ХхюнкIлул ккунукру

ХхюнкIлул ккунукру

ХхюнкIлул ккунукру

Вай оьрчIикIурисса, исвагьисса ккунукру хъинну мюнпатссар. Щалагу дунияллул миллатирттал дукрардаву ишла байссар. Масала, Японнал сайки гьарца кьини оьрчIан кIюрхилссаннувух чара бакъа ца-кIива ххюнкIлул ккунук булайсса бур. Гайннуву чIявуссар витаминну, белок, минераллу – дуклаки оьрчIан за дакIний личIаву, дуккаву бигьа шайссар, ня ххуйну зун дикIайссар.

 

Диетологтурал маслихIат буллай бур бюхъавай аьнакIулминнун кIанай ххюнкIлул ккунукру канан хIарачат бувара тIий. ХхюнкIлул ккунукраву ряхлийну ххиссар витамин В1 ва ацIния ххюлийну ххишалассар витамин В2. Му бакъассагу вай мюрщисса ккунуккирттаву чIяруссар железо, фолиевая кислота, фосфор, рибофлавин, пантотеновая кислота, селен, лецитин, витамин А.

ХхюнкIлул ккунукрая хайр хъунмассар: чурххавун гуж бучIан байссар, янин чани ххуй шайссар, давления лагь дайссар, токсинну буккан байссар, аллергия хъин дайссар, оьтту марцI бувайссар, хъинссар лякьлуву оьрчI бусса ва оьрчIан ккукку буллалисса хъаннин.

Гайннувусса аьгъусса кислотардал оьттуву холестериндалул хIисав-ккал сантирайн дутайссар.

КIюрххилссаннун шавхьсса ххюнкIлул ккунук ягу гайннуя бувсса ххайжани букарча, щала кьини чурх тазану бикIантIиссар. Цивппагу хъинну шахьан бувминнуяр, гъели бувсса, хьюмусса бувкуну хъинссар.

Духтуртурал тIимунин бувну, ххюнкIлул ккунукру чIяву бан къабучIину бур. Шанна шинавун бияннинсса оьрчIан гьантлун кIива ккунук, шамунния ацIра шинавун бияннинминнан шанма ккунук, ацIунния ацIния мяйра шинавун бияннинсса оьрчIан мукьва ккунук, гайннаяр хъуниминнан ххюва ккунук букан бучIину бур.

Ккунукру машан ласласисса чIумал къулагъас дувара гайннул кIушиврух: бухсса ккунукру кьавкьун, куклу хьуну, гьавалул бувцIусса кунмасса бикIайссар, цIуми тIурча бикIантIиссар кIусса.

 

Муслимат Мусаева

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Дагъусттаннайн дурксса кьини

Апрель зурул байбихьулий Дагъусттаннай гужсса гъараллу лачIлай, марххалтту буллай, хъунисса зараллу хьунни инсантурал къатта-къушлин, хъу-лухччилун, ризкьилун, ххуллурдан. Инттухунмай бувсса кIусса марххалттанул Хъусращиял ва Ккуллал шяраваллан хъунисса зараллу биян бунни, гъараллая хъунмасса зарал...


Дяъвигу, дингу

Аьрай, ярагъ бакъассагу, аьркинни дакIнил кьянкьашивугу, гуманитар кумаграцIун рувхIаниймур кумаггу. Ва кIанттул агьамшиву чIалай, жулва аьралийтурал чIарав бацIан, дакIниймур ласун 2024-ку шиная шинмай диндалул къуллугъчиталгу заназиссар СВО-райн. Мукунминнавасса ца ур 5-мур армиялул...


Суал-жаваб

БучIиссарив мизитраву чIирайн ттиликI рирщуну шанан? Мизитраву шанан бучIиссар инсан «джунуб» хьуну (чурх шюшин, гъуслу буван аьркинну) акъахьурча ва гиву чак буллалиминнахун ахчилай, гай къума буллай акъахьурча. Вай шартIру биттур къадуварча, мизитраву шанан къабучIиссар,...


ЖугьутIнал суаллу

Оьмар-асхIаб халифну усса чIумал муначIан ца жугьутI увкIун ур. Идавсил ﷺ мизитравунгу увххун, Абу Аюб аль-Ансаринал чIарав щяивкIсса Оьмар-асхIабнахгу урувгун ганал цIувххуну бур: «Инарав инсантурахь цIуххаву дувайма, амма вихьва щилчIав къацIуххайма, муъминтурал хъунама, амма вил хъунама...


Ссайгъат баву

Цаннал цаннан укра зад дулаву, ссайгъат баву ссуннатссар, Аллагьнал ﷻ ххуллий, Аллагь ﷻ рязи уван дуллай ухьурча. Му дулайнигу «на ва хъус вин укра дулав», – куну дулайманал учин аьркинссар. «Нагу кьамул дурссар», - куну, ласайманалгу учин аьркинссар. Мукун къакуну,...