Чурх жагьил бувайсса дукия

Чурх жагьил бувайсса дукия

Оьрмулухун жагьилшивугу, цIакьсса цIуллушивугу дуруччин къаччисса цучIав акъахьунссар. Шайссарив мукун личIан? Инсаннал цIуллушиврун яла гужмур асар бияйсса бур дуки-хIачIиялуя. Ттизаманнул духтуртурал маслихIат буллай бур жула дукиялуву цаппарасса бакIлахъиялух къулагъас дуван.

1. Щюлли уртту

Аьлимтурал хъиривлаявурттал буслай бур щюллисса урттущин дукайманал угьарасса оьрмулуву ня жагьилну личIан кумаг шайшиву. Щюлли урттуву дуссар чIярусса витаминну, эфирданул нагьру, минеральный цIу – миннул жагьилшиву лахъи дувайссар, за дакIний хъамабитаврил цIуцIаврия дуруччайссар, къюкIлил цIуцIавурттан даруссар, гьарца кьини дуркуну хъинссар. Хаснува, блендердануву тарт накI, нисварти ва щюлли уртту хIала дурсса коктейль хъинну хъинссар.

2. Аьгъусса балугъ

Аьгъусса балугърахун нувщи букаву къахъинссар. Мунин кIанай ахънилссаннул салатру дувара. Аьгъусса балугъраву буссар А ва Д витаминну, Омега-кислотарду. Ми кислотарду диялну дакъахьурча, инсаннал иммунитет, къюкIлил туннурду, нерварду багьайкун зун къадикIайссар.

3. Нагь ва лагаву.

Жула супралий мудан дикIан аьркинссар 82,5 аьгъушиву бусса лагаву. Му хъинну дакьайссар лухIи ччатIущал ва крупардая дурсса ккурчращал. Лагаву хъинну хъинссар хъунав шаву хIаллих дуван, бурчу бючIан буван, михьру ва чIарарду цIакь дуван, ттаркI-базурду хъунив хьун къадитан.

Оливкалул нагьлил оьттул давление сантирайн дутайссар, чурххаву ххисса аьгъушиву дацIан къадитайссар, хъунав шаву хIаллих хьун дувайссар.

4. Мас, тарт накI, кефир

Вайннул ххюттука ххуйну зузи дувайссар. Вайннуву буссар жула ккарччан, михьирттан, чIарардан аьркинсса кальций.

5. Ккунук

Ккунукру хъинссар ттур-чIардин, бювчIун бишурдан, ттурчIардил базурдан. Миннуву дуссар гуж багьну бувхсса чурх цийнма цуппа бучIан бувайсса аминокислотарду.

6. Шакъархьун дукайсса ахънилсса

Къур ва чIикIунтIа хъама битангу къабучIиссар. Ми хъанахъиссар жула жагьилшиврул дарман, цанчирча, миннул ххуйну зузи дувайссар къюкI, туннурду, нерварду, буккан бувайссар азарду хьун дувайсса бактериярду. Лаччул ва чимусул цIакь бувайссар иммунитет.

7. Гьивхьру

Гьарца кьини 40-50 грамм гьивхьул дукаву хъинну мюнпатссар. Цирдагу личIи-личIисса журалул хъинссар: пуннукь, бадан, кедралул гьивхь, кешью ва м.ц. Мудан гьивхьру дукайсса инсаннал оьттуву глюкоза ва холестерин гьаз къашайссар, чурх жагьилну личIайссар.

8. ХIаллил ахъулсса (ягода)

ХIаллил ахъулссаннуву клетчатка гьарзассар, качар чанссар. Клетчатка хъанахъиссар ххюттукалувусса мюнпатсса бактериярдансса дукия. Мунияту, хIаллил ахъулссаннуя чурххал жагьилшиврун хайр буссар. Гъинттулла миклачIун дурну, кIинттулнин ядувангу бучIиссар.

9. Какао ва нацIу дакъасса шоколад

НацIу-кьацIу ххираминнангу буссар ххарисса хавар: кьинилун 50 грамм цIансса шоколадрал канарча, личIи-личIисса цIуцIавурттал нигьачIин чан шайссар. Шоколадраву чанма-чанну 70% какаолул бикIан аьркинссар.

10. Специярду

ЦIуллу-сагъшиврун хъинссар куркума, жавж, михак, лухIи иссиявт, чили мамаш. Миннуву буссар метаболизм ххуй дувайсса поливитаминну, антиоксидантру ва минераллу. Специярдал къадитайссар депрессия хьун, за дакIний личIаврин дарувссар, няраву цIусса клеткарду хьун буван мюнпатссар.

Дукан къахъинмур

Хъунив шаву гъан дувайсса, зарал бусса дуки-хIачIия вайри:

1. Качар бусса нацIу-кьацIу, сокру ва газ бусса хIачIия.

2. Полуфабрикатру, колбаса, сосискарду.

3. ЛухIи хьуннин къюш дурсса дукра, кIурал дурмур.

ЧIярусса шиннардий жагьилну личIан ччиманан аьркинссар чIумуй утту ишаван, кIюрххил ччяни излан, физкультура дуллан ва дакьайсса дукра канан. ЦIуллушиву дулуннав!

Аминат Аьлиева

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


ЧIун ва иман

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIабтал бавтIсса кIанттавату ппив къашайва тIар сура «аль-Аьср» къабувккуну. Ва бур Кьуръандалул ца яла кутIамур сура, цинугу шанма аят бусса. Ванил цалчинмур аятраву Заннал увкуну бур (мяъна): «Хъа буллай ура ахттакьун чIумуйн».   Аллагьу...


Лакрал миллатрал мажлис

Март зурул 18-нний Дагъусттаннал Муфтиятрал сипталийну МахIачкъалаливсса «Европа» тIисса залдануву хьунни чIявусса лак гьурттусса зумаритавал мажлис – ифтIар. Зал щапI куну бувцIуну бия, аьдатрайн бувну, мажлис байбивхьуна Мубараксса Кьуръандалул аятирттая, ккалаккиману ия...


ХIабибнал ﷺ дуниял кьадитаврил бусала

Ца хавар бусанда, вичIи дишара Кьуръан-хIадис бувсун къабувчIайминнан, Аьжам шеъри бувну ХIабиб ﷺ кIицI анда Цал шафааьт жунма бияйрив ккаккан. Муъжизатру буслай гъалгъа буварча, КIивагу иттату макь экьи лагай, Цув кIицI лагаврийну ихтилат барча, Вай кьянкьасса дакIру кIукIлу хьун...


Лажинлякъул лишан

Инсаннахьхьун ядуван дуллусса задрайн «аманат» учайссар. Ва бур аьрабрава лакку мазравунгу цайми бусурман миллатирттал мазурдивунгу бувкIсса махъ.   Аманат тIисса махъ аьрабрая таржума бувайссар «буллусса махъ бугьаву, дакI тIайлашиву, вихшала» тIисса мяънардай....


ЗанначIан гьаз дурсса кару

Цала дянивсса икьралдайн, кIулминнайн, соцсетирдайн чул бишлай аьдат хьусса халкьуннал дянив жунна чIявуну хъама дитай ца агьамсса низам: халкьуннайн букканнин цал Аллагьнайн ﷻ лабизан, дуаь дуван.   Ва укунмасса маслихIат бакъарча, бусурманчунал гьанусса мухIлухIин хъанахъиссар,...