Чурх жагьил бувайсса дукия

Чурх жагьил бувайсса дукия

Оьрмулухун жагьилшивугу, цIакьсса цIуллушивугу дуруччин къаччисса цучIав акъахьунссар. Шайссарив мукун личIан? Инсаннал цIуллушиврун яла гужмур асар бияйсса бур дуки-хIачIиялуя. Ттизаманнул духтуртурал маслихIат буллай бур жула дукиялуву цаппарасса бакIлахъиялух къулагъас дуван.

1. Щюлли уртту

Аьлимтурал хъиривлаявурттал буслай бур щюллисса урттущин дукайманал угьарасса оьрмулуву ня жагьилну личIан кумаг шайшиву. Щюлли урттуву дуссар чIярусса витаминну, эфирданул нагьру, минеральный цIу – миннул жагьилшиву лахъи дувайссар, за дакIний хъамабитаврил цIуцIаврия дуруччайссар, къюкIлил цIуцIавурттан даруссар, гьарца кьини дуркуну хъинссар. Хаснува, блендердануву тарт накI, нисварти ва щюлли уртту хIала дурсса коктейль хъинну хъинссар.

2. Аьгъусса балугъ

Аьгъусса балугърахун нувщи букаву къахъинссар. Мунин кIанай ахънилссаннул салатру дувара. Аьгъусса балугъраву буссар А ва Д витаминну, Омега-кислотарду. Ми кислотарду диялну дакъахьурча, инсаннал иммунитет, къюкIлил туннурду, нерварду багьайкун зун къадикIайссар.

3. Нагь ва лагаву.

Жула супралий мудан дикIан аьркинссар 82,5 аьгъушиву бусса лагаву. Му хъинну дакьайссар лухIи ччатIущал ва крупардая дурсса ккурчращал. Лагаву хъинну хъинссар хъунав шаву хIаллих дуван, бурчу бючIан буван, михьру ва чIарарду цIакь дуван, ттаркI-базурду хъунив хьун къадитан.

Оливкалул нагьлил оьттул давление сантирайн дутайссар, чурххаву ххисса аьгъушиву дацIан къадитайссар, хъунав шаву хIаллих хьун дувайссар.

4. Мас, тарт накI, кефир

Вайннул ххюттука ххуйну зузи дувайссар. Вайннуву буссар жула ккарччан, михьирттан, чIарардан аьркинсса кальций.

5. Ккунук

Ккунукру хъинссар ттур-чIардин, бювчIун бишурдан, ттурчIардил базурдан. Миннуву дуссар гуж багьну бувхсса чурх цийнма цуппа бучIан бувайсса аминокислотарду.

6. Шакъархьун дукайсса ахънилсса

Къур ва чIикIунтIа хъама битангу къабучIиссар. Ми хъанахъиссар жула жагьилшиврул дарман, цанчирча, миннул ххуйну зузи дувайссар къюкI, туннурду, нерварду, буккан бувайссар азарду хьун дувайсса бактериярду. Лаччул ва чимусул цIакь бувайссар иммунитет.

7. Гьивхьру

Гьарца кьини 40-50 грамм гьивхьул дукаву хъинну мюнпатссар. Цирдагу личIи-личIисса журалул хъинссар: пуннукь, бадан, кедралул гьивхь, кешью ва м.ц. Мудан гьивхьру дукайсса инсаннал оьттуву глюкоза ва холестерин гьаз къашайссар, чурх жагьилну личIайссар.

8. ХIаллил ахъулсса (ягода)

ХIаллил ахъулссаннуву клетчатка гьарзассар, качар чанссар. Клетчатка хъанахъиссар ххюттукалувусса мюнпатсса бактериярдансса дукия. Мунияту, хIаллил ахъулссаннуя чурххал жагьилшиврун хайр буссар. Гъинттулла миклачIун дурну, кIинттулнин ядувангу бучIиссар.

9. Какао ва нацIу дакъасса шоколад

НацIу-кьацIу ххираминнангу буссар ххарисса хавар: кьинилун 50 грамм цIансса шоколадрал канарча, личIи-личIисса цIуцIавурттал нигьачIин чан шайссар. Шоколадраву чанма-чанну 70% какаолул бикIан аьркинссар.

10. Специярду

ЦIуллу-сагъшиврун хъинссар куркума, жавж, михак, лухIи иссиявт, чили мамаш. Миннуву буссар метаболизм ххуй дувайсса поливитаминну, антиоксидантру ва минераллу. Специярдал къадитайссар депрессия хьун, за дакIний личIаврин дарувссар, няраву цIусса клеткарду хьун буван мюнпатссар.

Дукан къахъинмур

Хъунив шаву гъан дувайсса, зарал бусса дуки-хIачIия вайри:

1. Качар бусса нацIу-кьацIу, сокру ва газ бусса хIачIия.

2. Полуфабрикатру, колбаса, сосискарду.

3. ЛухIи хьуннин къюш дурсса дукра, кIурал дурмур.

ЧIярусса шиннардий жагьилну личIан ччиманан аьркинссар чIумуй утту ишаван, кIюрххил ччяни излан, физкультура дуллан ва дакьайсса дукра канан. ЦIуллушиву дулуннав!

Аминат Аьлиева

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


АхIмакьманал лишан

ХьхьичIазаманнай ца аькьлукар най ивкIун ур цала иширттай Бухаралив. Ганан ххуллул гьалмахчуну бакIрайн агьну ур хъинну маз чIявусса адимина. Ганал аькьлукарнахьхьун чIявусса суаллу буллай, жаваб дулуннин къаавцIуну, цала ва цайминнал оьрмурдавасса ишругу буслай, ивкIун ур.   Акьлукар...


«Шанма бутIул ца бутIа»

Кьуръандалувусса ца яла бюхттулмур сура хъанай бур «Аль-Ихлас» («Кьулгьу»). Ва суралул хIакъираву жучIанма бивну бур тамансса Идавсил ﷺ хIадисру.   Шанма бутIул ца бутIа Абу Саид аль-Худрил бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ цалва асхIабтурахь цIувххушиву: «Ца...


Идавсин ﷺ ххирамий

Жуна кIулну ухьурча лахъисса оьрму бувтсса, чанну къашавай хъанай ивкIсса, хъус-маэшат гьарзасса, цанма ччисса куццуй ялапар хъанай ивкIсса инсан, жува бикIару мунай дакI мяш хъанай. Амма мукунсса инсаннал тIуллу, аьмаллу ххуйсса бивкIун бакъахьурча, му бувтсса оьрмулия цукунчIавсса хайр...


Суал-жаваб

Жува кIюрххил чаклил кIилчинмур ракааьтраву дуккару «КьунутI» («Магьдина») тIисса дуаь. Жяматращал чак буллай унува имамнал му къадуккирча ци буван аьркинссар? Имамнал кIюрххил чакливу «КьунутI» къадуккирча, мунал хъирив чак буллалиманахь ихтияр дуссар цаллалу...


Оьрмулуву яла агьаммур

Жунма гьарцаннан кIулну бикIан аьркинссар жува ва дунияллийн циван бувкссарув. ЧIявусса инсантал, хаснува философтал, бикIай луглай оьрмулул мурадрах, амма инсаннал аькьлулул ссуссукьушиврул цIаний, цала дакIнин ччимур оьрмулул мурад бухьунссар тIисса хIукмулийн бучIай.   Миннахь цIуххирча,...