СУАЛ-ЖАВАБ

СУАЛ-ЖАВАБ

Ттул нину ва бутта 5-6 шинал хьхьичI дунияллия лавгунни. На гай тачIав личIину ххари къабувайссия, чIявуну мютIи акъа, вичIи къадихьлай икIайссияв. Гай ттуяту рязину бакъая. Утти, шинну ларгун махъ ттун дахьва бувчIунни нитти-буттал кьадру, гайннал хьхьичIсса ттула аьй чIалан диркIунни. ХьунтIиссарив ттуща гайннал хьхьичIсса аьй марцI дуван, Кьиямасса кьинилул танмихIрая ххассал хьун?

Мукунсса суалданун жаваб дуллай имам Нававил «Фатава» тIисса луттираву чивчуну бур: «Кьиямасса кьини ниттил ва буттал цала оьрчIал чулухуннайсса тIалавшиннардая тIурча, ми лахъан цукунчIав къашайссар. Амма цалва бувмуния пашман хьуманал чIявуну дуаь дуллай, Аллагьнахь ﷻ гайннал бунагьру багъишла битаву чIа тIун, каши духьурча, гайннал цIанияту цадакьа буллан, гайннан ххирану бивкIминнаха хIурмат буллан, гайннал гъанмаччаминнащалсса дахIаву цIакь дуллан, шайссаксса гайннал буржру лахъан аьркинссар».

– Ккарччал духтурначIан лавгун ккарччи дуккарча зума зия шайссарив?

– Ккарччи дуккаврил зума зия къадувайссар, так гива бувксса оьтту ягу дару кьюлтI къабуварча.

– БучIиссарив зума дургьусса чIумал чурххал вивалу ххал бувайсса аппарат бишин (эндоскопия, фиброгастродуаденоскопия)?

– Мукунсса аппарат биширча зума зия хьунтIиссар

– БучIиссарив зума дургьусса чIумал паста ишла бувну ккарччив шюшин?

– БучIиссар, так пасталул тIин бусса чIемпи кьюлтI къаучирча.

Ижаралий ца зад ларсун, цаманахьхьун ижаралий дулун бучIиссарив. Ва мукунма, бувгьусса лаякъатлувун цамагу инсан яхъанан итаврил хIакьираву диндалуву ци увкуну бур?

Мукун буван бучIиссар, дайдихьулийра цамур икьрал дурну къадиркIхьурча. («ФатхIул-муин», «Иаьнату-тIалибин»)

ОьрчIан суннат лазерданух буван бучIиссарив, ягу чара бакъа чIиллухрив буван аьркинсса?

Суннат баврил мяъна – кьукьин аьркинсса касак кьукьавури, ссах кьукьирчагу личIишиву дакъассар. («Бугъятул-мустаршидин»)

– Зума дургьусса чIумал ккаши кIул къахъананшиврул капельница дишаврил зума зия дувайссарив?

– Зума зия къадувайссар, амма дишаву къахъинссар куну бур диндалул аьлимтурал.

– Дукралул тIин ххал буварча зума зия шайссарив?

– Зия къашайссар, амма къахъинссар. ТIин ххал буллай бунува цакуну дюкьарча, зума зия шайссар.

– Иттав дару бутIирча зума зия шайссарив?

– Иттав дару бутIаврил зума зия къашайссар.

Оьрмулухун Аллагьнайн ﷻ вихну къаивкIманал ивчIавайсса чIумал шагьадат дуртшиву так ца инсаннал тасттикь буварча, бучIиссарив га бусурманнал хIатталив уччин?

Ца салихIсса инсаннал барашинна дуварча пуланнал шагьадат дуртуна (бусурман хьуна) куну, мунал ялув циняв бивкIулул тIалавшиннардугу дурну (жаназа шюшаву, суру бишаву, жаназалул чак баву), бусурманчув куна бусурманнал хIатталив уччайссар. Амма ирсирал иширттаву ца инсаннал барашинна кьамул къадувайссар. («ХIашиятул-жамал»)

– Зума дургьусса чIумал гьутру хъин буваншиврул кислород ишла буван бучIиссарив?

– БучIиссар, цанчирча кислородрал я ранг, я тIин, я кьанкь къадикIайнутIий. Дару букарча, хIачIарча зума зия шайссар. Мукунма, мазрал лув бутайсса дарурал тIин бусса чIемпи дюкьарчагу зума зия шайссар. Мукунма, ххалаххи (укол) баврил зума зия къадувайссар.

2026-03-01 (Рамазан 1447 ш.) №3.


Бала-апатIирттая буруччайсса дуаь

АпатIру, дардру инсаннал оьрмулуву ччя-ччяни хьуна дакьай. Пашманмургу, ххаримургу жуйнна дияйссар Аллагьнал ﷻ чичрулийну. Мунияту, захIматсса иширавун багьсса чIумалгу куклушиву, бигьашиву Заннахь чIа учин аьркинссар.   Цумур дуаьри дуккин аьркинсса апатIрая, мусиватрая буруччиншиврул?...


ЩяйтIан бахIаймур

Бюхттулсса Аллагь тIий ур (мяъна): «Я Идавс, Кьуръан буклай айишиннин чIа уча Аллагьнахь, инава щяйтIаннуя уручча куну: «Аьузу би-Ллагьи мина-шшайтIани-р-раджим» увкуну, цилгу мяъна хъанахъисса – «на Аллагьнахь ﷻ чIа тIий ура щяйтIаннул оьсса тIуллая уручча тIий нава,...


СсахI бичаву

Хъус марцI дуван хъуслий закат ялув бувсса кунма, чурх марцI буван, зумалувусса диялдакъашивуртту кIучI дуван, зума АллагьначIа ﷻ кьамулну лякъин, зумаритавал ссахIгу ялув бувссар. Инсаннал дургьусса зума лухччи-ссавнил дянив дарцIуну дикIайссар, ссахI букканнин ссавруннайн...


Аьдатрайсса Исламрал ххуллур цанмагу, чингу мюнпатмур

Цалчинмур ЦIувкIратусса ХIажикьурбаннул ва Лайлил душ Эльмира (Ххадижат) Нуруттинова республикалий машгьурну бур Исламрал журналист ва динийсса жяматийсса ишккакку хIисаврай. Исламрал хъаннил мероприятияртту дачин дувангу чIярумур чIумал ванийн вихшала дувай. Дагъусттаннал Муфтиятрал просвещениялул...


“Хайр бакъасса инсантал...”

Инсаннал дакIнил азардавасса ца азар – дакIхъуншивури. Му чIалан дикIайссар, инсантурал тIимур сан къабаврийну. ДакIхъуншиврул дайдихьу – цува цайминнаяр лахъну чIалачIаву. Му иширайн Идавсил ﷺ увкуссар: «КъауххантIиссар Алжаннавун чанссарагу дакI хъун дувайма». Му...