Рамазан зуруя лирчIсса зума хъирив лахъайсса куц

Рамазан зуруя лирчIсса зума хъирив лахъайсса куц

Рамазан зуруяту оьзру буну бикIу, бакъа бикIу зума кьариртсса инсаннал му хъирив лахъан ялувссар.

 

Къашавай уну лирчIсса дикIу, сафарданий дикIу, хIатта ният дуван хъама риртуну, тунну бувккун ливчIманал, муртад хьуну (чапурчу хьуну) ливчIманал, хIайз хьуну, оьрчI бувну лирчIмунил, цукун личIарчагу. Амма хъунав шаврийну кьариртманай ялув дакъассар хъирив лахъан, къабюхълай ухьурча. Мунал ца-ца зумалун кIияма къалмул аькIлун булунссар. Кьасттирай щарссаничIа утту ивхьуну, шариаьт бувну зума кьариртманайрив аьчIа ялувссар. Му аьчIагу бюхъарча бакI тархъан битанссар, къабюхъарча кIива зуруй лув-ялув царагу зума кьакъариртун зума дугьанссар. Мугу къабюхъарча ряхцIала мискиннан дукансса дулунссар, ца-ца кIияма ца-цаннан. Мугу къабюхъарча дарвачрах личIайссар. Цими кьини кьаритарчагу ца-ца кьинилун ца-ца аьчIа ялувссар. Лякьлуву оьрчI буну тIий, ягу ккуккулий буну тIий зума кьариртсса щарссанилгу хъирив лахъан ялувссар цилва чурххан зарал хъанай тIий кьариртхьурча. ОьрчIан зарал хъанай тIий кьариртхьурча хъиривгу лархъун ца-ца зумалун ца-ца кIияма аькIлунгу булунссар. Мукунма, ца гьалак хьуну нанисса инсан, хIайван, ххассал уваншиврул кьариртманайгу хъиривгу лархъун мува кIиямагу ялувссар аькIлун. Цамур сававрайну кьариртманайрив кьаритан ччай кьаритарчагу аьчIа ялув дакъассар шинал хъирив лахъаву дакъа. Амма мувра шинал хъирив къалархъун тамур Рамазан барз бучIаннин личIарча, му лавгукун хъиривгу лархъун кьинилун ца-ца кIияма аькIлунгу булунссар. КIилчинмур барз бучIаннингу къалархъун личIарча кIива кIиямагу буллуну хъиривгу лахъанссар. Му куццуй шинах ца-ца булунссар лахъанцIа. Зума ялувсса инсан хъирив лахъан кьудрат хьуну дуна цалла курчIилшиву дурну къалархъун мура шинал ивчIарча мунахлу ччарча мунал гъанманал зума дугьанссар цу ухьурчагу, ягу ужра буллуну архманахь дугьан дувайссар. Ягу цалва васийят бувну бухьурча пуланнал дугьича куну, мунал дугьанссар. Ччарчагу мунал таракалияту кьинилун ца-ца кIияма хIисаврай аьчIа дулунссар. Му кIиямагу ссахI бичин дурусъсса бакIлахърулияту булунтIиссар. Цуппагу мискинтуран, пакьиртуран. Хъирив лахъан каши хьуннин ивчIарчарив, къашавайна ливчIун, ягу цамур оьзру буну хъирив лахъангу къаялувссар, аьчIагу къаялувссар, бунагьгу бакъассар. Ялун нанисса барз бучIаннин лахъан каши дуна, хъиривгу къалархъун, яла ивчIарчарив гьарца кьинилун кIива кIияма булунссар мунал таракалияту, ца кIияма кьаритаврин, ца мура шинал хъирив къалархъун махъун дутаврин.

 

Къашавай уну лирчIсса дикIу, сафарданий дикIу, хIатта ният дуван хъама риртуну, тунну бувккун ливчIманал, муртад хьуну (чапурчу хьуну) ливчIманал, хIайз хьуну, оьрчI бувну лирчIмунил, цукун личIарчагу. Амма хъунав шаврийну кьариртманай ялув дакъассар хъирив лахъан, къабюхълай ухьурча. Мунал ца-ца зумалун кIияма къалмул аькIлун булунссар. Кьасттирай щарссаничIа утту ивхьуну, шариаьт бувну зума кьариртманайрив аьчIа ялувссар. Му аьчIагу бюхъарча бакI тархъан битанссар, къабюхъарча кIива зуруй лув-ялув царагу зума кьакъариртун зума дугьанссар. Мугу къабюхъарча ряхцIала мискиннан дукансса дулунссар, ца-ца кIияма ца-цаннан. Мугу къабюхъарча дарвачрах личIайссар. Цими кьини кьаритарчагу ца-ца кьинилун ца-ца аьчIа ялувссар. Лякьлуву оьрчI буну тIий, ягу ккуккулий буну тIий зума кьариртсса щарссанилгу хъирив лахъан ялувссар цилва чурххан зарал хъанай тIий кьариртхьурча. ОьрчIан зарал хъанай тIий кьариртхьурча хъиривгу лархъун ца-ца зумалун ца-ца кIияма аькIлунгу булунссар. Мукунма, ца гьалак хьуну нанисса инсан, хIайван, ххассал уваншиврул кьариртманайгу хъиривгу лархъун мува кIиямагу ялувссар аькIлун. Цамур сававрайну кьариртманайрив кьаритан ччай кьаритарчагу аьчIа ялув дакъассар шинал хъирив лахъаву дакъа. Амма мувра шинал хъирив къалархъун тамур Рамазан барз бучIаннин личIарча, му лавгукун хъиривгу лархъун кьинилун ца-ца кIияма аькIлунгу булунссар. КIилчинмур барз бучIаннингу къалархъун личIарча кIива кIиямагу буллуну хъиривгу лахъанссар. Му куццуй шинах ца-ца булунссар лахъанцIа. Зума ялувсса инсан хъирив лахъан кьудрат хьуну дуна цалла курчIилшиву дурну къалархъун мура шинал ивчIарча мунахлу ччарча мунал гъанманал зума дугьанссар цу ухьурчагу, ягу ужра буллуну архманахь дугьан дувайссар. Ягу цалва васийят бувну бухьурча пуланнал дугьича куну, мунал дугьанссар. Ччарчагу мунал таракалияту кьинилун ца-ца кIияма хIисаврай аьчIа дулунссар. Му кIиямагу ссахI бичин дурусъсса бакIлахърулияту булунтIиссар. Цуппагу мискинтуран, пакьиртуран. Хъирив лахъан каши хьуннин ивчIарчарив, къашавайна ливчIун, ягу цамур оьзру буну хъирив лахъангу къаялувссар, аьчIагу къаялувссар, бунагьгу бакъассар. Ялун нанисса барз бучIаннин лахъан каши дуна, хъиривгу къалархъун, яла ивчIарчарив гьарца кьинилун кIива кIияма булунссар мунал таракалияту, ца кIияма кьаритаврин, ца мура шинал хъирив къалархъун махъун дутаврин.

 

«НасихIатуль-аьвам»

 

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Аькьлукар ва халиф

Халиф Гьарун Рашидлул заманнай ивкIун ур Багьлюль тIисса салихIсса аькьлукар. Халиф чIун-чIумуй ганащал хьунаавкьуну ихтилат бувайсса бивкIун бур. Гьаруннул хъярч бувсса чIумалгу Багьлюллул хъинну аькьилсса жавабру дулайсса диркIун дур.   Ца кьини халифнал Багьлюль цачIана учIан увну,...


Хъинмунил гьану

Имам Муслимлул луттираву бур укунсса хIадис: «МухIаммад Идавсил ﷺ увкуна: "Аллагь Тааьла МарцIмари, марцIмур дакъа кьамулгу къадуваймари».   Кьуръандалуву Аллагьнал ﷻ халкьуннайн амру бувссар идавстурайхчIин: «Зу дукияра марцIмур, тIуллугу хъинсса дуллали»...


Мурахас хьусса цучIав акъассар

Инсан цуксса дин дусса, иман цIакьсса ухьурчагу, оьрму щаллу буваншиврул ганан чара бакъа аьркинссар лякъин хъус, дукия, цува дузал увансса маэшат буллан. Цува ва цала кулпат щаллу баву – цумацагу бусурманчунал буржри, чак, зума ва цаймигу диндалул тIалавшиннарду куннасса.   Дунияллул...


МухIаммад Идавсил ﷺ оьрмулия

Идавс ﷺ дунияллийн увкун, мунал ниттин Аминатлун ккарккун дур муная нанисса нур, лагмамур чаннагу дурну марцI дуккан дуллалисса.   Ца ппурттуву чIавасса МухIаммад ﷺ оьрчIащал тIуркIу тIий уна, муначIан увкIун малаик Жабраил, тIитIин бувну Идавсил ﷺ хъазам, мунал къюкI мусил тIясраву зам-зам...


Суал-жаваб

Чак бяличIан буван бучIисса ишру цумири? Фаризасса ва ссуннатсса чак бяличIан баврил хIукмурду личIи-личIиссар. ЦукунчIавсса багьана бакъанува чак бяличIан буван къабучIиссар, хIарамссар. Амма хъуслин зарал шавриясса нигь куннасса тагьардануву чак бяличIан буван ихтияр дуссар. Чак буллалиманан...