СУАЛ-ЖАВАБ

СУАЛ-ЖАВАБ

СУАЛ-ЖАВАБ

Архсса кIанттава машан ларсмур зана дитайни га махъуннай диян даврихсса харжлугъ щил дуван аьркинссар?

Машан ларсмур зана дитлатисса чIумал, га ларсъсса кIанайн диян даву ласул дуван аьркинссар, гихуннай ялагу харжлугъ дуван багьлай бухьурча, му даххул дувайссар. («ТухIфатул-мухIтаж»)

Инсаннал зумув ххит, пуркIу ягу ущу-щулгъи буххарча зума зия шайссарив?

– Ми буххаврил зума зия къашайссар,

– Зума дургьусса чIумал ккаши кIул къахъананшиврул капельница дишаврил зума зия дувайссарив?

– Зума зия къадувайссар, амма ми дишаву хъинну къахъинссар (карагьат).

– Къалиян учаврил зума зия дувайссарив?

– Къалиян учаврил зума зия дувайссар.

– Кьакьарттун дарув буварча зума зия шайссарив?

– Дару кьакьарттул дяния ялавай гьарча, зума зия шайссар. Кьакьарттул дянивалугу «хI» тIисса хIарп дуккайсса кIанури.

– Зума дургьусса чIумал ххалаххи (укол) буван бучIиссарив?

– Ххалаххи баврил зума зия къадувайссар.

– Ккарччи дуккарча зума зия шайссарив?

– Ккарччи дуккаврил зума зия къадувайссар, амма гива бувксса оьтту ягу дуккайни ишла бувсса дару бюкьарча, зия хьунтIиссар.

БучIиссарив даврий архIал зузиминнащал «лухIи касса» буван: масала,10 инсаннал ацIва зурул мутталий гьарца зуруй 3000 азарда къуруш дичлай, ярглий цаннан дуллан. Му куццуй гьарцаннал цал архIал 30 000 къуруш ларсун, цала аьркиншивуртту бигьану щаллу дуваншиврул?

КIицI лавгсса куццуй арцу цачIун дуван бучIиссар, мунин шариаьтраву къадагъа дакъассар. Так тIайлашиву, аьдилшиву дуруччин аьркинссар. («ХIашия ал-Кьальюби шархI Мингьаж аттIалибин»)

– БучIиссарив зума дургьусса чIумал чурххал вивалу ххал бувайсса аппарат бишин (эндоскопия, фиброгастродуаденоскопия)?

– Мукунсса аппарат бишаврил зума зия дувайссар.

– Зума дургьуманан мазрал лув бутайсса дару букан бучIиссарив?

– Му дарурал тIин бусса чIемпи дюкьарча, зума зия шайссар.

ТIиртIусса тахIунттуву дукра кьадитан къабучIиссар учаву тIайлассарив?

Дукралул хIакъиравусса ца адав – му тIиртIуну кьакъадиртун, «Бисмиллагь» увкуну лакьаву ягу кIучI давури. Мукун дурну хъинссар, Идавсилгу ﷺ дувайсса диркIссар, амма къадуварчагу бунагь бакъассар. Имам Ал-Бухарил луттиравусса хIадисраву увкуну бур: «КьачIа макьадитав барт бакъавхIуну, тахIнигу кIучI дува Аллагьнал ﷻ цIа кIицI ларгун («Бисмиллагь» увкуну)». Цамур хIадисраву тIий бур: «ТахIунттай кьалакьив дихьлахьи, щин дусса къукъу тIивтIуну макьабитари, цанчирча шинаву дуссар азар-цIуцIавуртту ликкайсса ца хьхьу. Му хьхьуну дуки-хIачIия дусса тахIни-кIичIу тIиртIуну личIарча, мивун чара бакъа цIуцIаву духхантIиссар». Му бакъассагу, тIиртIуну лирчIсса дукихIачIия ччяни зия шайссар, мунивун ххит, чапалшиву дагьан бюхъайссар. Аммарив мукун лирчIсса дукра дукан къабучIиссар, экьи дичин аьркинссар тIутIаву къатIайлассар.

– Хъамитайпа хъаннил духтурначIан гьарча зума зия шайссарив?

– Миккун лавгсса чIумал чурххал вив цидунугу духхан дуварча, зума зия шайссар.

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


Суал-жаваб

Жува кIюрххил чаклил кIилчинмур ракааьтраву дуккару «КьунутI» («Магьдина») тIисса дуаь. Жяматращал чак буллай унува имамнал му къадуккирча ци буван аьркинссар? Имамнал кIюрххил чакливу «КьунутI» къадуккирча, мунал хъирив чак буллалиманахь ихтияр дуссар цаллалу...


АцIлийнусса чири

Кьуръан буккаву МухIаммад Идавсил ﷺ суннат бушиву, чири хъунмасса даву душиву къакIулсса цучIав акъахьунссар. Мунияту гьарца бусурманчунал хIарачат буллан аьркинссар аьраб мазрай Кьуръан буккин лахьхьин. Расулуллагьнал ﷻ увкуссар: «Зувату яла ххуйма – Кьуръан буккингу лавхьхуну,...


Идавсин ﷺ ххирамий

Жуна кIулну ухьурча лахъисса оьрму бувтсса, чанну къашавай хъанай ивкIсса, хъус-маэшат гьарзасса, цанма ччисса куццуй ялапар хъанай ивкIсса инсан, жува бикIару мунай дакI мяш хъанай. Амма мукунсса инсаннал тIуллу, аьмаллу ххуйсса бивкIун бакъахьурча, му бувтсса оьрмулия цукунчIавсса хайр...


Шанма хIакь

Идавсил ﷺ хьхьичIунсса асхIабтал Салман аль-Фариси ва Абу Ад-Дарда цIакьсса дустал бивкIун бур. Гайннал дянив дусшиву, уссушиву дацIан дурну диркIссар МухIаммад Идавсил ﷺ.   Ца кьини Салман увкIун ур Абу Ад-ДардачIан хъамалу. Ганан хIисав хьуну бур хъинну мискинсса къуш ва цихара къулагъас...


Буллугъшиврул душмантал

Аваданшиву ягу мискиншиву ца дуциндалий кIул дуван, царай цинцилттай дишин шайсса задру дакъар. Ца инсаннал мискиншиврун ккалли дувансса тагьар цаманан аваданшивуну чIалан дикIай. Мукунма, цаннан аваданшивуну чIалачIимур, цаманал мискиншивуну хIисав дуван бюхъай.   ДакIниву хIакьсса иман...