мюнпатсса ахъулсса

Бигь – мюнпатсса ахъулсса

Аллагьнал ﷻ жунма буллусса ахъулсаннул неъматирттаву ляличIисса тIин-тIааьн бур бигьлил. Бигьлил мурхьру чIявучин бугьайссар Туркнаву, УзбакIнаву, Аргентиналуву, Сербиянаву, Алжирдай, Испаниянаву, Дянивмур Азиянаву ва Ккавкказнаву, хаснува жучIава Дагъусттаннай. Бигь хъинну хьхьичIавасса заманнайра халкьуннан кIулну диркIссар тIар, кIулну бивкIссар ганиясса мюнпатругу.

Бигьливу буссар фруктоза, глюкоза ва чIявусса витаминну: С, В1, В2, В9, Р, РР, А. Хъинссар бигь склерозран ва давление лахъминнан. Бигьлил хъуварду щаращи бувсса щин хъинссар яруннил цIуцIавурттан, ангиналул чIумал кьакьари вилаглан, укунсса щинал лажиндарал бурчугу кIукIлу бувайссар. Бигьлил мурхьирал чIапIаягума даруртту бувайссар. Бигьлил маз ххартта бувайссар, щин дуккан дувайссар, оь бацIан бувайссар. Шархьмур бигь хъинссар шакъархьун дуркумунияр.

Халкьуннал медициналул тIимунин бувну, шяра дирсса чIумал, хъугьу тIутIийни бигьлил хъуварал чяй дурну дулайссар къашайшалан. Бигьлил хъуварал хьюмушиврул (слизь) воспалениялун кумаг бувайссар, кьакьари кIукIлу лаган бувайссар, хъугьу лагь бувайссар. Хъуварал хьюмушиву даншиврул гайннул ялун щин дутIайссар 5:100 лагрулий. Яла гай хьюмушиву ишла дувайссар бронхитрал, гастроэнтеритрал, колитрал, метеоризмалул цIуцIавурттан. БучIиссар лажиндарайх дуклан, бурчу кIукIлу байссар. Шархьсса бигь хъинссар ттиликIрал къашайшалан, дакI ларай нанисса, кIарчIа тIисса чIумалгу.

Бигьлил сок хъинссар чахоткалул (туберкулез), астмалул, гастритрал къашавайминнан, хьюму лавсминнан, къюкIлил, ттиликIрал къашайшалтран, ссихIирал ххуллурду къашайминнан.

Астмалун, къюкIлин, ттиликI-ран дарувну хьуншиврул, дукра дуканнин гьантлун ца ягу бачIи стакан бигьлил сокрал хIачIаван аьркинссар.

Аьвкъу-гъили хьуни, дукралух тамахI бакъани, ца чяйлул къуса бигьлил хъуварал ларсун, ялун бачIи стакан щаращисса щинал бутIайссар, чIумуя чIумуйн хъюлчугу дуллай, 2 ссятрайсса дитайссар. Диргьуну махъ, дукралул хьхьичI, гьантлун шамилла ца-ца хъунна къуса хIачIларча хъинссар.

Аминат Аьлиева

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


25-ва тикрал бува

Маэшат гьарта хьуншиврул ишла бувайсса багьантту цIухлалими чан къашай. Миннувату яла агьаммур, гьанумур цила чIумал ххювагу чак бавури, циняр шартIру, рукнурду, адабругу щаллу дурну, хъирив дуккайсса азкардугу дурккуну.   Мукунма, маэшат гьарза хьуншиврул хъинссар зухIа-чак баву, шанан утту...


Къатлуву барачат

Бур ца-цавай къатри, личIину авадансса ва хъуслил бувцIусса бакъахьурчагу, гиву бигьану ссихI ласун шайсса, дакI дигьа лагайсса. Гивун буххайхту кIул шай: шиву рахIатшиву, барачат, гъелишиву дур. Мукунма, хьунабакьай цаймигу – ххирасса хъус-кьайлул бувцIусса, марцIшиврул пар-пар тIисса, амма...


ТалихI ссаву буссар?

Циняв муния гъалгъа тIун бикIай, циняв муничIан кIункIу тIий бур, амма инсаннахь инава луглагимур бувчIин бува учирча, балжисса жаваб дулунма нажагьгу къалякъай.   Пикри бувара, инсан ур ца ххирасса ххазиналух луглай, амма му чув лабивтун буссарив, цукунсса буссарив къакIулну. Му хьхьичIунай...


Мавлудрал барз

Рабиуль-авваль – бусурманнал календарьданул шамулчинмур барзри. Ва ккаллиссар яла агьаммий зурдардивасса цану. Жунма кIулсса куццуй, Рабиуль-авваль барз барачат хьуссар Аллагьнал ﷻ махъа-махъсса Илчи ﷺ, жуна ххирасса МухIаммад Идавс ﷺ дунияллийн уккаврийну. Идавс ﷺ халкьуннан рахIмуну,...


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.     Бисмиллягьи-ррахIмани-ррахIим.   МарцIну вичIи дишара, я диндалул уссурвал, Жула Сайид Идавсил сиярдалул бусаннин. Арулдагу лухччигу, арулдагу ссавругу Цахлуну ляхъан дурсса ХIабибуллагь...