СУАЛ-ЖАВАБ

СУАЛ-ЖАВАБ

СУАЛ-ЖАВАБ

Архсса кIанттава машан ларсмур зана дитайни га махъуннай диян даврихсса харжлугъ щил дуван аьркинссар?

Машан ларсмур зана дитлатисса чIумал, га ларсъсса кIанайн диян даву ласул дуван аьркинссар, гихуннай ялагу харжлугъ дуван багьлай бухьурча, му даххул дувайссар. («ТухIфатул-мухIтаж»)

Инсаннал зумув ххит, пуркIу ягу ущу-щулгъи буххарча зума зия шайссарив?

– Ми буххаврил зума зия къашайссар,

– Зума дургьусса чIумал ккаши кIул къахъананшиврул капельница дишаврил зума зия дувайссарив?

– Зума зия къадувайссар, амма ми дишаву хъинну къахъинссар (карагьат).

– Къалиян учаврил зума зия дувайссарив?

– Къалиян учаврил зума зия дувайссар.

– Кьакьарттун дарув буварча зума зия шайссарив?

– Дару кьакьарттул дяния ялавай гьарча, зума зия шайссар. Кьакьарттул дянивалугу «хI» тIисса хIарп дуккайсса кIанури.

– Зума дургьусса чIумал ххалаххи (укол) буван бучIиссарив?

– Ххалаххи баврил зума зия къадувайссар.

– Ккарччи дуккарча зума зия шайссарив?

– Ккарччи дуккаврил зума зия къадувайссар, амма гива бувксса оьтту ягу дуккайни ишла бувсса дару бюкьарча, зия хьунтIиссар.

БучIиссарив даврий архIал зузиминнащал «лухIи касса» буван: масала,10 инсаннал ацIва зурул мутталий гьарца зуруй 3000 азарда къуруш дичлай, ярглий цаннан дуллан. Му куццуй гьарцаннал цал архIал 30 000 къуруш ларсун, цала аьркиншивуртту бигьану щаллу дуваншиврул?

КIицI лавгсса куццуй арцу цачIун дуван бучIиссар, мунин шариаьтраву къадагъа дакъассар. Так тIайлашиву, аьдилшиву дуруччин аьркинссар. («ХIашия ал-Кьальюби шархI Мингьаж аттIалибин»)

– БучIиссарив зума дургьусса чIумал чурххал вивалу ххал бувайсса аппарат бишин (эндоскопия, фиброгастродуаденоскопия)?

– Мукунсса аппарат бишаврил зума зия дувайссар.

– Зума дургьуманан мазрал лув бутайсса дару букан бучIиссарив?

– Му дарурал тIин бусса чIемпи дюкьарча, зума зия шайссар.

ТIиртIусса тахIунттуву дукра кьадитан къабучIиссар учаву тIайлассарив?

Дукралул хIакъиравусса ца адав – му тIиртIуну кьакъадиртун, «Бисмиллагь» увкуну лакьаву ягу кIучI давури. Мукун дурну хъинссар, Идавсилгу ﷺ дувайсса диркIссар, амма къадуварчагу бунагь бакъассар. Имам Ал-Бухарил луттиравусса хIадисраву увкуну бур: «КьачIа макьадитав барт бакъавхIуну, тахIнигу кIучI дува Аллагьнал ﷻ цIа кIицI ларгун («Бисмиллагь» увкуну)». Цамур хIадисраву тIий бур: «ТахIунттай кьалакьив дихьлахьи, щин дусса къукъу тIивтIуну макьабитари, цанчирча шинаву дуссар азар-цIуцIавуртту ликкайсса ца хьхьу. Му хьхьуну дуки-хIачIия дусса тахIни-кIичIу тIиртIуну личIарча, мивун чара бакъа цIуцIаву духхантIиссар». Му бакъассагу, тIиртIуну лирчIсса дукихIачIия ччяни зия шайссар, мунивун ххит, чапалшиву дагьан бюхъайссар. Аммарив мукун лирчIсса дукра дукан къабучIиссар, экьи дичин аьркинссар тIутIаву къатIайлассар.

– Хъамитайпа хъаннил духтурначIан гьарча зума зия шайссарив?

– Миккун лавгсса чIумал чурххал вив цидунугу духхан дуварча, зума зия шайссар.

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


КьюлтIмур кIул бан шайссарив?

ЦIанасса чIумал цаппара инсантал цукунсса бунугу балаллувун ягу захIматшивурттавун багьсса чIумал, аькьлу бухлавгсса кунма, му захIматшиврува ххассал хьуншиврул бикъавсса кIану къабитай: духтуртурачIан лагай, хIакимтурачIан бияй, битай лахъисса сапарду, жура-журасса дару-сававру ишла дуллан бикIай....


ЖугьутIнал суаллу

Оьмар-асхIаб халифну усса чIумал муначIан ца жугьутI увкIун ур. Идавсил ﷺ мизитравунгу увххун, Абу Аюб аль-Ансаринал чIарав щяивкIсса Оьмар-асхIабнахгу урувгун ганал цIувххуну бур: «Инарав инсантурахь цIуххаву дувайма, амма вихьва щилчIав къацIуххайма, муъминтурал хъунама, амма вил хъунама...


Алфу ссалам хьуннав...

ТIабибнаха - назму, Заннаха - хIамди, Бунагьрал аьпвуну тIайла дацIаннав. Гъарибсса дакIнива бувккун лавгцири МустIафа Идавсил салават хьуннав.   ХIамдирал Залуннах ХIабибнал иман, ХIимаятраяту цIимилул бутIа – На бигьай ccиxIpyгy циняв санаъри, Аьрщарал Залуннайн ссаламну...


Иман ссайн учайссар?

Иман – му Аллагьу Тааьланал Цалва хъиншиврийну, рахIму-цIимилийну Цалва лагъартуннаятусса Цана ччисса инсаннал дакIниву бувчIин бавур, асар хьун бавур, мунивун дуртIсса нурди, му инсаннан цува ляхъан увсса Зал кIул уван. Му нургу, асаргу дакIниву бусса инсаннал Аллагьу Тааьланал...


Бунагьру багъишла битайсса кьини

Зуль-ХIижжалул 9-мур кьини – Аьрафа (Аьрафат) кьинири. Му кьини хIажитал «Аьрафа» тIисса даралуву бикIайссар. Аьрафа кьини азарва «Кьулгьу» («Аль-Ихляс») бувккуну хъинссар. Мукун буккайманал циняв бунагьру багъишла битантIиссар куну бур...