Суал-жаваб

Суал-жаваб

Суал-жаваб

Чакливу «АльхIам» буккайхту цаппараннал «Амин» учай, вайминнал учай «Амин, Раббаль-аьламин». Цукунни тIайласса?

Имамну ягу имамнал хъирив авцIуну (маъмум) чак буллалисса чIумал ягу цамур кIанай «АльхIам» буккайхту «Амин» учаву суннатссар (хъинссар). Сура «аль-ФатихIа» лахъсса чIуний буккайсса чакливу «Амин» лахъсса чIуний учайссар, «АльхIам» лагьну буккайминнуву «Амин» лагьсса чIуний учайссар. Укунсса хIукмулул далилну хъанахъиссар имам Бухарил ва Муслимлул луттирдавусса хIадис: «Имамнал «Амин» учайхту зугу учияра. Мукун учаву малаиктурал «Амин» учаврищал тIайла бацIарча, зул бунагьру Аллагьнал ﷻ багъишла битантIиссар».

Имам Шафиънал «Аль-Умм» тIисса луттираву чивчумунийн бувну, чак буллалиманал «Амин» учайхту «Раббаль-аьламин» тIисса махъру, ягу цамур зикр (тасбихI) ялун ххи барча хъинссар, Аллагьнал ﷻ цIа кIицI лагаврил чак зия къабайссар», – куну. Ва луттираву «Раббаль-аьламин» тIисса махъру лахъну ягу лагьну учин аьркинссар куну бувчIин бувну бакъар.

(«Ат-ТIибян фи адаби хIамалятиль-Куръан», «Аль-Умм», «Аль-маджмуъ шархI аль-Мугьаззаб», «Аль-Икьнаъ фи хIалли альфази Аби Шуджа»)

 

 

Зума дургьусса инсан ссапарданий унува щарссанищал утту ивхьуну зума зия дуварча, мунай каффарат (аьчIа) ялувссарив?

Ссапарданийсса инсаннахь дуссар ихтияр фаризасса зума итадакьин. Му иш кIулну, мукунсса ниятращал щарссанищал утту ивхьуну зума зия дурманай каффарат ялув къабишайссар.

(«ТухIфатуль-мухIтаж»)

 

 

Хъамитайпа цуппалу (архIал адимина акъа́) ХIажлив гьан бучIиссарив?

Шафии мазгьабравусса агьаммур мукъуйн бувну, нигьачIин дакъасса ххуллу бухьурча, хъамитайпалухь ихтияр дуссар цуппалу ягу вихшаласса хъаннил кьюкьлущал фаризасса ХIаж ва Оьмра (чIивимур ХIаж) бан цуппа ялапар хъанахъисса шагьрулул ягу шяраваллил дазурдал кьатIув буккан, архIал махIрам акъахьурчагу. Мукунсса сапарданий чакру кутIа буллан ва кунницIун ку ласлан ихтияргу дуссар.

Цал ХIаж бувсса, кIилчин-шамулчин нанисса хъамитайпалущал чара бакъа архIал махIрам ачин аьркинссар, цуппалу гьан къабучIиссар, сайки ласнал ихтияр дулурчагу.

(«Нигьаятуль-МухIтаж», «ТухIфатуль-МухIтаж»)

 

– Ккарччи дуккарча зума зия шайссарив?

– Ккарччи дуккаврил зума зия къадувайссар, амма гива бувксса оьтту ягу дуккайни ишла бувсса дару кьюлтI барча, зия хьунтIиссар.

 

 

– Къашайманан ххалаххи (укол) буварча зума зия шайссарив?

– Ххалаххи баврил зума зия къадувайссар.

 

 

– Кьакьарттун дарув буварча зума зия шайссарив?

– Дару кьакьарттул дяния ялавай гьарча, зума зия шайссар. Кьакьарттул дянивалугу «хI» кусса хIарп дуккайсса кIанур.

 

 

– БучIиссарив зума дургьуманан чурххайх крем, мазь ягу нагь дуклан?

– Ми дуккаврил зума зия къадайссар, амма аьлимтурал луттирдаву чивчуну бур зума дургьусса чIумал гужсса кьанкь дусса крем ягу нагь дуккаву къахъинссар, куну.

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Лелуххул эбрат

Щейх Ибрагьим Адгьам ивкIссар Шакьикь Балхил усттазну. Ца кьини Шакикь цала щейхначIан увкIун, бувсун бур цува хIалтIилухун ачин хIадур хъанай ушиву.   – Жува хьунабакьиннин цаппара барзру гьантIиссар! – увкуну бур ганал. Амма кIива-шанма гьантлува Ибрагьим Адгьамлун ккавккун ур...


МухIаммад Идавсил ﷺ оьрмулия

Идавс ﷺ дунияллийн увкун, мунал ниттин Аминатлун ккарккун дур муная нанисса нур, лагмамур чаннагу дурну марцI дуккан дуллалисса.   Ца ппурттуву чIавасса МухIаммад ﷺ оьрчIащал тIуркIу тIий уна, муначIан увкIун малаик Жабраил, тIитIин бувну Идавсил ﷺ хъазам, мунал къюкI мусил тIясраву зам-зам...


Мавлудрал барз

Рабиуль-авваль – бусурманнал календарьданул шамулчинмур барзри. Ва ккаллиссар яла агьаммий зурдардивасса цану. Жунма кIулсса куццуй, Рабиуль-авваль барз барачат хьуссар Аллагьнал ﷻ махъа-махъсса Илчи ﷺ, жуна ххирасса МухIаммад Идавс ﷺ дунияллийн уккаврийну. Идавс ﷺ халкьуннан рахIмуну,...


ХIакьсса мяърипат

ЦIанасса социал сетирдал заманнай сакин хьуну бур аьжаивсса масала: жула дакIнил энергия кьатIурдай дурган дурну, цайминнайх дарчIуну, кулпатран так увхсса, ссахчIав гъира бакъасса инсан личIлай ур. Мукунсса тагьарданул кулпатраву тIааьндакъашивуртту чIяру дуллай дур, лас ва щар кунная ку арх...


Гъази-Гъумучиял щейх Абу Оьбайда

НицIавкIратусса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул «Сабат» ва «Мактубат» тIисса луттирдаву кIицI ларгун дур Сайид Абу Оьбайда бин Сайид Нуруддин аль-ХIусайни аль-Гъумуки ад-Дагъистани тIисса цIа. Шичча мяйжан хъанай бур Абу Оьбайда Гъумучатусса, МухIаммад Идавсил ﷺ душнил...