Оьрму лахъи байсса хасият

Оьрму лахъи байсса хасият

Оьрму лахъи байсса хасият

МухIаммад Идавсил ﷺ щалва оьрмулул мурад бивкIссар халкьуннал аьмал-хасият ххуй баву. ХIадисраву увкуну бур: «На гьан увссара халкьуннал хасиятру (тIабиаьт) камил дуван».

 

Кьуръандалуву бур Аллагьнал ﷻ махъру (мяъна): «Ина ( МухIаммад Идавс ﷺ) яла бюхттулмур хасиятрал заллура» («Аль-Калям» суралул 4-мур аят). «Идавсил ﷺ увкумур баврил ва ганал ххуллу бугьаврил мюнпат ахиратраву бакъасса, ва дунияллийва бияйссар. Ттизаманнул хъиривлаявурттал му иш тасттикь бувнугу бур.

Лос-Анджелес шагьрулийсса UCLA тIисса университетрал саняткартурал элмийсса хъиривлаявуртту дурну, исват бувну бур хъинсса хасият думанал оьрму лахъисса бикIайшиву. Му хъиривлаявриха зузиминнай каялувшиву дуллалисса дурккучу Дениэл Фесслердул цала проект щаллу дуваншиврул 20 миллион доллардалгу харж бувну, хъинну ялув авцIуну ххалбигьаву дурну дур. Хъиривлаяврил хIасиллал исват бувну бур хъинсса хасиятрал инсаннал оьрмулул даража лавай бувайшиву ва мунийну оьрму лахъи шайшиву.

Жунма кIулсса куццуй, хъинсса хасият – жула диндалул ца аслу-гьану хъанахъиссар. МухIаммад Идавсихь ﷺ цIувххуну бивкIссар: «Диндалуву яла узданма цумари?» «Яла ххалилма – тIул-тIабиаьт ххуйсса думари», – увкуссар Расулуллагьнал ﷺ (Байгьакьи, ХIаким).

Цамур чIумал Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Инсаннал алши бакъашиву ссаву дуссар?» – куну. «Оьккисса хасиятраву», – дуллуссар жаваб (Байгьакьи, ТIабарани)

ХIадисирттаву увкуну бур: «Кьиямасса кьини хъинбалардал цинцилттай яла кIумур аьмалну лякъинтIиссар хъинсса хасият. Аллагьнан ﷻ къаххирассар духIиндакъу»» (Абу Давуд, АхIмад, Тирмизи). «Ххуйсса хасиятраяр даража лахъсса неъмат щинчIав къабуллуссар» (ТIабарани).

 

ХIасан Аьлиев

 

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Хъинмунил гьану

Имам Муслимлул луттираву бур укунсса хIадис: «МухIаммад Идавсил ﷺ увкуна: "Аллагь Тааьла МарцIмари, марцIмур дакъа кьамулгу къадуваймари».   Кьуръандалуву Аллагьнал ﷻ халкьуннайн амру бувссар идавстурайхчIин: «Зу дукияра марцIмур, тIуллугу хъинсса дуллали»...


Вихьлив оьрчIру ттуплий бувккунни

Вихьлив хьунни Ккуллал райондалий дарсирдайн мизитирттавун бучIайсса оьрчIал дянивсса футболданул турнир.   Ванил агьаммур мурад бия оьрчIал дянивсса дусшиву цIакь даву ва спортрах гъира бутаву. Турнирданул сиптачиталну бувккунни «Ккуллал райондалул жагьилтал» тIисса ккурандалул каялувчи...


Къатлуву барачат

Бур ца-цавай къатри, личIину авадансса ва хъуслил бувцIусса бакъахьурчагу, гиву бигьану ссихI ласун шайсса, дакI дигьа лагайсса. Гивун буххайхту кIул шай: шиву рахIатшиву, барачат, гъелишиву дур. Мукунма, хьунабакьай цаймигу – ххирасса хъус-кьайлул бувцIусса, марцIшиврул пар-пар тIисса, амма...


Аькьлукар ва халиф

Халиф Гьарун Рашидлул заманнай ивкIун ур Багьлюль тIисса салихIсса аькьлукар. Халиф чIун-чIумуй ганащал хьунаавкьуну ихтилат бувайсса бивкIун бур. Гьаруннул хъярч бувсса чIумалгу Багьлюллул хъинну аькьилсса жавабру дулайсса диркIун дур.   Ца кьини халифнал Багьлюль цачIана учIан увну,...


25-ва тикрал бува

Маэшат гьарта хьуншиврул ишла бувайсса багьантту цIухлалими чан къашай. Миннувату яла агьаммур, гьанумур цила чIумал ххювагу чак бавури, циняр шартIру, рукнурду, адабругу щаллу дурну, хъирив дуккайсса азкардугу дурккуну.   Мукунма, маэшат гьарза хьуншиврул хъинссар зухIа-чак баву, шанан утту...