Багьу-бизулул низам

Багьу-бизулул низам

Багьу-бизулул низам

Аьишатлул бувсъсса хIадисраву увкуну бур: «Аллагьнан ﷻ яла ххирами давуртту – хъинну хъунисса дакъахьурчагу, мудан (чIун дургьуну) дуваймири» (Бухари, Муслим). Ва хIадис бувчIин буллай имам Нававинал луттираву чивчуну бур: «Мудан тикрал дуллалисса чIирисса даврил мюнпат хъунмассар, хъуннасса дунугу цал-цал дуваймунилнияр».

 

Архну къалавгун, ласунну жува кьинилун байсса ххюва чак. Идавсил ﷺ баян бувну бур бусурманчунал яла хъинмур аьмал – чак цила чIумал бавур куну. Мури жула диндалул ва эбадатрал гьану. Аммарив, жула нафс курчIилсса бушиврийн бувну, жува чIявуну чак махъун бутлан бикIару.

 

«ЧIун дур»

Иблислун кIулссар инсан цала агьамсса давуртту махънин дитан аву захIматсса иш бакъашиву. Ттигу чIун чIярусса дусса кунна чIалан дикIайссар, чансса махъун дуртмур хъама дитангу бигьассар. Му куццуй, щяйтIаннул ва нафсирал гьужумрал инсаннан яла агьаммур даву яла захIматмурну чIалачIи дувайссар. Мукун мудан гьарзад махъун дичлачисса хасият инсаннаву цIакь хьурча, ца азар кунна хьуну, хъин дуван хъинну захIмат шайссар.

ХIасанул-Басрил увкуссар: «Вила давуртту махъун дичаврия урувччуну икIу, ина гьунтти яхъанай акъассара, хIакьинура яхъанахъисса. Гьунттигу яхьун нясивну лякъирча, та кьинигу хIакьинумур кунна гьан дува, акъахьурча, хъинну хIайп хьунтIиссара».

Жула машгьурсса лакку мазрайсса «ГьунчIукьатIан» тIисса луттираву ва масъалалул хIакъираву чивчуну бур: «ХIакьинусса давуртту гьунттинин дитарча, гьунттими та данна?!»

Низам дугьаву – му цалчинма-цалчин инсаннал цала хьхьичIсса жаваблувшивур. Чара бакъа дуван аьркинмур, агьаммур цимурцаннуяр хьхьичIун дуккан дуван аьркинссар, мунихун бахчилачисса ци багьантту бухьурчагу.

Заннал кумаг баннав жула оьр-мурду низамрайн буцин, чIун аьркин бакъамунин ва бунагьмунин харж къадуллан!

 

Камал МухIаммадов

 

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.     Бисмиллягьи-ррахIмани-ррахIим.   МарцIну вичIи дишара, я диндалул уссурвал, Жула Сайид Идавсил сиярдалул бусаннин. Арулдагу лухччигу, арулдагу ссавругу Цахлуну ляхъан дурсса ХIабибуллагь...


Лелуххул эбрат

Щейх Ибрагьим Адгьам ивкIссар Шакьикь Балхил усттазну. Ца кьини Шакикь цала щейхначIан увкIун, бувсун бур цува хIалтIилухун ачин хIадур хъанай ушиву.   – Жува хьунабакьиннин цаппара барзру гьантIиссар! – увкуну бур ганал. Амма кIива-шанма гьантлува Ибрагьим Адгьамлун ккавккун ур...


МухIаммад Идавсил ﷺ оьрмулия

Идавс ﷺ дунияллийн увкун, мунал ниттин Аминатлун ккарккун дур муная нанисса нур, лагмамур чаннагу дурну марцI дуккан дуллалисса.   Ца ппурттуву чIавасса МухIаммад ﷺ оьрчIащал тIуркIу тIий уна, муначIан увкIун малаик Жабраил, тIитIин бувну Идавсил ﷺ хъазам, мунал къюкI мусил тIясраву зам-зам...


ТалихI ссаву буссар?

Циняв муния гъалгъа тIун бикIай, циняв муничIан кIункIу тIий бур, амма инсаннахь инава луглагимур бувчIин бува учирча, балжисса жаваб дулунма нажагьгу къалякъай.   Пикри бувара, инсан ур ца ххирасса ххазиналух луглай, амма му чув лабивтун буссарив, цукунсса буссарив къакIулну. Му хьхьичIунай...


Вихьлив оьрчIру ттуплий бувккунни

Вихьлив хьунни Ккуллал райондалий дарсирдайн мизитирттавун бучIайсса оьрчIал дянивсса футболданул турнир.   Ванил агьаммур мурад бия оьрчIал дянивсса дусшиву цIакь даву ва спортрах гъира бутаву. Турнирданул сиптачиталну бувккунни «Ккуллал райондалул жагьилтал» тIисса ккурандалул каялувчи...