СУАЛ-ЖАВАБ

СУАЛ-ЖАВАБ

СУАЛ-ЖАВАБ

БучIиссарив лякьлуву оьрчI бусса хъамитайпалун щябивкIун чак буллан, лавай бизан духтурнал ихтияр дуллай бакъахьурча?

БучIиссарив лякьлуву оьрчI бусса хъамитайпалун щябивкIун чак буллан, лавай бизан духтурнал ихтияр дуллай бакъахьурча?

БучIиссарив лякьлуву оьрчI бусса хъамитайпалун щябивкIун чак буллан, лавай бизан духтурнал ихтияр дуллай бакъахьурча?

Социал ахIвалданул чулуха цищала архIал акъасса (лахъсса ягу лагьсса) инсаннан щар хьун ччай бухьурча, буттахь ихтияр дуссар къабулун. Цанчирча, кулпатраву ласнал ва щарссанил куннал куннах адав-хIурмат бикIан аьркинссар. Душнил миннат буварча ахIвалданул цищала архIалманан була куну, буттал мунил миннат кьамул бувну булун аьркинссар. Акъахьурча, ппу бунагьравун агьлагьиссар. Му куццуй була тIий цал къабуллушиву имамнал хьхьичI тасттикь хьурча, имамнахь ихтияр дуссар душ щар булун. Шамилва къабуллушиву тасттикь хьурча, душ щар булун ихтияр дуссар буттал хъиривма кьажимнахь (вали). Социал ахIвал ххалбигьайссар вай шартIирдах бурувгун: адиминал диялдакъашиву (къашайшиву ягу азар); диндалуву хьхьарашиву (даин мюрщисса бунагьру бувайма ягу цалвагу хъун бунагь бувма салихIсса душнищал къааьрхIалссар); душ адиминаяр уздансса тухумрава бухьурчагу ми архIалну ккалли къабувайссар (узданшиву ххал дувайссар так буттал чулухасса къяртлуйхчIин); душ ягу мунил нину-ппу оьрчIаяр ягу мунал нитти-буттаяр даража лавайсса даврий зий бухьурча, му чIумалгу миннал ахIвал ца даражалий ккалли къабувайссар. АхIвал ххалбигьаврил ишираву аваданшиврух къабуругайссар. Аммарив, душгу, буттагу, буцай оьрчIгу рязину бухьурча, кIай шартIирдах къабурувгун ташу буван бучIиссар. («ТухIфатул-мухIтаж», «Мингьаж аттIалибин», «Фатава ал-кубра ал-фикьгьия»)

Щарссанил ласнах вичIи къадихьлай, диндалул иширттал хIакъиравусса мунал тIалавшиннарду биттур къадулларча (чак, зума ва м.ц.), бучIиссарив мунин дагьия къадуллай, аьркинмунил щаллу къадуллай кьадитан?

Ласнал буржри цала щарссанихь диндалул фарзру биттур баву тIалав баву. Амма мунил ми иширттаву пикрибакъашиву дуллай ласнах вичIи къадихьларчагу, ласнахь ихтияр дакъассар щарсса аьркинмунил щаллу къадуллай, дуланмагъ дакъа кьадитан, цанчирча, дин-чак даву – му инсаннал ва Аллагьнал I дянивсса ишри. («ТухIфатул-мухIтаж», «ХIашияту-Ширвани»)

Шатлул загьру хIаласса мазь дарувран ишла дуван бучIиссарив?

Цумур-бунугу хIайвандалул, жанаварданул, ущущулгъилул загьру – нажасри. Амма чара бакъаса чIумал чурххайх ялтту буккайсса даруну ишла буван бучIиссар, сайки, му загьру бакъасса цайми дарурду лякъин бюхълай бухьурчагума. Чак буваншиврул загьру хIаласса мазь дурксса кIану щинай шюшин аьркинссар. («Нигьаятул-мухIтаж»)

БучIиссарив мизитраву чIирайн ттиликI рирщуну шанан?

Мизитраву шанан бучIиссар инсан «джунуб» хьуну (чурх шюшин, гъуслу буван аьркинну) акъахьурча ва гиву чак буллалиминнахун ахчилай, гай къума буллай акъахьурча. Вай шартIру биттур къадуварча, мизитраву шанан къабучIиссар, хIарамссар. Мизитраву щябикIан бучIиссар ччимур куццуй: чIирайн ттиликIну, чулий, ягу лякьалавай утту бивхьуну, ччанну ччимур чулинмай ита бавкьуну. («ТухIфатул-мухIтаж», «ХIашияту-Ширвани», «Ал-Мажмуъ»)

МухIаммад Идавсил ﷺ цIа кIицI ларгукун жува салават дутару «Саллаллагьу аьлайгьи васаллам» увкуну. Ва салават цаппараннал кутIа дурну «с.а.в.с» куну чичай. БучIиссарив укун чичин?

МухIаммад Идавсил ﷺ цIа ягу «Идавс», «Расулуллагь» чичайхту гьарцаннул хъирив салаватгу чичаву хъинссар, цимилва тикрал хъанай бухьучаргу. КутIа бувну чичаву къахъинссар (карагьат). («Ат-Такьриб ва ат-Тайсир»)

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


ЛирчIсса зумарду

Гьарца бусурманчунан кIулну бикIан аьркинссар хъирив лахъан дуллалисса эбадатгу, чIумуй дурмургу ца даражалий къадикIайшиву. Мунияту учайссар жагьилну унува дурмур хъинссар, хъунав хьукун дурмунияр, куну.   Мунин бувну, зумарду цила чIу-мал дургьуну щаллу дуван хIарачат бан аьркинссар....


ЗанначIан гьаз дурсса кару

Цала дянивсса икьралдайн, кIулминнайн, соцсетирдайн чул бишлай аьдат хьусса халкьуннал дянив жунна чIявуну хъама дитай ца агьамсса низам: халкьуннайн букканнин цал Аллагьнайн ﷻ лабизан, дуаь дуван.   Ва укунмасса маслихIат бакъарча, бусурманчунал гьанусса мухIлухIин хъанахъиссар,...


ХIабибнал ﷺ дуниял кьадитаврил бусала

Ца хавар бусанда, вичIи дишара Кьуръан-хIадис бувсун къабувчIайминнан, Аьжам шеъри бувну ХIабиб ﷺ кIицI анда Цал шафааьт жунма бияйрив ккаккан. Муъжизатру буслай гъалгъа буварча, КIивагу иттату макь экьи лагай, Цув кIицI лагаврийну ихтилат барча, Вай кьянкьасса дакIру кIукIлу хьун...


ЧIун ва иман

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIабтал бавтIсса кIанттавату ппив къашайва тIар сура «аль-Аьср» къабувккуну. Ва бур Кьуръандалул ца яла кутIамур сура, цинугу шанма аят бусса. Ванил цалчинмур аятраву Заннал увкуну бур (мяъна): «Хъа буллай ура ахттакьун чIумуйн».   Аллагьу...


Суал-жаваб

БучIиссарив жаназалул чак буван хьхьичI жаназа дакъанура. Жул шяравусса мизитраву мукунсса чак бувай гьарца нюжмар кьини. Мунин шариаьтраву цукунсса хIучча буссар? Имам Аль-Бухарил ва Муслимлул хIадисирттал луттирдавусса хIадисраву бувсун бур Эфиопиянал паччахI Наджаши ивкIусса хавар баяйхту...