Чурх жагьил бувайсса дукия

Чурх жагьил бувайсса дукия

Оьрмулухун жагьилшивугу, цIакьсса цIуллушивугу дуруччин къаччисса цучIав акъахьунссар. Шайссарив мукун личIан? Инсаннал цIуллушиврун яла гужмур асар бияйсса бур дуки-хIачIиялуя. Ттизаманнул духтуртурал маслихIат буллай бур жула дукиялуву цаппарасса бакIлахъиялух къулагъас дуван.

1. Щюлли уртту

Аьлимтурал хъиривлаявурттал буслай бур щюллисса урттущин дукайманал угьарасса оьрмулуву ня жагьилну личIан кумаг шайшиву. Щюлли урттуву дуссар чIярусса витаминну, эфирданул нагьру, минеральный цIу – миннул жагьилшиву лахъи дувайссар, за дакIний хъамабитаврил цIуцIаврия дуруччайссар, къюкIлил цIуцIавурттан даруссар, гьарца кьини дуркуну хъинссар. Хаснува, блендердануву тарт накI, нисварти ва щюлли уртту хIала дурсса коктейль хъинну хъинссар.

2. Аьгъусса балугъ

Аьгъусса балугърахун нувщи букаву къахъинссар. Мунин кIанай ахънилссаннул салатру дувара. Аьгъусса балугъраву буссар А ва Д витаминну, Омега-кислотарду. Ми кислотарду диялну дакъахьурча, инсаннал иммунитет, къюкIлил туннурду, нерварду багьайкун зун къадикIайссар.

3. Нагь ва лагаву.

Жула супралий мудан дикIан аьркинссар 82,5 аьгъушиву бусса лагаву. Му хъинну дакьайссар лухIи ччатIущал ва крупардая дурсса ккурчращал. Лагаву хъинну хъинссар хъунав шаву хIаллих дуван, бурчу бючIан буван, михьру ва чIарарду цIакь дуван, ттаркI-базурду хъунив хьун къадитан.

Оливкалул нагьлил оьттул давление сантирайн дутайссар, чурххаву ххисса аьгъушиву дацIан къадитайссар, хъунав шаву хIаллих хьун дувайссар.

4. Мас, тарт накI, кефир

Вайннул ххюттука ххуйну зузи дувайссар. Вайннуву буссар жула ккарччан, михьирттан, чIарардан аьркинсса кальций.

5. Ккунук

Ккунукру хъинссар ттур-чIардин, бювчIун бишурдан, ттурчIардил базурдан. Миннуву дуссар гуж багьну бувхсса чурх цийнма цуппа бучIан бувайсса аминокислотарду.

6. Шакъархьун дукайсса ахънилсса

Къур ва чIикIунтIа хъама битангу къабучIиссар. Ми хъанахъиссар жула жагьилшиврул дарман, цанчирча, миннул ххуйну зузи дувайссар къюкI, туннурду, нерварду, буккан бувайссар азарду хьун дувайсса бактериярду. Лаччул ва чимусул цIакь бувайссар иммунитет.

7. Гьивхьру

Гьарца кьини 40-50 грамм гьивхьул дукаву хъинну мюнпатссар. Цирдагу личIи-личIисса журалул хъинссар: пуннукь, бадан, кедралул гьивхь, кешью ва м.ц. Мудан гьивхьру дукайсса инсаннал оьттуву глюкоза ва холестерин гьаз къашайссар, чурх жагьилну личIайссар.

8. ХIаллил ахъулсса (ягода)

ХIаллил ахъулссаннуву клетчатка гьарзассар, качар чанссар. Клетчатка хъанахъиссар ххюттукалувусса мюнпатсса бактериярдансса дукия. Мунияту, хIаллил ахъулссаннуя чурххал жагьилшиврун хайр буссар. Гъинттулла миклачIун дурну, кIинттулнин ядувангу бучIиссар.

9. Какао ва нацIу дакъасса шоколад

НацIу-кьацIу ххираминнангу буссар ххарисса хавар: кьинилун 50 грамм цIансса шоколадрал канарча, личIи-личIисса цIуцIавурттал нигьачIин чан шайссар. Шоколадраву чанма-чанну 70% какаолул бикIан аьркинссар.

10. Специярду

ЦIуллу-сагъшиврун хъинссар куркума, жавж, михак, лухIи иссиявт, чили мамаш. Миннуву буссар метаболизм ххуй дувайсса поливитаминну, антиоксидантру ва минераллу. Специярдал къадитайссар депрессия хьун, за дакIний личIаврин дарувссар, няраву цIусса клеткарду хьун буван мюнпатссар.

Дукан къахъинмур

Хъунив шаву гъан дувайсса, зарал бусса дуки-хIачIия вайри:

1. Качар бусса нацIу-кьацIу, сокру ва газ бусса хIачIия.

2. Полуфабрикатру, колбаса, сосискарду.

3. ЛухIи хьуннин къюш дурсса дукра, кIурал дурмур.

ЧIярусса шиннардий жагьилну личIан ччиманан аьркинссар чIумуй утту ишаван, кIюрххил ччяни излан, физкультура дуллан ва дакьайсса дукра канан. ЦIуллушиву дулуннав!

Аминат Аьлиева

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Суал-жаваб

Чак бяличIан буван бучIисса ишру цумири? Фаризасса ва ссуннатсса чак бяличIан баврил хIукмурду личIи-личIиссар. ЦукунчIавсса багьана бакъанува чак бяличIан буван къабучIиссар, хIарамссар. Амма хъуслин зарал шавриясса нигь куннасса тагьардануву чак бяличIан буван ихтияр дуссар. Чак буллалиманан...


ХIакьсса мяърипат

ЦIанасса социал сетирдал заманнай сакин хьуну бур аьжаивсса масала: жула дакIнил энергия кьатIурдай дурган дурну, цайминнайх дарчIуну, кулпатран так увхсса, ссахчIав гъира бакъасса инсан личIлай ур. Мукунсса тагьарданул кулпатраву тIааьндакъашивуртту чIяру дуллай дур, лас ва щар кунная ку арх...


Мавлудрал барз

Рабиуль-авваль – бусурманнал календарьданул шамулчинмур барзри. Ва ккаллиссар яла агьаммий зурдардивасса цану. Жунма кIулсса куццуй, Рабиуль-авваль барз барачат хьуссар Аллагьнал ﷻ махъа-махъсса Илчи ﷺ, жуна ххирасса МухIаммад Идавс ﷺ дунияллийн уккаврийну. Идавс ﷺ халкьуннан рахIмуну,...


25-ва тикрал бува

Маэшат гьарта хьуншиврул ишла бувайсса багьантту цIухлалими чан къашай. Миннувату яла агьаммур, гьанумур цила чIумал ххювагу чак бавури, циняр шартIру, рукнурду, адабругу щаллу дурну, хъирив дуккайсса азкардугу дурккуну.   Мукунма, маэшат гьарза хьуншиврул хъинссар зухIа-чак баву, шанан утту...


Гъази-Гъумучиял щейх Абу Оьбайда

НицIавкIратусса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул «Сабат» ва «Мактубат» тIисса луттирдаву кIицI ларгун дур Сайид Абу Оьбайда бин Сайид Нуруддин аль-ХIусайни аль-Гъумуки ад-Дагъистани тIисса цIа. Шичча мяйжан хъанай бур Абу Оьбайда Гъумучатусса, МухIаммад Идавсил ﷺ душнил...