ХхюнкIлул ккунукру

ХхюнкIлул ккунукру

ХхюнкIлул ккунукру

Вай оьрчIикIурисса, исвагьисса ккунукру хъинну мюнпатссар. Щалагу дунияллул миллатирттал дукрардаву ишла байссар. Масала, Японнал сайки гьарца кьини оьрчIан кIюрхилссаннувух чара бакъа ца-кIива ххюнкIлул ккунук булайсса бур. Гайннуву чIявуссар витаминну, белок, минераллу – дуклаки оьрчIан за дакIний личIаву, дуккаву бигьа шайссар, ня ххуйну зун дикIайссар.

 

Диетологтурал маслихIат буллай бур бюхъавай аьнакIулминнун кIанай ххюнкIлул ккунукру канан хIарачат бувара тIий. ХхюнкIлул ккунукраву ряхлийну ххиссар витамин В1 ва ацIния ххюлийну ххишалассар витамин В2. Му бакъассагу вай мюрщисса ккунуккирттаву чIяруссар железо, фолиевая кислота, фосфор, рибофлавин, пантотеновая кислота, селен, лецитин, витамин А.

ХхюнкIлул ккунукрая хайр хъунмассар: чурххавун гуж бучIан байссар, янин чани ххуй шайссар, давления лагь дайссар, токсинну буккан байссар, аллергия хъин дайссар, оьтту марцI бувайссар, хъинссар лякьлуву оьрчI бусса ва оьрчIан ккукку буллалисса хъаннин.

Гайннувусса аьгъусса кислотардал оьттуву холестериндалул хIисав-ккал сантирайн дутайссар.

КIюрххилссаннун шавхьсса ххюнкIлул ккунук ягу гайннуя бувсса ххайжани букарча, щала кьини чурх тазану бикIантIиссар. Цивппагу хъинну шахьан бувминнуяр, гъели бувсса, хьюмусса бувкуну хъинссар.

Духтуртурал тIимунин бувну, ххюнкIлул ккунукру чIяву бан къабучIину бур. Шанна шинавун бияннинсса оьрчIан гьантлун кIива ккунук, шамунния ацIра шинавун бияннинминнан шанма ккунук, ацIунния ацIния мяйра шинавун бияннинсса оьрчIан мукьва ккунук, гайннаяр хъуниминнан ххюва ккунук букан бучIину бур.

Ккунукру машан ласласисса чIумал къулагъас дувара гайннул кIушиврух: бухсса ккунукру кьавкьун, куклу хьуну, гьавалул бувцIусса кунмасса бикIайссар, цIуми тIурча бикIантIиссар кIусса.

 

Муслимат Мусаева

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


Суал-жаваб

БучIиссарив жаназалул чак буван хьхьичI жаназа дакъанура. Жул шяравусса мизитраву мукунсса чак бувай гьарца нюжмар кьини. Мунин шариаьтраву цукунсса хIучча буссар? Имам Аль-Бухарил ва Муслимлул хIадисирттал луттирдавусса хIадисраву бувсун бур Эфиопиянал паччахI Наджаши ивкIусса хавар баяйхту...


Аькьилсса бусаларду

  Нитти-буттал дуаь Ца аьлимчу-щейхначIа ккалаккисса мутааьлимнал ганахь миннат бувну бур цахара дуаь дувакьай, куну. «Ттул дуаь Аллагьнал ﷻ кьамул къадувантIиссар!» - баян бувну бур щейхнал. Мутааьлимтал махIаттал хьуну бур, цанчирча, дуаь чIа увкума ивкIун ур дуккавриву...


Иман цIакь дувансса давуртту

Идавсих ﷺ вичIи дирхьума – Аллагьнайн ﷻ мютIи хьумари. «Нур» тIисса суралуву увкуну бур: «Аллагьнайн ﷻ ва Идавсийн ﷺ мютIину бикIи, акъахьурча зун жаваб дулун багьантIиссар». Вай мукъурттил мяйжан буллай бур Идавсил ﷺ ххуллу (сунна) бувгьуну бачаврийну инсантурайн...


ХIабибнал ﷺ дуниял кьадитаврил бусала

Ца хавар бусанда, вичIи дишара Кьуръан-хIадис бувсун къабувчIайминнан, Аьжам шеъри бувну ХIабиб ﷺ кIицI анда Цал шафааьт жунма бияйрив ккаккан. Муъжизатру буслай гъалгъа буварча, КIивагу иттату макь экьи лагай, Цув кIицI лагаврийну ихтилат барча, Вай кьянкьасса дакIру кIукIлу хьун...


ЛирчIсса зумарду

Гьарца бусурманчунан кIулну бикIан аьркинссар хъирив лахъан дуллалисса эбадатгу, чIумуй дурмургу ца даражалий къадикIайшиву. Мунияту учайссар жагьилну унува дурмур хъинссар, хъунав хьукун дурмунияр, куну.   Мунин бувну, зумарду цила чIу-мал дургьуну щаллу дуван хIарачат бан аьркинссар....