СУАЛ-ЖАВАБ

СУАЛ-ЖАВАБ

Ттул нину ва бутта 5-6 шинал хьхьичI дунияллия лавгунни. На гай тачIав личIину ххари къабувайссия, чIявуну мютIи акъа, вичIи къадихьлай икIайссияв. Гай ттуяту рязину бакъая. Утти, шинну ларгун махъ ттун дахьва бувчIунни нитти-буттал кьадру, гайннал хьхьичIсса ттула аьй чIалан диркIунни. ХьунтIиссарив ттуща гайннал хьхьичIсса аьй марцI дуван, Кьиямасса кьинилул танмихIрая ххассал хьун?

Мукунсса суалданун жаваб дуллай имам Нававил «Фатава» тIисса луттираву чивчуну бур: «Кьиямасса кьини ниттил ва буттал цала оьрчIал чулухуннайсса тIалавшиннардая тIурча, ми лахъан цукунчIав къашайссар. Амма цалва бувмуния пашман хьуманал чIявуну дуаь дуллай, Аллагьнахь ﷻ гайннал бунагьру багъишла битаву чIа тIун, каши духьурча, гайннал цIанияту цадакьа буллан, гайннан ххирану бивкIминнаха хIурмат буллан, гайннал гъанмаччаминнащалсса дахIаву цIакь дуллан, шайссаксса гайннал буржру лахъан аьркинссар».

– Ккарччал духтурначIан лавгун ккарччи дуккарча зума зия шайссарив?

– Ккарччи дуккаврил зума зия къадувайссар, так гива бувксса оьтту ягу дару кьюлтI къабуварча.

– БучIиссарив зума дургьусса чIумал чурххал вивалу ххал бувайсса аппарат бишин (эндоскопия, фиброгастродуаденоскопия)?

– Мукунсса аппарат биширча зума зия хьунтIиссар

– БучIиссарив зума дургьусса чIумал паста ишла бувну ккарччив шюшин?

– БучIиссар, так пасталул тIин бусса чIемпи кьюлтI къаучирча.

Ижаралий ца зад ларсун, цаманахьхьун ижаралий дулун бучIиссарив. Ва мукунма, бувгьусса лаякъатлувун цамагу инсан яхъанан итаврил хIакьираву диндалуву ци увкуну бур?

Мукун буван бучIиссар, дайдихьулийра цамур икьрал дурну къадиркIхьурча. («ФатхIул-муин», «Иаьнату-тIалибин»)

ОьрчIан суннат лазерданух буван бучIиссарив, ягу чара бакъа чIиллухрив буван аьркинсса?

Суннат баврил мяъна – кьукьин аьркинсса касак кьукьавури, ссах кьукьирчагу личIишиву дакъассар. («Бугъятул-мустаршидин»)

– Зума дургьусса чIумал ккаши кIул къахъананшиврул капельница дишаврил зума зия дувайссарив?

– Зума зия къадувайссар, амма дишаву къахъинссар куну бур диндалул аьлимтурал.

– Дукралул тIин ххал буварча зума зия шайссарив?

– Зия къашайссар, амма къахъинссар. ТIин ххал буллай бунува цакуну дюкьарча, зума зия шайссар.

– Иттав дару бутIирча зума зия шайссарив?

– Иттав дару бутIаврил зума зия къашайссар.

Оьрмулухун Аллагьнайн ﷻ вихну къаивкIманал ивчIавайсса чIумал шагьадат дуртшиву так ца инсаннал тасттикь буварча, бучIиссарив га бусурманнал хIатталив уччин?

Ца салихIсса инсаннал барашинна дуварча пуланнал шагьадат дуртуна (бусурман хьуна) куну, мунал ялув циняв бивкIулул тIалавшиннардугу дурну (жаназа шюшаву, суру бишаву, жаназалул чак баву), бусурманчув куна бусурманнал хIатталив уччайссар. Амма ирсирал иширттаву ца инсаннал барашинна кьамул къадувайссар. («ХIашиятул-жамал»)

– Зума дургьусса чIумал гьутру хъин буваншиврул кислород ишла буван бучIиссарив?

– БучIиссар, цанчирча кислородрал я ранг, я тIин, я кьанкь къадикIайнутIий. Дару букарча, хIачIарча зума зия шайссар. Мукунма, мазрал лув бутайсса дарурал тIин бусса чIемпи дюкьарчагу зума зия шайссар. Мукунма, ххалаххи (укол) баврил зума зия къадувайссар.

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


Неъматрал кьимат

Ца билаятрай къурагъсса шин хьуну, щин чан хьуну диркIун дур. Гиккусса ца мискинсса адиминан пикри хьуну бур, щин дукканхьуви тIий, аьрщараву къуй дуккан. Дуклай чансса куртI шайхту лявкъуну бур ссаллив бувцIусса хъунмасса буттукьа.   Га тIивтIусса адимина хIайран хьуну ливчIун ур гиву думур...


Хъинсса хасият – диндалул аслу

Хъинсса хасият думанан муния хайр бияйссар дунияллий ва ахиратраву, муния бувсун бур хIадисраву. Ца чIумал Аьббаслул Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Я Расулуллагь, вий аякьа дуллай ивкIунтIий АбутIалиблун ахиратраву мюнпат биянтIиссарив?» «БиянтIиссар, ттуй аякьа къадурссания, га...


Къулагъас дувантIиссар тарбиялух

Жунма кIулсса куццуй, ЦIуминалийсса ЦIуссалакрал шяраву буллай бур хъунмасса РувхIанийсса центр ва мадраса. Ванин дирзун дур машгьурсса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул цIа. ХIакьину ва даврий каялувшиву дуллай ур ЦIуссалакрал райондалул имам Аьбдуллагь МухIаммадов. Ванал жухь бувсунни мадраса...


8 агьамсса калима

Вай мукъурттия байбишайссар ва къуртал шайссар инсаннал оьрму. Вайннул агьамшивугу хъинну хъуннассар. Вай калимартту бусурманнал гьарца кьини зумух ласай, цавайннал чIяруну, вайминнал чанну.   Шагьадат أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ...


Арулва махъ

Хъунасса аьлимчу, дурккучу Абу-Лайслул увкуссар: «Цума инсаннал лавхьхьурив арулва махъ, му инсан икIантIиссар Аллагьналгу ﷻ малаиктуралгу хьхьичI даража лавайну, ва Аллагьнал ﷻ мунал бунагьру багъишла битантIиссар, гай бунагьру хьхьиривусса хьаманияр чIявусса бухьурчагума.   Вай...