Суал-жаваб

Суал-жаваб

КIия инсан куннайн ку данди буклакисса спортрал журардая Исламраву ци увкуну бур?

Цувагу, цала чIаравмигу буруччинсса ниятрай спортрахун багьаву, чурххал цIуллушиву дуруччаву Исламраву хъинчулий ккаккан дурну дуссар. Аммарив цаппара шартIру дусса спортрал журарду бунагьссар:

  1. Данди буккаврил ягу тренировкардал цIаний чурххал цIуллушиврун зарал хъанай бухьурча;
  2. БакIрайх, лажиндарайх ягу цайми агьамсса чурххал базурдайх бищаву духьурча;
  3. Муттаэнайн ссивцIу, душманшиву духьурча;
  4. Му спортрайн арцу дишаву (ставкарду) духьурча;
  5. Чара бакъа кIучI буван аьркинсса чурххал базурду (аьврат) чIалачIисса янна лаххан багьлай бухьурча.

Идавсил ﷺ увкуссар: «Я винма, я цайминнан зарал мабувара» (АхIмад).

Цамур хIадисраву увкуну бур: «Инсан атлатисса кIанай мабацIари. Микку буминнайн Аллагьнал ﷻ нааьна дияйссар…» (ТIабарани).

 

 

 

На ура къашавайсса, ХIажлив гьан къабюхълахъисса инсан. Цаппара шиннардил хьхьичI на ттухлува фаризасса ХIажлив цама инсан гьан увссия. БучIиссарив утти ттун ччай бур ттухлува ссуннатсса ХIаж бувансса инсангу гьан уван?

Имам Шафиинал мазгьабрайн бувну, ХIаж буван къашайманахь ихтияр дуссар цахлува ссуннатсса ХIажлив цама гьан уван.

(«ХIаваши Ширвани»)

 

 

 

Инсаннал сурат рирщуну, ганан къакIулнува (цIукъавххуну) интернетраву дишин бучIиссарив?

Инсанная рязишиву къаларсун ганал сурат рищун ихтияр дакъассар, цанчирча, Исламрал къадагъа дирхьуну дуссар инсаннан цукунсса-бунугу зарал биян буван. Инсаннал ас-ламус, узданшиву кьюкьин данмур дуллангу къабучIиссар, мунияту, ихтияр дакъассар цIукъавххуну сурат рищун ва га чун-дунугу гьан дуван ягу интернетраву дишин. Мукун баву – бугьтан бавриха лавхьхьуссар.

ХIадисраву увкуну бур: «Аллагьнал ﷻ танмихI бувантIиссар бусурманчунан зарал бувайманан ягу ганащал муттаэшиву дуллалиманан» (Абу Давуд, Тирмизи)

Цамур хIадисраву тIий бур: «Нааьна хьуннав бусурманчунан зарал бувманайн ва га хъяврин увманайн» (Абу Давуд).

 

 

 

Каний мусил ягу арцул ссят дархIуну занан бучIиссарив?

Мусил ссят дахIаву хIарамссар арамтуннангу, хъаннингу.

«Танвируль-Кьулуб»

 

 

 

Цаманал хьхьичI хъус-арцуйнусса бурж ливчIун инсан дунияллия гьарча ци буван аьркинссар?

Дунияллия гьаннин лахъан къавхьуну ливчIсса бурж лахъан аьркинссар ганая махъ лирчIсса хъуслия, ягу буржирай дуллуманая хIалалшиву ласун аьркинссар.

(«МахIалли»)

 

 

Хавар бусласисса кIанай инсаннал аьнч учирча, бусласимур тIайлассар тIун бикIай. Буссарив мукунсса зад Исламраву?

Мунил хIакъираву Идавсиясса ﷺ хIадис бур. Абу Яълал «Муснад» тIисса луттираву чивчуну бур: «Зуватусса цаннал ци-бунугу бусласисса чIумал, ганал чIаравманал аьнч учирча, му хъанахъиссар бусласимур тIайлашиврул лишан».

Имам ТIабаранил луттираву кIицI лавгсса хIадисравугу увкуну бур: «Хавар бусласиманал чIаравманал аьнч учирча, мири яла тIайламий махъру».

(«Фатава Навави»)

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


ДакIнивусса загьру

ХьхьичIазаманнай ца душ щар хьуну, ласнал къатлуву ласнал ниттищал яхъанай бивкIун бур, ганиха къуллугъ буллай. Амма ласнал ниттил мудан ганий аьй-бювкьурду дуллай, яхI буван къабюхълай бивкIун бур. ХIукму бувну бур ласнал ниттин загьру буллуну дирчIан дуван.   Душ лавгун бур базаллуву...


Суал-жаваб

ХIан даххайсса тучандалуву бухгалтерну зун бучIиссарив? Мукунсса тучаннаву ва цаймигу хIанттия хайр ласласисса идарарттаву бухгалтерну ягу цайми къуллугъирттай зун ихтияр дакъассар, хIарамссар. Мунинсса далилнугу хъанахъиссар хIанттиха зузисса инсантурал ацIва журалий Идавсил ﷺ нааьна дурсса, имам...


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.   (Дайдихьу хьхьичIмур номерданий)   Ружмарданул чак бувну камилну кьаст дуруна, Цалва-цалва агьлулухь хIалал бити увкуна. Къумамий тархъан бувну душманмий дакьил бувну, Цайва-цайва ялувсса хIакьру тIайла...


Рабиуль-Авваль зурул мажлис

Рабиуль-Авваль зуруй МухIаммад Идавс ﷺ хъун уллай мавлудру дувайсса аьдат дур бусурманнал дянив. Мукунсса мажлис хьунни августрал 24-нний Гъази-Гъумук. Ванил сиптачиталну бувккунни Лакрал райондалул имам ХIабиб Баталов ва райондалул администрация.   Мажлис бувуна паркраву, байбивхьуна...


Дуклаки оьрчIал нитти-буттан кумагран

ОьрчIру хъуни баву – ца чулуха захIматсса ва жаваблувшиву хъуннасса, вамур чулухагу ххарисса даву дур. Гьарцагу инсаннан ччиссар цала оьрчI-душ талихIрайн бувккун, дурккусса инсан хьуну. Аммарив чIявуминнан мукунсса хьуншиврул ци дуллан аьркинссарив кIулну къабикIай. На хIадур бував дуклаки оьрчIру...