Чурх жагьил бувайсса дукия

Чурх жагьил бувайсса дукия

Оьрмулухун жагьилшивугу, цIакьсса цIуллушивугу дуруччин къаччисса цучIав акъахьунссар. Шайссарив мукун личIан? Инсаннал цIуллушиврун яла гужмур асар бияйсса бур дуки-хIачIиялуя. Ттизаманнул духтуртурал маслихIат буллай бур жула дукиялуву цаппарасса бакIлахъиялух къулагъас дуван.

1. Щюлли уртту

Аьлимтурал хъиривлаявурттал буслай бур щюллисса урттущин дукайманал угьарасса оьрмулуву ня жагьилну личIан кумаг шайшиву. Щюлли урттуву дуссар чIярусса витаминну, эфирданул нагьру, минеральный цIу – миннул жагьилшиву лахъи дувайссар, за дакIний хъамабитаврил цIуцIаврия дуруччайссар, къюкIлил цIуцIавурттан даруссар, гьарца кьини дуркуну хъинссар. Хаснува, блендердануву тарт накI, нисварти ва щюлли уртту хIала дурсса коктейль хъинну хъинссар.

2. Аьгъусса балугъ

Аьгъусса балугърахун нувщи букаву къахъинссар. Мунин кIанай ахънилссаннул салатру дувара. Аьгъусса балугъраву буссар А ва Д витаминну, Омега-кислотарду. Ми кислотарду диялну дакъахьурча, инсаннал иммунитет, къюкIлил туннурду, нерварду багьайкун зун къадикIайссар.

3. Нагь ва лагаву.

Жула супралий мудан дикIан аьркинссар 82,5 аьгъушиву бусса лагаву. Му хъинну дакьайссар лухIи ччатIущал ва крупардая дурсса ккурчращал. Лагаву хъинну хъинссар хъунав шаву хIаллих дуван, бурчу бючIан буван, михьру ва чIарарду цIакь дуван, ттаркI-базурду хъунив хьун къадитан.

Оливкалул нагьлил оьттул давление сантирайн дутайссар, чурххаву ххисса аьгъушиву дацIан къадитайссар, хъунав шаву хIаллих хьун дувайссар.

4. Мас, тарт накI, кефир

Вайннул ххюттука ххуйну зузи дувайссар. Вайннуву буссар жула ккарччан, михьирттан, чIарардан аьркинсса кальций.

5. Ккунук

Ккунукру хъинссар ттур-чIардин, бювчIун бишурдан, ттурчIардил базурдан. Миннуву дуссар гуж багьну бувхсса чурх цийнма цуппа бучIан бувайсса аминокислотарду.

6. Шакъархьун дукайсса ахънилсса

Къур ва чIикIунтIа хъама битангу къабучIиссар. Ми хъанахъиссар жула жагьилшиврул дарман, цанчирча, миннул ххуйну зузи дувайссар къюкI, туннурду, нерварду, буккан бувайссар азарду хьун дувайсса бактериярду. Лаччул ва чимусул цIакь бувайссар иммунитет.

7. Гьивхьру

Гьарца кьини 40-50 грамм гьивхьул дукаву хъинну мюнпатссар. Цирдагу личIи-личIисса журалул хъинссар: пуннукь, бадан, кедралул гьивхь, кешью ва м.ц. Мудан гьивхьру дукайсса инсаннал оьттуву глюкоза ва холестерин гьаз къашайссар, чурх жагьилну личIайссар.

8. ХIаллил ахъулсса (ягода)

ХIаллил ахъулссаннуву клетчатка гьарзассар, качар чанссар. Клетчатка хъанахъиссар ххюттукалувусса мюнпатсса бактериярдансса дукия. Мунияту, хIаллил ахъулссаннуя чурххал жагьилшиврун хайр буссар. Гъинттулла миклачIун дурну, кIинттулнин ядувангу бучIиссар.

9. Какао ва нацIу дакъасса шоколад

НацIу-кьацIу ххираминнангу буссар ххарисса хавар: кьинилун 50 грамм цIансса шоколадрал канарча, личIи-личIисса цIуцIавурттал нигьачIин чан шайссар. Шоколадраву чанма-чанну 70% какаолул бикIан аьркинссар.

10. Специярду

ЦIуллу-сагъшиврун хъинссар куркума, жавж, михак, лухIи иссиявт, чили мамаш. Миннуву буссар метаболизм ххуй дувайсса поливитаминну, антиоксидантру ва минераллу. Специярдал къадитайссар депрессия хьун, за дакIний личIаврин дарувссар, няраву цIусса клеткарду хьун буван мюнпатссар.

Дукан къахъинмур

Хъунив шаву гъан дувайсса, зарал бусса дуки-хIачIия вайри:

1. Качар бусса нацIу-кьацIу, сокру ва газ бусса хIачIия.

2. Полуфабрикатру, колбаса, сосискарду.

3. ЛухIи хьуннин къюш дурсса дукра, кIурал дурмур.

ЧIярусса шиннардий жагьилну личIан ччиманан аьркинссар чIумуй утту ишаван, кIюрххил ччяни излан, физкультура дуллан ва дакьайсса дукра канан. ЦIуллушиву дулуннав!

Аминат Аьлиева

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


8 агьамсса калима

Вай мукъурттия байбишайссар ва къуртал шайссар инсаннал оьрму. Вайннул агьамшивугу хъинну хъуннассар. Вай калимартту бусурманнал гьарца кьини зумух ласай, цавайннал чIяруну, вайминнал чанну.   Шагьадат أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ...


Къулагъас дувантIиссар тарбиялух

Жунма кIулсса куццуй, ЦIуминалийсса ЦIуссалакрал шяраву буллай бур хъунмасса РувхIанийсса центр ва мадраса. Ванин дирзун дур машгьурсса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул цIа. ХIакьину ва даврий каялувшиву дуллай ур ЦIуссалакрал райондалул имам Аьбдуллагь МухIаммадов. Ванал жухь бувсунни мадраса...


Хъинсса хасият – диндалул аслу

Хъинсса хасият думанан муния хайр бияйссар дунияллий ва ахиратраву, муния бувсун бур хIадисраву. Ца чIумал Аьббаслул Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Я Расулуллагь, вий аякьа дуллай ивкIунтIий АбутIалиблун ахиратраву мюнпат биянтIиссарив?» «БиянтIиссар, ттуй аякьа къадурссания, га...


НеъматирттацIа къахьун дуккайсса дуаь

Оьмардул арснал Аьбдуллагьлул бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ укунсса дуаь дайва куну:   اللهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ زَوَالِ نِعْمَتِكَ، وَتَحَوُّلِ عَافِيَتِكَ، وَفُجَاءَةِ نِقْمَتِكَ، وَجَمِيعِ سَخَطِكَ «Алла́гьумма инни́ ао́ьзу бика мин зава́ли ниъматика ва тахIаввали...


Сафар барз

Сафар барз – бусурманнал календарьданул кIилчинмур барзри, му байбишайссар мухIаррам зурул хъирив. «Сафар» тIисса мукъул мяънагу – «хъахъи лагаву» ягу «бачIва шаву» тIиссар. Литературалул чулуха ва махъ аьрабрая таржума буллай бур «щютI тIисса...