Суал-жаваб

Суал-жаваб

КIия инсан куннайн ку данди буклакисса спортрал журардая Исламраву ци увкуну бур?

Цувагу, цала чIаравмигу буруччинсса ниятрай спортрахун багьаву, чурххал цIуллушиву дуруччаву Исламраву хъинчулий ккаккан дурну дуссар. Аммарив цаппара шартIру дусса спортрал журарду бунагьссар:

  1. Данди буккаврил ягу тренировкардал цIаний чурххал цIуллушиврун зарал хъанай бухьурча;
  2. БакIрайх, лажиндарайх ягу цайми агьамсса чурххал базурдайх бищаву духьурча;
  3. Муттаэнайн ссивцIу, душманшиву духьурча;
  4. Му спортрайн арцу дишаву (ставкарду) духьурча;
  5. Чара бакъа кIучI буван аьркинсса чурххал базурду (аьврат) чIалачIисса янна лаххан багьлай бухьурча.

Идавсил ﷺ увкуссар: «Я винма, я цайминнан зарал мабувара» (АхIмад).

Цамур хIадисраву увкуну бур: «Инсан атлатисса кIанай мабацIари. Микку буминнайн Аллагьнал ﷻ нааьна дияйссар…» (ТIабарани).

 

 

 

На ура къашавайсса, ХIажлив гьан къабюхълахъисса инсан. Цаппара шиннардил хьхьичI на ттухлува фаризасса ХIажлив цама инсан гьан увссия. БучIиссарив утти ттун ччай бур ттухлува ссуннатсса ХIаж бувансса инсангу гьан уван?

Имам Шафиинал мазгьабрайн бувну, ХIаж буван къашайманахь ихтияр дуссар цахлува ссуннатсса ХIажлив цама гьан уван.

(«ХIаваши Ширвани»)

 

 

 

Инсаннал сурат рирщуну, ганан къакIулнува (цIукъавххуну) интернетраву дишин бучIиссарив?

Инсанная рязишиву къаларсун ганал сурат рищун ихтияр дакъассар, цанчирча, Исламрал къадагъа дирхьуну дуссар инсаннан цукунсса-бунугу зарал биян буван. Инсаннал ас-ламус, узданшиву кьюкьин данмур дуллангу къабучIиссар, мунияту, ихтияр дакъассар цIукъавххуну сурат рищун ва га чун-дунугу гьан дуван ягу интернетраву дишин. Мукун баву – бугьтан бавриха лавхьхьуссар.

ХIадисраву увкуну бур: «Аллагьнал ﷻ танмихI бувантIиссар бусурманчунан зарал бувайманан ягу ганащал муттаэшиву дуллалиманан» (Абу Давуд, Тирмизи)

Цамур хIадисраву тIий бур: «Нааьна хьуннав бусурманчунан зарал бувманайн ва га хъяврин увманайн» (Абу Давуд).

 

 

 

Каний мусил ягу арцул ссят дархIуну занан бучIиссарив?

Мусил ссят дахIаву хIарамссар арамтуннангу, хъаннингу.

«Танвируль-Кьулуб»

 

 

 

Цаманал хьхьичI хъус-арцуйнусса бурж ливчIун инсан дунияллия гьарча ци буван аьркинссар?

Дунияллия гьаннин лахъан къавхьуну ливчIсса бурж лахъан аьркинссар ганая махъ лирчIсса хъуслия, ягу буржирай дуллуманая хIалалшиву ласун аьркинссар.

(«МахIалли»)

 

 

Хавар бусласисса кIанай инсаннал аьнч учирча, бусласимур тIайлассар тIун бикIай. Буссарив мукунсса зад Исламраву?

Мунил хIакъираву Идавсиясса ﷺ хIадис бур. Абу Яълал «Муснад» тIисса луттираву чивчуну бур: «Зуватусса цаннал ци-бунугу бусласисса чIумал, ганал чIаравманал аьнч учирча, му хъанахъиссар бусласимур тIайлашиврул лишан».

Имам ТIабаранил луттираву кIицI лавгсса хIадисравугу увкуну бур: «Хавар бусласиманал чIаравманал аьнч учирча, мири яла тIайламий махъру».

(«Фатава Навави»)

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


«Шанма бутIул ца бутIа»

Кьуръандалувусса ца яла бюхттулмур сура хъанай бур «Аль-Ихлас» («Кьулгьу»). Ва суралул хIакъираву жучIанма бивну бур тамансса Идавсил ﷺ хIадисру.   Шанма бутIул ца бутIа Абу Саид аль-Худрил бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ цалва асхIабтурахь цIувххушиву: «Ца...


Шинал дайдихьу

Бусурманнал календарьданул (гьижралул) цIусса шин дайдишайссар МухIаррам зуруя. Ванил ца агьамшивугу – инсаннал цала оьрмулул, тIуллал, давурттал хIисав дувайсса чIун хъанахъиссар. Оьмар-асхIабнал увкуссар: «Зула оьрмулул хIисав зува ласияра, зуятура хIисав ласуннин (дунияллия...


Идавсин ﷺ ххирамий

Жуна кIулну ухьурча лахъисса оьрму бувтсса, чанну къашавай хъанай ивкIсса, хъус-маэшат гьарзасса, цанма ччисса куццуй ялапар хъанай ивкIсса инсан, жува бикIару мунай дакI мяш хъанай. Амма мукунсса инсаннал тIуллу, аьмаллу ххуйсса бивкIун бакъахьурча, му бувтсса оьрмулия цукунчIавсса хайр...


Имам Гъазалил насихIатру

Исламрал тарихраву ца яла машгьурма аьлимчу ивкIссар имам МухIаммад Абу ХIамид аль-Гъазали. Ганан ХIужжатуль-Ислам – «Исламрал ХIучча» тIисса ялунцIа дирзун диркIссар. Имамнал луттирду азарда шинал мутталий бусурманнал умматран чаннайн буккансса чаннацIукуну хъанай бур. Шикку...


АхIмакьманал лишан

ХьхьичIазаманнай ца аькьлукар най ивкIун ур цала иширттай Бухаралив. Ганан ххуллул гьалмахчуну бакIрайн агьну ур хъинну маз чIявусса адимина. Ганал аькьлукарнахьхьун чIявусса суаллу буллай, жаваб дулуннин къаавцIуну, цала ва цайминнал оьрмурдавасса ишругу буслай, ивкIун ур.   Акьлукар...