Суал-жаваб

Суал-жаваб

Суал-жаваб

Нава мизитравун уххайхту, жямат-чак буллай, имам махъра-махъсса ракааьтрал «АттахIиятулий» лякъирча, гайннащал архIаллив чак бан аьркинсса ягу цIусса жямат бувну хъинссарив?

Жямат-чаклил махъра-махъсса ракааьтрайн ялун ивманал чак чIал хъанай бакъахьурча, цамур жяматгу цачIун хьунтIишиву кIулну бухьурча, гайннал чак къуртал баннингу авцIуну, цIусса жямат бувну хъинссар.

(«Иршадуль-аьвам»)

 

 

 

БачIвасса, цучIав акъасса къатлувун уххайхтугу ссалам булайссарив?

Къатлувун бухлахисса чIумал «Бисмиллагь» увкуну, дуаьгу дурккуну, гиву буминнахьхьун ссаламгу булайссар. Къатлуву инсан акъахьурча, учайссар: «Ас-саламу аьляйна́ ва аьля́ эба́дилла́гьи сса́лихIи́н» («Ссалам хьуннав жуйнгу, Аллагьнал ﷻ салихIсса лагътурайнгу»).

 

Къатлувун бухлахини дуккайсса дуаь

Абу Малик ал-ХIарислуясса хIадисраву бувсун бур къатлувун бухлахини Идавсил ﷺ укунсса дуаь дуккияра увкушиву: «Аллагьумма, инни́ асъалюка хайраль-мавлижи ва хайраль-махражи. БисмиЛлягьи валяджна́, ва бисмиЛлягьи хараджна́, ва аьляЛлагьи Раббина́ таваккальна́» (Абу Давуд).

(«Иаьнату тIалибин»)

 

 

 

Жаназа гьаттаву дишайни, канивун аьрщи ларсун, ганивун цирив ккалан бикIай. Мунил мяъна кIул хьун ччива.

Гьаттаву жаназа дихьлахьисса чIумал суннатссар гьав дурксса аьрщарая чансса канил дургьуну, гайннуйн арийлва сура «аль-Кьадр» («Инна́ анзальна́гьу») буккаву. Яла гай аьрщи сурураву дишайссар. Мукун буварча, ивкIуманан гьаттал аьзав чан шайссар куну бур. Идавсилгу ﷺ мукун бувайсса бивкIшиву тасттикь буллалисса хIадис бур Ибну ХIажардул «ТухIфат» тIисса луттираву.

 

 

 

Арцул ягу мусил ссят каний дахIин бучIиссарив?

Арцул ягу мусил ссят дархIуну заназаву хIарамссар. Арамтуннан ва хъаннин хIарамссар арцу-мусил кьай ичIув ишла даву, масала, тахIни-кIичIу, ссят, ттарал ва м.ц.

(«Танвируль-кьулюб»)

 

 

Буржирай зад даххайни укунсса шартI дишин бучIиссарив: пулансса чIумул мутталий бурж къалахъарча, дарххумур махъуннай зана дитан аьркинссар куну?

Дахху-ласулул ца чара бакъасса шартI – ганил кьасттирахун дахчилачимур къадитавур. Укунсса шартI дишаву дахху-ласулул кьаст-мурадрахун дахчилай дур, мунияту, мукунсса икьрал дуван къабучIиссар.

Дахху-ласу щаллу дуваннин ягу дурну махъ мукунсса икьрал дурну диркIхьурча, муних къулагъас къадувайссар, биттур дуллангу аьркиншиву дакъассар.

(«ХIашия аль-Бужайрами»)

 

 

Ссаламран жаваб дулаву буржри тIий бавссар. ЧIивисса оьрчIал буллусса ссаламрайнгурив чара бакъа жаваб дулун аьркинсса?

ЧIивисса оьрчIал хъунамахьхьун ссалам булурча, ганийнгу чара бакъа жаваб дулун буржлувссар.

Мува куццуй, ца инсаннал ссалам булурча чIявусса бусса ккурандалухьхьун, гайннавусса оьрчIал жаваб дулурча, хъуниминная жаваб дулаврил бурж лагайссар.

Мукунмасса хIукму бур жаназа-чаклил хIакъиравугу: му чак ца чIивисса оьрчIал буварча, щалва жяматрая мунил бурж яла лагайссар.

(«Аль-Мингьаж шархI СахIихI Муслим»)

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


Суал-жаваб

Жува кIюрххил чаклил кIилчинмур ракааьтраву дуккару «КьунутI» («Магьдина») тIисса дуаь. Жяматращал чак буллай унува имамнал му къадуккирча ци буван аьркинссар? Имамнал кIюрххил чакливу «КьунутI» къадуккирча, мунал хъирив чак буллалиманахь ихтияр дуссар цаллалу...


Шанма хIакь

Идавсил ﷺ хьхьичIунсса асхIабтал Салман аль-Фариси ва Абу Ад-Дарда цIакьсса дустал бивкIун бур. Гайннал дянив дусшиву, уссушиву дацIан дурну диркIссар МухIаммад Идавсил ﷺ.   Ца кьини Салман увкIун ур Абу Ад-ДардачIан хъамалу. Ганан хIисав хьуну бур хъинну мискинсса къуш ва цихара къулагъас...


ХIурмат бушиву – Заннайн мютIишивур

Аллагьнайн ﷻ икрам-эбадат дуваву къуртал къашайссар так ца чак баврийну, зума дугьаврийну, Кьуръан буккаврийну ягу зикрирду буллалаврийну. Аллагьнайн ﷻ эбадат дуваву – му хъанахъиссар инсаннал оьрмулуву буллалисса, хъанахъисса цимурца ишру Аллагьнайн мютIину баву. Дукра дукаву бикIу,...


Имам Гъазалил насихIатру

Исламрал тарихраву ца яла машгьурма аьлимчу ивкIссар имам МухIаммад Абу ХIамид аль-Гъазали. Ганан ХIужжатуль-Ислам – «Исламрал ХIучча» тIисса ялунцIа дирзун диркIссар. Имамнал луттирду азарда шинал мутталий бусурманнал умматран чаннайн буккансса чаннацIукуну хъанай бур. Шикку...


Идавсин ﷺ ххирамий

Жуна кIулну ухьурча лахъисса оьрму бувтсса, чанну къашавай хъанай ивкIсса, хъус-маэшат гьарзасса, цанма ччисса куццуй ялапар хъанай ивкIсса инсан, жува бикIару мунай дакI мяш хъанай. Амма мукунсса инсаннал тIуллу, аьмаллу ххуйсса бивкIун бакъахьурча, му бувтсса оьрмулия цукунчIавсса хайр...