Оьрму лахъи байсса хасият

Оьрму лахъи байсса хасият

Оьрму лахъи байсса хасият

МухIаммад Идавсил щалва оьрмулул мурад бивкIссар халкьуннал аьмал-хасият ххуй баву. ХIадисраву увкуну бур: «На гьан увссара халкьуннал хасиятру (тIабиаьт) камил дуван».

 

Кьуръандалуву бур Аллагьнал ﷻ махъру (мяъна): «Ина ( МухIаммад Идавс ﷺ) яла бюхттулмур хасиятрал заллура» («Аль-Калям» суралул 4-мур аят). «Идавсил ﷺ увкумур баврил ва ганал ххуллу бугьаврил мюнпат ахиратраву бакъасса, ва дунияллийва бияйссар. Ттизаманнул хъиривлаявурттал му иш тасттикь бувнугу бур.

Лос-Анджелес шагьрулийсса UCLA тIисса университетрал саняткартурал элмийсса хъиривлаявуртту дурну, исват бувну бур хъинсса хасият думанал оьрму лахъисса бикIайшиву. Му хъиривлаявриха зузиминнай каялувшиву дуллалисса дурккучу Дениэл Фесслердул цала проект щаллу дуваншиврул 20 миллион доллардалгу харж бувну, хъинну ялув авцIуну ххалбигьаву дурну дур. Хъиривлаяврил хIасиллал исват бувну бур хъинсса хасиятрал инсаннал оьрмулул даража лавай бувайшиву ва мунийну оьрму лахъи шайшиву.

Жунма кIулсса куццуй, хъинсса хасият – жула диндалул ца аслу-гьану хъанахъиссар. МухIаммад Идавсихь ﷺ цIувххуну бивкIссар: «Диндалуву яла узданма цумари?» «Яла ххалилма – тIул-тIабиаьт ххуйсса думари», – увкуссар Расулуллагьнал ﷺ (Байгьакьи, ХIаким).

Цамур чIумал Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Инсаннал алши бакъашиву ссаву дуссар?» – куну. «Оьккисса хасиятраву», – дуллуссар жаваб (Байгьакьи, ТIабарани)

ХIадисирттаву увкуну бур: «Кьиямасса кьини хъинбалардал цинцилттай яла кIумур аьмалну лякъинтIиссар хъинсса хасият. Аллагьнан ﷻ къаххирассар духIиндакъу»» (Абу Давуд, АхIмад, Тирмизи). «Ххуйсса хасиятраяр даража лахъсса неъмат щинчIав къабуллуссар» (ТIабарани).

 

ХIасан Аьлиев

 

2026-02-01 (Шяъбан 1447 ш.) №2.


Мюнпатсса дуаьрду

КIюрххил ва гьанттайнмай хъама мабитав буккин: – «Аятуль-Курси́» – Сура «Аль-Ихляс» (3-ва) – Сура «Аль-Фалякь» (3-ва) – Сура «Ан-Нас» (3-ва) – Дуаь   – Убайлул цIувххуну бур (жиндалухь): «Жу зуяту...


Цаппара хъуни бунагьру

Нитти-буттан аькьува дулаву Нитти-буттан зарал буван, къаччан бикIан буван я мазрайну, я канийну цукунчIав къабучIиссар. ХIатта, ми чапурну буну, цува бусурманну ухьурчагу, миннай рахIму-цIими, хIурмат буван, хъун буван, хъинмала буван, ябуван оьрчIай ялувссар. Нитти-буттан аькьува дулайсса...


Бувккума багъишла итайссар

Кьуръан буккаву – эбадатирттава ца яла ххирамур ва чири гьарзамурди. Кьуръан мудан ккалай хъинссар – дяхтта ва хьхьувай, сапарданий ва ичIува, мизитраву ва даврий. Жулва салихIсса буттахъалгу мукун буккайсса бивкIссар. Миннал хIарачат бувайсса бивкIссар Аллагьнал Лу бюхъайкун чIявуну...


БахIулул ва янил шаврил лишанну

Кьуръан ккалай инсантал хъин бувайминнал бусаврин бувну, хIакьинусса кьини халкьуннаву хъинну ишла хьуну бур бахIурду баву ва янил шаву. Ми иширттал хIакъираву инсантуран чIявучин тIайласса кIулшигу къадикIай. Мунияту, ва макьалалуву кIицI лаганну бахIу бувсса ягу янил хьусса инсан цукунсса...


Аькьлукарнал насихIатру

Ттизаманнул Сириянал диндалул аьлимчу АхIмад Шарифлул бувсун бур укунсса бусала.   Ца инсаннал цIувххуну бур аькьлукарнахь: «Инсантураву яла махIатталмур цумур хасиятри?» Аькьлукарнал жаваб дуллуну дур: Инсантуран оьрчIшиву бизар хьуну, анаварну хъуни хьун ччан бикIай, амма...