Рамазан зуруя лирчIсса зума хъирив лахъайсса куц

Рамазан зуруя лирчIсса зума хъирив лахъайсса куц

Рамазан зуруяту оьзру буну бикIу, бакъа бикIу зума кьариртсса инсаннал му хъирив лахъан ялувссар.

 

Къашавай уну лирчIсса дикIу, сафарданий дикIу, хIатта ният дуван хъама риртуну, тунну бувккун ливчIманал, муртад хьуну (чапурчу хьуну) ливчIманал, хIайз хьуну, оьрчI бувну лирчIмунил, цукун личIарчагу. Амма хъунав шаврийну кьариртманай ялув дакъассар хъирив лахъан, къабюхълай ухьурча. Мунал ца-ца зумалун кIияма къалмул аькIлун булунссар. Кьасттирай щарссаничIа утту ивхьуну, шариаьт бувну зума кьариртманайрив аьчIа ялувссар. Му аьчIагу бюхъарча бакI тархъан битанссар, къабюхъарча кIива зуруй лув-ялув царагу зума кьакъариртун зума дугьанссар. Мугу къабюхъарча ряхцIала мискиннан дукансса дулунссар, ца-ца кIияма ца-цаннан. Мугу къабюхъарча дарвачрах личIайссар. Цими кьини кьаритарчагу ца-ца кьинилун ца-ца аьчIа ялувссар. Лякьлуву оьрчI буну тIий, ягу ккуккулий буну тIий зума кьариртсса щарссанилгу хъирив лахъан ялувссар цилва чурххан зарал хъанай тIий кьариртхьурча. ОьрчIан зарал хъанай тIий кьариртхьурча хъиривгу лархъун ца-ца зумалун ца-ца кIияма аькIлунгу булунссар. Мукунма, ца гьалак хьуну нанисса инсан, хIайван, ххассал уваншиврул кьариртманайгу хъиривгу лархъун мува кIиямагу ялувссар аькIлун. Цамур сававрайну кьариртманайрив кьаритан ччай кьаритарчагу аьчIа ялув дакъассар шинал хъирив лахъаву дакъа. Амма мувра шинал хъирив къалархъун тамур Рамазан барз бучIаннин личIарча, му лавгукун хъиривгу лархъун кьинилун ца-ца кIияма аькIлунгу булунссар. КIилчинмур барз бучIаннингу къалархъун личIарча кIива кIиямагу буллуну хъиривгу лахъанссар. Му куццуй шинах ца-ца булунссар лахъанцIа. Зума ялувсса инсан хъирив лахъан кьудрат хьуну дуна цалла курчIилшиву дурну къалархъун мура шинал ивчIарча мунахлу ччарча мунал гъанманал зума дугьанссар цу ухьурчагу, ягу ужра буллуну архманахь дугьан дувайссар. Ягу цалва васийят бувну бухьурча пуланнал дугьича куну, мунал дугьанссар. Ччарчагу мунал таракалияту кьинилун ца-ца кIияма хIисаврай аьчIа дулунссар. Му кIиямагу ссахI бичин дурусъсса бакIлахърулияту булунтIиссар. Цуппагу мискинтуран, пакьиртуран. Хъирив лахъан каши хьуннин ивчIарчарив, къашавайна ливчIун, ягу цамур оьзру буну хъирив лахъангу къаялувссар, аьчIагу къаялувссар, бунагьгу бакъассар. Ялун нанисса барз бучIаннин лахъан каши дуна, хъиривгу къалархъун, яла ивчIарчарив гьарца кьинилун кIива кIияма булунссар мунал таракалияту, ца кIияма кьаритаврин, ца мура шинал хъирив къалархъун махъун дутаврин.

 

Къашавай уну лирчIсса дикIу, сафарданий дикIу, хIатта ният дуван хъама риртуну, тунну бувккун ливчIманал, муртад хьуну (чапурчу хьуну) ливчIманал, хIайз хьуну, оьрчI бувну лирчIмунил, цукун личIарчагу. Амма хъунав шаврийну кьариртманай ялув дакъассар хъирив лахъан, къабюхълай ухьурча. Мунал ца-ца зумалун кIияма къалмул аькIлун булунссар. Кьасттирай щарссаничIа утту ивхьуну, шариаьт бувну зума кьариртманайрив аьчIа ялувссар. Му аьчIагу бюхъарча бакI тархъан битанссар, къабюхъарча кIива зуруй лув-ялув царагу зума кьакъариртун зума дугьанссар. Мугу къабюхъарча ряхцIала мискиннан дукансса дулунссар, ца-ца кIияма ца-цаннан. Мугу къабюхъарча дарвачрах личIайссар. Цими кьини кьаритарчагу ца-ца кьинилун ца-ца аьчIа ялувссар. Лякьлуву оьрчI буну тIий, ягу ккуккулий буну тIий зума кьариртсса щарссанилгу хъирив лахъан ялувссар цилва чурххан зарал хъанай тIий кьариртхьурча. ОьрчIан зарал хъанай тIий кьариртхьурча хъиривгу лархъун ца-ца зумалун ца-ца кIияма аькIлунгу булунссар. Мукунма, ца гьалак хьуну нанисса инсан, хIайван, ххассал уваншиврул кьариртманайгу хъиривгу лархъун мува кIиямагу ялувссар аькIлун. Цамур сававрайну кьариртманайрив кьаритан ччай кьаритарчагу аьчIа ялув дакъассар шинал хъирив лахъаву дакъа. Амма мувра шинал хъирив къалархъун тамур Рамазан барз бучIаннин личIарча, му лавгукун хъиривгу лархъун кьинилун ца-ца кIияма аькIлунгу булунссар. КIилчинмур барз бучIаннингу къалархъун личIарча кIива кIиямагу буллуну хъиривгу лахъанссар. Му куццуй шинах ца-ца булунссар лахъанцIа. Зума ялувсса инсан хъирив лахъан кьудрат хьуну дуна цалла курчIилшиву дурну къалархъун мура шинал ивчIарча мунахлу ччарча мунал гъанманал зума дугьанссар цу ухьурчагу, ягу ужра буллуну архманахь дугьан дувайссар. Ягу цалва васийят бувну бухьурча пуланнал дугьича куну, мунал дугьанссар. Ччарчагу мунал таракалияту кьинилун ца-ца кIияма хIисаврай аьчIа дулунссар. Му кIиямагу ссахI бичин дурусъсса бакIлахърулияту булунтIиссар. Цуппагу мискинтуран, пакьиртуран. Хъирив лахъан каши хьуннин ивчIарчарив, къашавайна ливчIун, ягу цамур оьзру буну хъирив лахъангу къаялувссар, аьчIагу къаялувссар, бунагьгу бакъассар. Ялун нанисса барз бучIаннин лахъан каши дуна, хъиривгу къалархъун, яла ивчIарчарив гьарца кьинилун кIива кIияма булунссар мунал таракалияту, ца кIияма кьаритаврин, ца мура шинал хъирив къалархъун махъун дутаврин.

 

«НасихIатуль-аьвам»

 

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


Чак зия буваймур

Кьасттирай чаклил рукну, шартI кьадитарча чак зия шайссар. Ягу кьасттирай ххишала рукнурду дуварча: сужда-рукуъ куннасса, зия шайссар.   Кьуръан, зикри, дуаь дакъасса цамур гъалгъа кьасттирай барча зия шайссар. Кьасттирай хъян ивкIун, аьтIун ивкIун, цIуру-кIуру бувну, уф-агь увкуну, кIира...


Сафар барз

Сафар барз – бусурманнал календарьданул кIилчинмур барзри, му байбишайссар мухIаррам зурул хъирив. «Сафар» тIисса мукъул мяънагу – «хъахъи лагаву» ягу «бачIва шаву» тIиссар. Литературалул чулуха ва махъ аьрабрая таржума буллай бур «щютI тIисса...


Неъматрал кьимат

Ца билаятрай къурагъсса шин хьуну, щин чан хьуну диркIун дур. Гиккусса ца мискинсса адиминан пикри хьуну бур, щин дукканхьуви тIий, аьрщараву къуй дуккан. Дуклай чансса куртI шайхту лявкъуну бур ссаллив бувцIусса хъунмасса буттукьа.   Га тIивтIусса адимина хIайран хьуну ливчIун ур гиву думур...


Къулагъас дувантIиссар тарбиялух

Жунма кIулсса куццуй, ЦIуминалийсса ЦIуссалакрал шяраву буллай бур хъунмасса РувхIанийсса центр ва мадраса. Ванин дирзун дур машгьурсса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул цIа. ХIакьину ва даврий каялувшиву дуллай ур ЦIуссалакрал райондалул имам Аьбдуллагь МухIаммадов. Ванал жухь бувсунни мадраса...


Арулва махъ

Хъунасса аьлимчу, дурккучу Абу-Лайслул увкуссар: «Цума инсаннал лавхьхьурив арулва махъ, му инсан икIантIиссар Аллагьналгу ﷻ малаиктуралгу хьхьичI даража лавайну, ва Аллагьнал ﷻ мунал бунагьру багъишла битантIиссар, гай бунагьру хьхьиривусса хьаманияр чIявусса бухьурчагума.   Вай...